شرق
این جنگ بر ما تحمیل شد. هیچ کشوری و هیچ مردمی خواهان جنگ با بزرگترین و مخوفترین ارتش جهان نیست؛ آنهم در منطقهای که تقریبا همه کشورهایش نمیتوانند سوگیری منفی یا سلبی علیه آمریکا داشته باشند. با این حال جنگ رخ داد و هفتهها ادامه داشت. مردم ما بابت کوچکترین اصابت و خسارت، خون دل میخورند ولی آمریکا ابایی از ویرانی ندارد؛ چراکه خاک خودش هزاران کیلومتر آنسوتر در امان است این جنگ بر ما تحمیل شد. هیچ کشوری و هیچ مردمی خواهان جنگ با بزرگترین و مخوفترین ارتش جهان نیست؛ آنهم در منطقهای که تقریبا همه کشورهایش نمیتوانند سوگیری منفی یا سلبی علیه آمریکا داشته باشند. با این حال جنگ رخ داد و هفتهها ادامه داشت. مردم ما بابت کوچکترین اصابت و خسارت، خون دل میخورند ولی آمریکا ابایی از ویرانی ندارد؛ چراکه خاک خودش هزاران کیلومتر آنسوتر در امان است. اسرائیل نیز همچون کودک نازپرورده تحت همهگونه حمایت آمریکا و اروپا قرار دارد. به همین خاطر موضوع پایداری و تابآوری عمومی را باید حائز اهمیت فراوانی دانست و در رأس آن باید به تلاشهای دولت اشاره کرد. در کشور ما موضوع حکومتمندی و دولتمندی در مقوله متفاوت و در عین حال ملتزم هستند. بین این دو مقوله تفاوتهایی هست. بهعنوان نمونه باید به وظیفه حاکمیتی در عرصههای نظامیگری و مدنی توجه داشت. جنگ با یک کشور خارجی نیازمند سطوح گستردهای از تدارکات در عرصههای غیرنظامی است. کشورمان مشکل بزرگی به واسطه جنگ با قدرتمندترین کشور دنیا و اذناب او دارد. اگر هیچ گسست جدیای پدید نیامده، باید تمام اعتبار آن را برای بخش مدنی منظور کرد. این همان مفهوم پایداری و تابآوری عمومی است که یکی از سرفصلهای مهم در سیاستگذاری عمومی به شمار میرود. اندیشه تابآوری در نوع خود مفاهیم دیگری را نیز در بر میگیرد و ارزشهای مرتبط با آن شامل سازگاری، تحول، تکامل، مقاومت و پایداری را در سطح جامعه جاری میکند. مطالعات زیادی صورت گرفته تا الگویی راهبردی برای سنجش تابآوری به دست آید که البته بحثی کاملا فنی و تخصصی در حوزههای میانرشتهای و پژوهشهای راهبردی است. اما در سطوح زندگی عادی و روزمره، با استناد به برخی مشاهدات میتوان یافتههایی را حداقل در سطح ملاحظات جاری مطرح کرد. بهطور کلی بحث روال عادی زندگی زندگی مردم (بهرغم جنگ و بمباران) همواره مورد اهمیت قرار دارد، چراکه تابآوری اجتماعی اساسا ناظر بر نوعی ظرفیت دستهجمعی برای واکنش به اخلال و اختلال عملکردی است. جامعه تابآور شبکهای پایدار از سیستمهای کالبدی و جوامع انسانی است. در خلال این جنگ، تابآوری عمومی با مؤلفه پایداری به میدان آمد. شکی نیست که هرگونه انفکاک از شیوه متعارف زندگی معمول میتواند دردناک و عذابآور باشد. اما در عین حال باید به وجود امنیت نسبی و فراوانی ارزاق (به رغم گرانی مستمر کالاها) هم اشاره کرد. کوچکترین شایعه کمبود و کسری هر کالا باعث سرازیرشدن مردم به مغازهها و خرید بیش از حد آن کالا میشود. به همین خاطر سیاست دولت بر این بود که هیچ کالایی دچار کسری نشود. آنگونه که از مشاهدات برمیآمد، هیچ کموکسری هم در اقلام پرمصرف پدید نیامد و حتی کالاهای کمتر اساسی هم به قدر کفایت در دسترس بود. نکته مهم اما افزایش مداوم قیمتها بود. گویا دولت ترجیح میداد اجناس موجود باشد و قیمت آن در درجه بعدی اهمیت بود. به هر حال این تورم بیش از اندازه در کنار تورم متعارف در کشور و تورم انتظاری در ابتدای هر سال و خصوصا تورم ناشی از وضعیتهای بحرانی، فشار زیادی بر مردم وارد کرده است. ولی در هر حال این کمیابنبودن کالاها قوت قلب خوبی برای مردم بود. از دیگر تدابیر مهم دولت، استمرار فعالیت نانواییها بود. «نان» یک کالای معمولی نیست، بلکه پایه اصلی ارتزاق و استمرار زندگی است. فعالیت نانواییها مایه امید و دلگرمی همه اصناف و مشاغل است. در کنار آن باید به کالابرگ یک میلیون تومانی هم توجه داشت که در این شرایط واقعا به داد خیلی از مردم رسید. برای اینکه کالاهای فوق در دسترس همگان باشد، تلاش بسیار گستردهای در دستگاههای اجرائی کشور صورت گرفته است. دولت به مردم اطمینان خاطر میداد که کمبود یا نقصانی در هیچ بخشی از کالاها و خدمات وجود ندارد اما برخی این را مصداق «گرادادن» به دشمن میدانستند. همین که بتوان این کالاها را که در نقاط گوناگون کشور تولیدشده به هر نقطه دیگر از کشور انتقال داد، حکایت از کوشش و مساعی دولت دارد که در این شرایط توانست ارزاق 90 میلیون ایرانی را بدون مشکل در سرتاسر کشور منتقل و توزیع کند. با این حال برخی با بیانصافی همچنان دولت را متهم به ناکارآمدی کرده و گمان میبرند که دولت واقعا در این مقطع حساس بیکار و تعطیل بوده است. همچنین صاحبان صنایع و کارکنان بخش خصوصی اعم از کارگران و کارمندان و پیمانکاران نیز با قبول خطرات وضعیت جنگی همچنان بر سر کار خود در کارخانجات و کارگاهها حاضر شدند. این فداکاری هرگز از یاد نمیرود که چگونه عدهای حاضر شدند ریسکها و تهدیدها را به جان بخرند تا سفرهها و معیشت هموطنانشان دچار کاستی و نقصان نشود. صرفنظر از وضعیت جنگ، آنچه در پشت جبهه و در متن زندگی در شهرها و روستاها جریان دارد، حاکی از نوعی استمرار است.
Go to News Site