Independent Turkish
Bir video izliyorsunuz. Gerçek gibi görünüyor. Bir liderin açıklaması, bir patlama videosu, Ortadoğu’daki savaştan bir kesit… Dakikalar içinde binlerce kez paylaşılıyor, üzerine tartışmalar yürütülüyor. Ardından biri çıkıp açıklama yapıyor: “Bu görüntü eski” veya “Bu görüntü tamamen yapay zeka ile üretilmiş.” Fakat artık çok geç. İşin doğrusu, sahte video kadar hızlı yayılmayacak. Bu öyle hafife alınacak, gündemin arasında kolay unutulacak içerikler de olmayabiliyor üstelik. Özellikle de bebek, çocuk, kadın, yaşlı ve yüzlerce sivilin hayatını kaybettiği olaylar söz konusuysa. fazla oku Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field) Dezenformasyonu çok uzun süre “gerçek olmayan, yanlış bilgi” üzerinden tanımladık. Bugün karşı karşıya olduğumuz gerçek bambaşka. Artık bağlamından kopartılmış, tamamen sahte olmayan ama şekli değiştirilmiş içeriklerle de karşılaşıyoruz. AI (yapay zeka) enformasyon dünyasına bir eşikti. Son 2 yılda hayatımızdaki en büyük kırılma yapay zeka ile geldi. Bugün artık bir liderin konuşması gerçekmiş gibi üretilebilir, sesi ve görüntüsü taklit edilebilir, bir savaş sahnesi yaratılarak tansiyon yükseltilebilir. Üstelik örneklerini görüyoruz: yüksek çözünürlüklü, duygusal olarak manipüle edici, ilk bakışta ayırt edilmesi zor içerikler bunlar. Bu, enformasyon alanında yeni bir dönem demek. Görsel: ChatGPT/Independent Türkçe Ortadoğu’daki savaşta sosyal medyada sıkça görülen bir durum var. Başka ülkelerin askeri görüntüleri yeniden dolaşıma giriyor, farklı bir ülkede yapılan tatbikatın görüntüsü sanki bugüne aitmiş gibi paylaşılıyor, yapay zeka ile üretilen sahneler sanki gerçekmiş gibi karşımıza çıkıyor. Bu görüntülerin bir kısmı bazı “teyit platformları” tarafından yanlışlanıyor; ancak ne kadar etkili oldukları tartışılır. Yanlış bilgi düzeltilene kadar etkisi çoktan oluşmuş oluyor. Aslında dünyada çok sayıda teyit platformu var. Türkiye’de de durum böyle. İletişim Başkanlığı’na bağlı olarak Dezenformasyonla Mücadele Merkezi çalışıyor, bağımsız teyit platformları içerik üretiyor, X platformunun yeni özelliği gereği paylaşımların altına bağlam ekleyerek bir nevi veri teyidi yapabiliyoruz. Bütün bu teyit platformlarının etkileri sınırlı. Çünkü problem teknik değil, psikolojik. İran ile İsrail ve ABD arasında gerçekleşen savaşta askeri kapasite ve bölgesel dengeler ön planda olsa da bu savaşın tetikleyicisi medya ve algı yönetimi. Hangi taraf daha güçlü silahlara sahip, savaşın bölgeye yayılması durumunda kimler taraf olur tartışmalarının yanına bir konu daha eklemek durumundayız: medyada yürütülen savaş stratejileri. Çünkü bu savaşla birlikte dijital medyada deepfake içerikler üzerinden bir algı oluşturulmaya başlandığını da gördük. Yapay zekaya kolay ve ucuz erişim, bu savaşın başlangıcından bu yana sosyal medyayı savaş, sivil alanlar üzerindeki etki veya açıklamalarla ilgili yapay zeka tarafından üretilmiş deepfake videolar ve fotoğraflarla doldurdu ve bu da savaş algısını ve sahadaki gerçekliği önemli ölçüde etkileyebilecek dezenformasyonu körükledi. ABD uçak gemisi USS Abraham Lincoln'ün denizde yandığını iddia eden video bunlardan biriydi. Videolar o kadar inandırıcıydı ki, ABD Başkanı Donald Trump videoların gerçek olup olmadığını doğrulamak için generallerini aradığını söyledi. ABD askerlerinin ağladığını ve Körfez şehirlerindeki binaların yıkıldığını iddia eden videolar da haftalardır internette dolaşımda. Tahran’ın haber ajansı, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun son misilleme saldırılarında öldürüldüğünü veya ağır yaralandığını iddia etti. Bu iddia küresel medyada ciddi derecede karşılık buldu. Resmi hiçbir açıklama gelmezken, 4 gün boyunca Netanyahu’nun kamuoyunun karşısına çıkmaması, video mesajlarının iptal edilmesi, ABD’nin İsrail’e yapacağı resmi ziyaretlerin ertelenmesi gibi durumlar spekülasyonların önünü açtı. Netanyahu'nun ofisi tarafından düşük kalitede birkaç video yayınlandı ve bu videolarda bazı görsel hatalar fark edildi. Kullanıcılar, Netanyahu'nun bir elinde 6 parmak göründüğünü, bu videoların ölümünü gizlemek için yapay zeka ile üretildiğini iddia ettiler. Söylentileri ortadan kaldırmak için Netanyahu tarafından hayatta olduğuna dair birkaç video daha paylaşıldı, fakat ölümüne dair spekülasyonlar devam etti. Görsel: ChatGPT/Independent Türkçe Literatüre “anlatı savaşı" (narrative warfare) olarak giren kavram tam olarak durumu açıklıyor. Savaşta adeta bir “dijital cephe” açılıyor. Uluslararası kamuoyunda algıyı yönetmek, eylemlerini meşru kılmak, “düşman” ın kim olduğunu tanımlamak amacıyla hikayeler ve söylemler üretiliyor. İsrail’in Filistin’e yönelik saldırılarında da benzer içerikleri gördük. Şimdi bu dijital cepheye bir de yapay zeka ile üretilmiş, sahte içerikler dahil oldu. İçeriğin dijital ortamda yayılma hızı, insanların neyin gerçek olduğunu doğrulamalarını zorlaştırıyor. Çatışma bu denli hızlı ilerlerken, yayılmak üzere olan bir bilgiyi doğrulamak vakit istiyor. Böylece arada geçen bu sürenin oluşturduğu boşluk, yanlış bilgilerin yayılması için bir fırsat hâline geliyor. İnsanlar endişelendiklerinde bilgiye ihtiyaç duyuyorlar. Bilgiye erişmeye çalıştıklarında artık karşılarına yapay zeka ile üretilmiş, gerçek olup olmadığı anlaşılmayan içerikler çıkıyor. Doğrulanmamış içerik dakikalar içinde milyonlarca insana ulaşabiliyor ve insanlar, genellikle oldukça gerçekçi olan veya birden fazla sitede paylaşılan içeriğin doğruluğunu kontrol etme gibi zor bir görevle karşı karşıya kalıyor. Asrın Felaketi esnasında bazı görüntüler paylaşılarak deprem bölgesinde çalışan yardım ekiplerine şehri terk etmeleri yönünde mesajlar verildiğinde meselenin doğrusu nasıl her kesimde karşılık bulmadıysa, ABD uçak gemisi USS Abraham Lincoln'ün görüntülerini yayınladığında da bir kesim gerçekten geminin savaş esnasında yanıp ABD’nin büyük zarara uğradığını savunmaya devam ediyor. Tarihte ilk kez böyle bir durum ile karşı karşıyayız. Eskiden insanlar gördüklerine inanırlardı. Bugün artık gördüklerimizden şüphe etmek zorunda olduğumuz bir dönemi yaşıyoruz. Dezenformasyon olarak tanımlamanın yetersiz kaldığı bir kriz çağındayız. Bu bir “gerçeklik krizi”… *Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. YAPAY ZEKA gerçeklik Dilara ergül Dilara Ergül Independent Türkçe için yazdı Dilara Ergül Pazar, Nisan 5, 2026 - 12:30 Main image:
Görsel: ChatGPT/Independent Türkçe
TÜRKİYE'DEN SESLER related nodes: Yeni nesil belediyecilik (I): Gençler için değil, gençlerle birlikte Dijital meydanda siyaset ve ciddiyet meselesi Bir ülke markası nasıl inşa edilir? Type: news SEO Title: Gerçeklik krizi: Savaşlar, yapay zeka ve dezenformasyon çağı copyright Independentturkish: Go to News Site