NOS
Olieprijzen gaan door het dak, benzineprijzen in de Verenigde Staten liggen ruim een derde hoger dan een maand geleden. Nu Amerika ruim een maand in oorlog is met Iran, is het ook voor de olieproducenten onzekerheid troef. Niemand die Trump kan lezen. "Winsten zijn beter dan een aantal weken geleden, maar alles kan morgen weer anders zijn." Aan het woord is Stephen Robertson. Hij is vicepresident bij de Permian Basin Petroleum Association, de club van oliebedrijven in Texas en New Mexico. "Ik kijk elke tien minuten wel even op mijn telefoon, de prijsfluctuaties zijn groot." Het zijn onzekere tijden voor de olieboeren, wil hij maar zeggen. Het hart van dat Amerikaanse olieveld ligt in het westen van Texas en is een van de grootste olieproducerende regio's in de wereld. Bijna de helft van de Amerikaanse olie wordt hier, met hulp van vele duizenden jaknikkers, uit de grond gepompt. Dankzij de hogere prijzen verdient de industrie daar nu goed geld mee. Maar niemand is echt blij met de oorlog, die Trump een "klein uitstapje" noemt. Grenzen in zicht In de toespraak die Trump deze week gaf aan de Amerikaanse bevolking kwam er geen heldere tijdlijn voor de oorlog. Duidelijkheid over zijn doelstellingen gaf Trump evenmin. Tegelijk probeert hij zijn handen van de Straat van Hormuz af te trekken, de door Iran geblokkeerde belangrijke zeestraat. Landen die afhankelijk zijn van olie uit die regio moeten hun eigen boontjes maar doppen , zei hij. Koop olie van Amerika, we hebben genoeg, klinkt het daarbij vaak vanuit het Witte Huis. "We zijn de nummer 1 in olie", zei Trump eerder al in deze Golfoorlog. "We boren en produceren nu twee keer zoveel als welk ander land dan ook. En binnenkort is dat drie keer zoveel als welk ander land dan ook." Dat is overdreven, maar Amerika is veel minder afhankelijk van het buitenland dan andere landen. De productie zit in de lift, maar de grenzen zijn in zicht. "In de afgelopen 15 tot 20 jaar zijn we gegroeid van minder dan één miljoen naar meer dan 6 miljoen vaten per dag", zegt Robertson. Die groei kwam door de opkomst van schalieolie. "Ik zie ons niet zomaar nog eens 5 miljoen vaten extra produceren." Door de hogere prijs zijn projecten die eerder niet rendabel waren, dat nu misschien wel. Maar de impact van 'Hormuz' is te groot, de grillen van Trump te onvoorspelbaar. En dus komen olieproducenten in de regio nog nauwelijks in beweging. In een enquête van de centrale bank van Texas, de Dallas Fed, zei 69 procent van de grote olieproducenten de productie niet te zullen opvoeren. Pieken en dalen Kleinere producenten zijn enthousiaster, maar hun ruimte is beperkt. "Je kunt de productie altijd wat opvoeren", zegt Paul Kenworthy. De 77-jarige Texaan heeft twee olievelden en maakte de piek in olieprijzen na de Iraanse revolutie in 1979 mee, "rock 'n roll" volgens de olieveteraan. Maar hij weet evengoed hoe hard prijzen na zo'n piek weer kunnen dalen, zoals in de jaren 80. "Geen enkel bedrijf, groot of klein, gaat grote investeringen doen op basis van de olieprijs op de korte termijn", aldus Kenworthy. Boren kost veel tijd en geld, niemand die weet of de prijs bij oplevering nog hoog genoeg ligt om winst te kunnen maken. "Met de Golf van Mexico , of de Golf van Amerika, beschikt Amerika over enorme capaciteit", zegt Mark Mills van het Manhattan Institute in New York. "Maar geschikte arbeidskrachten zijn een beperkende factor. Je kunt hier niet opeens meer olie bestellen. In tegenstelling tot andere plekken is dit geen centraal geleide economie", zegt hij, verwijzend naar meer autoritair geleide oliestaten. Geen uitweg Trump schrapt intussen wel regels. Zo zijn smogbeperkende maatregelen op benzine deze zomer niet van kracht. Afgelopen week kwam Trumps Comité Bedreigde Diersoorten met een uitzondering die de olie- en gasindustrie ruim baan moet geven in de Golf van Mexico. Ook zet Trump na de ontvoering van president Maduro in op Venezolaanse olie . "Goed voor de industrie nu, die hoge prijzen", zegt een van de aanwezigen bij een tailgate in Midland, een barbecue waar de olie-industrie samenkomt. "Tegelijkertijd: het kost ons juist meer om alles draaiende te houden. Uiteindelijk heb ik liever lagere brandstofprijzen, dat is ook beter voor de economie." Of die wens uitkomt, is de vraag. Vier tot zes weken was Trumps tijdlijn aan het begin van de oorlog. Haast vijf weken later praat hij over nog twee of drie weken. Er is veel kapotgemaakt, het Iraanse regime sterk verzwakt. Maar een uitweg uit de oorlog heeft hij nog niet geschetst, de inzet van grondtroepen is niet van tafel. Een duidelijk plan om de vrije doorvaart rond de Straat van Hormuz te herstellen lijkt Trump ook niet te hebben. Daardoor blijven de prijzen voorlopig hoog, denken de olieproducenten. "Hoe lang en hoog? Dat weet niemand", zegt handelaar Kenworthy. "Onmogelijk te voorspellen."
Go to News Site