naTemat
Wysoka wrażliwość to niezwykła cecha umysłu, która zapewnia znacznie głębsze przetwarzanie rzeczywistości. Wiąże się ona z pewnymi szansami i wyzwaniami. Nie jest to cecha patologiczna, a odpowiednio pokierowana może uczynić nasze życie pełniejszym i piękniejszym. Niestety naraża ona nas także na pewne czynniki ryzyka. Kontekst osób wysoko wrażliwych spopularyzowany został przez Elaine N. Aron. Jest ona psycholożką i autorką książek o tej tematyce. Stworzyła ona skalę HSPS – Highly Sensitive Person Scale, która pozwala na ocenę, czy przejawiamy występowanie tej cechy. Osoby o wysokiej wrażliwości są także nazywane WWO – wysoko wrażliwa osoba, co jest bezpośrednią kalką językową z języka angielskiego. Osoby wykazujące cechy wysokiej wrażliwości przejawiają różnice w stosunku do ogółu populacji w zakresie sposobu przetwarzania informacji. Można to ująć jako chłonięcie większej liczby informacji z rzeczywistości. Są bardziej wyczulone na bodźce, bardziej spostrzegawcze względem otaczającego je świata, ale też szybciej mogą się męczyć z powodu przeciążenia docierającymi do nich informacjami. Cechy WWO przejawia od około 15 proc. do 20 proc. populacji. Kilka cech szczególnie często pojawia się w kontekście tego niezwykłego daru. Główne cechy osób wysoko wrażliwych Naczelną cechą, którą przejawiają osoby wysoko wrażliwe, jest intensywne przetwarzanie bodźców zewnętrznych. To rodzaj głębokiego doświadczenia związanego z analizowaniem rzeczywistości. Osoby WWO widzą więcej, czują więcej, przetwarzają obrazy z wyższą intensywnością, angażują więcej zmysłów w poznanie. Często niestety prowadzi to do nadmiernego przetwarzania. Dla zobrazowania, z czym mamy do czynienia, wyobraźmy sobie, że osoby WWO oglądają świat w kinach IMAX, w których mamy znacznie wyższy poziom imersji, bardzo ostry obraz 3D, ruchome siedzenia, a osoby bez tej cechy oglądają świat w standardowym multipleksie. Problemem jest jednak to, że takie doświadczenie w IMAX po pewnym czasie jest naprawdę wyczerpujące i prowadzi do przestymulowania. Drugą ważną cechą osób o wysokiej wrażliwości jest silniejsze emocjonalne reagowanie. Może ono objawiać się np. płaczem na filmach, ale też wysokim poziomem empatii. Osoby z WWO często mocniej doświadczają zewnętrznych wpływów na ich emocje – częściej są czymś poruszone, emocjonalnie w coś zaangażowane. Osoby z wysoką wrażliwością często są bardziej wyczulone na konteksty społeczne. Szybciej wyłapują zmiany tony głosu u rozmówcy, atmosfery w pomieszczeniu lub zespole. Poświęcają więcej zasobów psychicznych na przetwarzanie interakcji ludzkich. Mniej typowe cechy wskazujące na wysoką wrażliwość Osoby z wysoką wrażliwością często wspominają o prawdziwym "przyklejeniu" do słuchawek. Muzyka na osoby WWO oddziałuje w bardzo intensywny sposób. Do tego stopnia, że może im towarzyszyć w niemal każdej aktywności – od sprzątania, przez pracę wymagającą skupienia, po jazdę komunikacją miejską. Stanowi ona sposób odcięcia od natłoku zewnętrznych bodźców. Daje nad nimi pewną kontrolę i stanowi błyskawiczny regulator nastroju. Nietypową, ale powszechną cechą u osób z WWO jest ćwiczenie w domowym zaciszu, zamiast na publicznej siłowni. Nawet jeśli odbywa się to kosztem dostępności sprzętu i jakości treningu. Osoby wysoko wrażliwe podświadomie starają się unikać kakofonii bodźców, a siłownie są dokładnie tym – głośne (dźwięk ciężarów i maszyn, czasem też muzyka), zasobne w bodźce fizyczne (ruch) i społeczne (spojrzenia innych osób, mowa innych osób), a także problematyczne z perspektywy oceny społecznej. Osoby z WWO bywają bardziej wyczulone na opinię innych osób, przez co częściej negatywnie oceniają się w trakcie treningu – wszyscy na mnie patrzą, pewnie robię to źle. Postawienie na trening w domu jest w takiej sytuacji działaniem ochronnym, które ma po prostu ochronić zbyt aktywną percepcję przed nadmiarem bodźców. To również ważne z perspektywy samego treningu: praca mózgu w tym zakresie jest fizycznie męcząca, co utrudnia efektywne wykonywanie ćwiczeń. Ważne: bycie WWO to nie jest zaburzenie Wysoka wrażliwość nie jest cechą, która stanowi przeszkodę w rozwoju jednostki. W niektórych dziedzinach życia, np. takich, które wymagają intensywnych analiz w sytuacjach społecznych lub w takich, gdzie nadmierna sensoryczność jest atutem, może wręcz definiować szanse na sukces. Mowa tu przede wszystkim o dziedzinach związanych z branżą pomocową, np. psychologią, ale też wszystkich branżach artystycznych. Występowanie WWO może być wspierające także w pracy architekta i ogrodnika. Warto traktować wysoką wrażliwość jako cechę umysłu, która wymaga od nas samych odpowiedniego podejścia do naszego życia. Jeśli ją przejawiamy, musimy otaczać się środowiskiem, które zapewnia nam spokojne, stabilne funkcjonowanie. Osoby wysoko wrażliwe powinny unikać sytuacji, w których spotyka je silna ekspozycja na bodźce, np. pracy nauczyciela w głośnej szkole. W sprzyjającym środowisku WWO stanowi atut, nadaje funkcjonowaniu dodatkowej głębi, sprawia, że widzimy więcej niż inne osoby wokół nas. W niesprzyjającym może powodować ciągłe zmęczenie, spadek motywacji i płynące z naszego środowiska poczucie niezrozumienia wobec naszych potrzeb.
Go to News Site