شرق
چهار روز از توافق آتشبس دوهفتهای میان تهران و واشنگتن میگذرد؛ توافقی که از بامداد ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ و پس از 40 روز جنگ تحمیلی محور آمریکا-اسرائیل علیه ایران و با میانجیگری پاکستان حاصل شد. با این حال آنچه امروز شنبه، پیشروی منطقه قرار دارد، بیش از آنکه تصویری از ثبات باشد، صحنهای از تعلیق شکننده میان میدان و دیپلماسی است. عبدالرحمن فتحالهی : چهار روز از توافق آتشبس دوهفتهای میان تهران و واشنگتن میگذرد؛ توافقی که از بامداد ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ و پس از 40 روز جنگ تحمیلی محور آمریکا-اسرائیل علیه ایران و با میانجیگری پاکستان حاصل شد. با این حال آنچه امروز شنبه، پیشروی منطقه قرار دارد، بیش از آنکه تصویری از ثبات باشد، صحنهای از تعلیق شکننده میان میدان و دیپلماسی است. درحالیکه قرار است طی ساعات آینده مذاکراتی حساس در اسلامآباد آغاز شود، نشانههای متناقضی از میزان پایبندی طرفها و بهویژه ایالات متحده و اسرائیل به آتشبس و حتی اصل آغاز گفتوگوها به چشم میخورد. درحالیکه هواپیمای حامل تیم مذاکره کننده آمریکایی با رهبری ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، به سمت پاکستان حرکت کرده، همچنان برقراری مذاکرات صلح در هالهای از ابهام است؛ زیرا محمدباقر قالیباف پیش از عزیمت به پاکستان گفته: «آتشبس در لبنان و آزادی پولهای بلوکهشده ایران، باید پیش از مذاکره محقق شود»، البته برخی منابع از پرواز هواپیمای تیم مذاکرهکننده ایران به مشهد برای زیارت و بعد ترک کشور به سمت پاکستان خبر دادند؛ تا زمان تنظیم این گزارش، خبرها حاکی از ورود هواپیمای تیم مذاکرهکننده ایرانی به پاکستان بود. در این بین سیانان به نقل از منابع آمریکایی و اسرائیلی در گزارشی مدعی شد که ترامپ، تماس تلفنی پرتنشی با نتانیاهو داشته است. به هرحال در چند روز اخیر در داخل ایران، مقامات رسمی از همان روزهای نخست درباره نقض برخی مفاد آتشبس هشدار دادهاند. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه نیز شامگاه چهارشنبه ۱۹ بهمنماه، تنها چند ساعت پس از اعلام آتشبس میان ایران و ایالات متحده و در شرایطی که حملات اسرائیل به مناطق مختلف لبنان ادامه داشت، با انتشار پیامی در شبکه ایکس درباره پایبندی واشنگتن به تعهداتش ابراز تردید کرد. او با اشاره به توافق آتشبسی که بامداد همان روز و در پی پذیرش طرح ۱۰مادهای پیشنهادی ایران از سوی آمریکا حاصل شده بود، تأکید کرد که چارچوب این توافق روشن است و ایالات متحده باید میان پایبندی به آتشبس یا ادامه مسیر جنگ از طریق اسرائیل یکی را انتخاب کند؛ جمع این دو امکانپذیر نیست. رئیس دستگاه دیپلماسی همچنین با اشاره به تحولات لبنان نوشت که افکار عمومی جهان در حال رصد رفتار آمریکاست و خواهد دید که آیا این کشور به تعهدات خود عمل میکند یا خیر. در همین راستا اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز با بیان اینکه توقف درگیریها در جبهه لبنان بخشی از تفاهم آتشبس میان تهران و واشنگتن بوده، تصریح کرد که حملات اخیر اسرائیل به لبنان نقض صریح این توافق محسوب میشود و مسئولیت آن مستقیما متوجه دولت آمریکاست. یکی از مهمترین واکنش به توییت هفته گذشته محمدباقر قالیباف بازمیگردد؛ رئیس مجلس شورای اسلامی در روز دوم آتشبس صراحتا اعلام کرد که برخی تعهدات از سوی طرف مقابل رعایت نشده و «زمان در حال اتمام است». این اظهارات در شرایطی مطرح شد که همزمان، گزارشهایی غیررسمی از نقشآفرینی او در رأس هیئت مذاکرهکننده ایرانی منتشر شد؛ گزارشهایی که هنوز بهطور رسمی تأیید نشدهاند، اما نشاندهنده سطح بالای اهمیت مذاکرات پیشرو هستند. به گزارش تسنیم و به نقل از المیادین، محمدباقر قالیباف به همراه محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، در مذاکرات اسلامآباد شرکت خواهند کرد. رسانههای داخلی ایران نیز روز پنجشنبه ۲۰ فروردین به نقل از سعید خطیبزاده، معاون وزیر امور خارجه، اعلام کردند که هیئت ایرانی برای انجام مذاکرات با آمریکا راهی اسلامآباد خواهد شد. او در گفتوگو با بیبیسی درباره سطح و نحوه مذاکرات توضیح داد که ترکیب و سطح هیئت ایرانی متناسب با طرف مقابل تنظیم میشود. به گفته او، براساس پیامهای منتقلشده از سوی پاکستان، احتمالا جیدی ونس هدایت هیئت آمریکایی را بر عهده خواهد داشت و در این صورت، محمدباقر قالیباف گزینه اصلی برای ریاست هیئت ایرانی خواهد بود. گفتنی است که رضا امیریمقدم، سفیر ایران در پاکستان، توییت پنجشنبه خود را که در آن گفته بود «امشب هیئتی ایرانی برای گفتوگو با طرف آمریکایی درباره مفاد آتشبس به اسلامآباد سفر میکند»، حذف کرده است. همزمان عنوان شده که محمد شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نیز ریاست هیئت میزبان را بر عهده خواهد داشت. المیادین هم مدعی شد جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، جرد کوشنر، مشاور سابق رئیسجمهور و برد کوپر، رئیس ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، ترکیب هیئت آمریکایی در این دور از مذاکرات را تشکیل میدهند. شایان ذکر است که تا لحظه تنظیم گزارش، خبر رسمی دال بر ورود هیئت مذاکرهکننده ایران به پاکستان مخابره نشده است، اما به نوشته الجزیره، هیئت مذاکرهکننده آمریکایی به ریاست جیدی ونس، عازم اسلامآباد شد. پیشتر معاون اول ترامپ گفته بود «ما مشتاقانه منتظر مذاکرات با ایران هستیم و امیدواریم که مثبت باشند. ما قطعا آمادهایم تا در مذاکرات اسلامآباد دست همکاری دراز کنیم و تلاش خواهیم کرد تا مذاکرات در پاکستان مثبت باشد». به ادعای ونس، «رئیسجمهور ترامپ در مورد مذاکرات اسلامآباد دستورالعملهای بسیار روشنی به ما دادند و خواهیم دید که اوضاع چگونه پیش خواهد رفت». قبلتر هم ایسنا خبر از ورود یک هیئت ۳۰نفره آمریکایی به اسلامآباد برای بررسی نهایی تمهیدات امنیتی داده بود. دولت پاکستان نیز این مذاکرات را رویدادی مهم توصیف و از آن استقبال کرده است. در همین راستا، «منطقه سبز» اسلامآباد بهطور کامل مسدود شده، هتل سرینا برای اقامت هیئتها در نظر گرفته شده و تدابیر ویژهای ازجمله تعطیلی مدارس و آمادهباش بیمارستانها اعمال شده است. همچنین صدور روادید فرودگاهی برای هیئتها و خبرنگاران در دستور کار قرار گرفته است.
Go to News Site