Port‑Bouët’ten Touraco’ya: Fransa Batı Afrika’da nasıl yeniden konumlanıyor?

7 Nisan’da Fildişi Sahili’nde Touraco 2026 adlı ortak askerî tatbikat başladı. 15 Mayıs’a kadar sürecek faaliyet Abidjan, Yamoussoukro ve başka merkezlerde Fildişi Sahili ordusuyla Fransız unsurlarını aynı sahada buluşturdu. Kâğıt üstünde baktığımızda, bu iki ülke arasında planlanmış rutin bir askerî işbirliği gibi görünebilir. Ancak bu tatbikat, Fransa’nın 2022’den 2025’e uzanan süreçte Mali , Burkina Faso, Nijer ve Çad hattında askerî varlığını çözmek zorunda kaldığı bir dönemin ardından geldi. Yani zamanlama, kapsam ve siyasi arka plan meselenin göründüğünden daha büyük olduğunu gösteriyor. Dolayısıyla şunu sorabiliriz: Paris gerçekten çekiliyor mu, yoksa sadece görünüm mü değiştiriyor? Çünkü Fransa son 2 yılda Batı Afrika’daki eski askerî düzenini ciddi ölçüde kaybetti. Mali’de, Burkina Faso’da ve Nijer’de yaşanan kopuşlar, Paris’in uzun süre dayandığı güvenlik mimarisini dağıttı. fazla oku Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field) Senegal ve Çad hattında da askerî varlığın küçülmesi ya da biçim değiştirmesi gündeme geldi. Böyle bir dönemde Fildişi Sahili’nde başlayan Touraco 2026 yalnızca bir tatbikat olarak okunamaz. Daha çok, Fransa’nın bölgedeki askerî etkisini yeni bir görünüm altında sürdürme denemesi olarak görülebilir. Burada dikkat çekici olan nokta, Fransa’nın eski tarz büyük üsler, yüksek sayıda asker ve doğrudan müdahale kapasitesi üzerinden kurduğu nüfuzu artık aynı rahatlıkla sürdürememesi. Buna rağmen sahadan tümüyle çekilmeye de yanaşmıyor. Dolayısıyla bugün karşımıza çıkan şey geri çekilme ile yeniden yerleşme arasında duran ara bir model gibi görünüyor. Üsler küçülüyor ya da kapanıyor, görünürlük azalıyor, söylem yumuşuyor; ancak bağ kopmuyor ve bir şekilde devam ettirilmeye çalışılıyor. Kalıcı üslerden düşük profilli bağlara Fildişi Sahili’nde yürüyen mevcut düzen tam da bu soruyu sorduruyor. Geçtiğimiz dönemde Port-Bouët üssünün kontrolü Fildişi Sahili makamlarına devredildi. Paris ise ülkede eğitim ve danışmanlık için yaklaşık 80 Fransız askerinin kalacağını açıkladı. İlk bakışta bu gelişme, Fransa’nın ülkedeki askerî ağırlığının gerilediği şeklinde yorumlandı. Hâlbuki bugün dönüp bakıldığında, bunun tam bir çıkıştan çok biçim değişikliği olduğu daha net anlaşılıyor. Zira asker sayısının azalması, askerî etkinin de aynı oranda azaldığı anlamına gelmiyor. Bazen tam tersi olabilir. Kalabalık birlikler, büyük üsler ve sürekli görünürlük yüksek siyasi maliyet üretir. Eğitim timleri, müşterek tatbikatlar, teknik danışmanlık ve operasyonel uyum ise çok daha az tepki çekerek uzun vadeli etki bırakabilir. Fransa’nın son dönemde tam da böyle bir yola yöneldiğini söylemek mümkün. Touraco 2026’nın önemi de burada. Bu tür tatbikatlar, klasik anlamda “biz buradayız” demenin daha sade yolu hâline geliyor. Üniforma sayısı azalıyor, bayrak gösterisi küçülüyor, fakat askerî doktrin, birlikte hareket kabiliyeti ve komuta alışkanlıkları üzerinden kurulan bağ devam ediyor. Bu da Fransa’nın eski modelini kaybettiği yerde, daha sessiz bir model üretmeye çalıştığını düşündürüyor. Bunun Fransa açısından zorunlu bir uyarlama olduğu açık. Son yıllarda Sahel hattında yükselen tepki, Fransa’nın görünür askerî varlığını doğrudan hedefe koydu. Büyük üsler güvenlik güvencesi olmaktan çok, postkolonyal öfkenin sembolüne haline geldi. Böyle bir zeminde Paris’in eski yöntemde ısrar etmesi zaten gerçekçi değildi. Dolayısıyla bugün yapılan şey güçlü bir dönüşten ziyade mecburi bir ayarlama/uyarlama. Fildişi Sahili’nin yeni rolü Peki, neden Fildişi Sahili? Neden bu yeni askerî görünümün merkezi Bamako, Niamey ya da Vagadugu olmuyor da Abidjan oluyor? Bunun en açık cevabı siyasal iklimde saklı aslında. Fildişi Sahili, Fransa’yla ilişkisini sert bir kopuş diline oturtmadı. Paris karşıtlığını rejim meşruiyetinin merkezine yerleştiren bir çizgi izlemedi. Bu da Fransa açısından daha yönetilebilir bir ortaklık zemini yarattı. Bir diğer neden ise coğrafi ve stratejik. Fildişi Sahili, Atlantik kıyısında yer alıyor ve Sahel’deki güvenlik baskısının güneye sarkma ihtimaline karşı önemli bir tampon alan işlevi görüyor. Bu ülke üzerinden kurulacak askerî temas, Fransa’ya hem Batı Afrika’da tamamen kaybolmadığı mesajını verme hem de kıyı devletleriyle güvenlik ilişkisini diri tutma fırsatı sunuyor. Açıkça söylemek gerekir ki Paris bugün nüfuz kaybettiği merkezlere dönmek yerine elinde tutabildiği çevre halkalarını sağlamlaştırma derdinde. Touraco’nun altı ayrı şehre yayılması da bu açıdan anlamlı. Burada kapalı bir üste yapılan sınırlı eğitimden söz etmiyoruz. Ülke geneline yayılan, hava ve kara unsurlarını bir araya getiren, süreklilik hissi veren bir askerî program görüyoruz. Bu da bize Fransa’nın Batı Afrika’daki yeni yönteminin “kalıcı büyük üs” yerine “dağıtılmış askerî temas ağı” olabileceğini düşündürüyor. Burada bir ayrımı net kılmak gerekiyor. Bu yeni model Fransa’nın güçlendiğini göstermiyor. Tam tersine, “eski modelini taşıyamadığını ve daha az tepki çekecek araçlara yönelmek zorunda kaldığını” gösteriyor. Yani karşımızda “başarılı bir stratejik sıçrama” yok. Baskı altında şekillenen “maliyeti düşürülmüş bir tutunma çabası” var. Sessiz etki ve yeni bağımlılık riski Fransa’nın son dönemde Senegal, Çad ve Fildişi Sahili gibi ülkelerde benimsediği dil dikkat çekici biçimde benziyor. Egemenlik vurgusuna açıktan itiraz etmiyor. Çekilme taleplerine meydan okumuyor. Daha çok ortak eğitim, teknik destek, yeniden yapılandırılmış güvenlik işbirliği ve dar kadrolu askerî temaslardan söz ediyor. Bu yaklaşımın tesadüfi olmadığını ifade edebiliriz. Çünkü Paris artık şunu görüyor: Batı Afrika’da açık askerî mevcudiyet kısa vadede caydırıcılık sağlayabilir, lakin orta vadede siyasî zehir üretir. Rusya, Wagner sonrası yeni güvenlik yapılanmaları üzerinden alan açmaya çalışıyor. Türkiye savunma sanayii araçlarıyla ve insani yardım ağları ve diğer ticari enstrümanlarıyla daha esnek ve karşılıklı kazanca dayalı ortaklıklar kuruyor. Körfez ülkeleri finansman, Çin ise altyapı üzerinden farklı bir nüfuz biçimi inşa ediyor. Böyle bir ortamda Fransa’nın eski rahatlığı zaten kalmadı. Bu yüzden Touraco 2026 gibi faaliyetler sadece askerî eğitim programı değildir. Bunlar, “sahadan çekiliyoruz” görüntüsü verirken askerî bağları korumanın aracına dönüşüyor. Burada en önemli risk de tam olarak budur. Kamuoyuna egemenlik devri gibi sunulan süreçler, perde arkasında yeni bir bağımlılık ilişkisinin daha hafif araçlarla sürmesine yol açabilir. Büyük üs kapandığında bağımlılık bitmiş olmuyor. Bazen yalnızca görünmez hâle geliyor. Çok sayıda Batı Afrikalı analist, büyük üslerin kapanmasına rağmen eğitim ve istihbarat ortaklıklarının bağımlılık riskini sürdürdüğünü savunuyor. Bu kaygı yabana atılmamalı. Zira komuta kültürü, operasyon dili ve güvenlik öncelikleri bazen beş on yıl sonra bile tam da bu düşük profilli temaslar üzerinden şekillenebiliyor. Fildişi Sahili açısından bakıldığında da şunu sorabiliriz: Bu tarz tatbikatlar gerçekten ulusal ordunun kapasitesini artıran dengeli işbirlikleri mi üretiyor, yoksa güvenlik kurumlarını dış ortakların doktrinine daha fazla bağlayan uzun vadeli bir alışkanlık mı inşa ediyor? Bu sorunun cevabı henüz net değil. Fakat tarih bize şunu söylüyor: Eğitim ve koordinasyon dili çoğu zaman etkisiz, nötr ve teknik görünür. Hâlbuki en kalıcı dış etkiler bazen tam da bu teknik alanlardan sızar. Shape Created with Sketch. Fotoğraflarla dünyadan haberler Hepsini göster 30 Fotoğraflarla dünyadan haberler 1/30 28 Ocak 2026 - Fransız Alpleri'ndeki lüks kayak merkezi Courchevel'deki 5 yıldızlı Grandes Alpes otelinde dün akşam çıkan yangına itfaiyeciler müdahale ediyor. Ünlü kayak merkezindeki otelden dün gece 90'dan fazla kişi tahliye edildi. Ayrıca yetkililer, yaklaşık 200 konuğu bulunan yakındaki Hotel Le Lana'nın da risk nedeniyle tahliye edildiğini söyledi. Kimsenin yaralanmadığı ve yangının diğer binalara sıçramasının engellendiği bildirildi. Jandarma yangının nedenini araştırıyor. İsviçre'nin Crans-Montana kasabasındaki bir barda yılbaşı gecesi çıkan yangında 40 kişinin hayatını kaybetmesi ve 100'den fazla kişinin yaralanmasının ardından bölgedeki güvenlik önlemleri mercek altında. (Alex Martin / AFP) 2/30 27 Ocak 2026 - Bir protestocu, Seul'deki ABD Büyükelçiliği önünde Trump'ın Güney Kore'ye yönelik gümrük vergilerini artırma planlarını kınayan bir miting sırasında ABD Başkanı Donald Trump'ın maskesini takıyor. ABD Başkanı Donald Trump 26 Ocak'ta yaptığı açıklamada, aralarında otomobil, kereste ve ilaçların da bulunduğu Güney Kore mallarına uygulanan gümrük vergilerini artıracağını belirterek, ülkeyi Washington'la daha önce imzalanan ticaret anlaşmasına uymamakla suçladı. Ticaret anlaşmalarının ABD için çok önemli olduğunu vurgulayan Trump, bu anlaşmaların her birinde üzerinde mutabık kalınan işlem doğrultusunda gümrük vergilerini düşürmek için hızlı bir şekilde harekete geçtiklerini belirtti. Güney Kore Devlet Başkanlığı Ofisi’nden yapılan açıklamada, ABD’nin konuyla ilgili resmi bir bildirimde bulunmadığı belirtilerek, "Şu ana kadar, ABD yönetiminden tarafımıza konuyla ilgili resmi bir bildirim veya detaylarla ilgili bir açıklama yapılmamıştır" dendi. (Jung Yeon-je/AFP) 3/30 26 Ocak 2026 - Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı basın servisi tarafından yayımlanan bu fotoğraf, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Zaporijya bölgesinde açıklanmayan bir yerde insansız bir kara aracına yerleştirilmiş M2 Browning 50 kalibrelik makineli tüfeği test eden askerleri gösteriyor. 4. yılını doldurmak üzere olan savaşta barış görüşmeleri ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısıyla hızlanmış gibi görünüyor. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, Trump'la görüşmelerinde "onurlu barış" vurgusu yapsa da ABD’nin askeri yardımları kesme tehdidi Kiev üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. Zelenski, toprak tavizi verilerek sağlanan bir barışın Putin’e zaman kazandıracağını ve bunun bir "barış değil, teslimiyet" olacağını savunuyor. Putin tarafıysa müzakerelere açık olduğunu belirtse de, Ukrayna'nın NATO üyeliğinden tamamen vazgeçmesini ve yaptırımların kaldırılmasını şart koşuyor. (Andriy Andriyenko/Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı/AFP) 4/30 25 Ocak 2026 - ABD'nin Missouri eyaletinin Columbia kentindeki bir yerleşim bölgesi, karın altında böyle göründü. Büyük bir kış fırtınası 24 Ocak'ta New Mexico'dan Kuzey Carolina'ya kadar kar ve yağmur yağdırarak ilerledi. Onlarca milyon Amerikalıyı elektrik kesintileri, ulaşım kaosu ve kemik dondurucu soğukla karşı karşıya bıraktı. Kimi yerlerde 30 santimetreye yakın kar beklenirken 10 binden fazla uçuş iptal edildi. New York'ta farklı adreslerde evsiz olduğu düşünülen 3 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. ABD Başkanı Trump ise "Küresel ısınmaya ne oldu?" diye paylaşım yaptı. 350 milyon nüfuslu ABD'de 200 milyon kişinin bu soğuk hava dalgasından etkilenmesi bekleniyor. Yetkililer yoğun kar yağışlarına karşı önlem almaya çalışırken 16 eyalet ve başkent Washington D.C acil durum ilan etti. (Austin Johnson/AFP) 5/30 24 Ocak 2026 - Avustralya Açık'ta yarışan İtalyan Lorenzo Musetti, üçüncü tur maçında Çek Tomas Machac'a karşı oynuyor. İtalyan tenisçi rakibini 5-7, 6-4, 6-2, 5-7 ve 6-2'lik setlerle 3-2 yenerek 4. tura yükseldi. Musetti'nin yanı sıra Jannik Sinner ve Luciano Darderi'nin de 4. tur biletini kazanmasıyla turnuva tarihinde ilk kez üç İtalyan erkek tenisçi bu aşamaya ulaşmış oldu. Tek erkeklerde son iki yılın şampiyonu Sinner, pazartesi günü 4. turda Darderi'yle karşı karşıya gelecek. Avustralya'nın Melbourne kentinde düzenlenen ve 18 Ocak'ta başlayan turnuva, 1 Şubat'ta sona erecek. (Edgar Su / Reuters) 6/30 23 Ocak 2026 - Grönland'ın başkenti Nuuk'taki havalimanına inen Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (ortada), Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen'la (solda) kucaklaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirme tehditlerinden geri adım atmasının ardından Frederiksen ve Nielsen görüşmeler yapacak. İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen 2026 Dünya Ekonomik Forumu'nda Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yle görüşmeleri sonucu Grönland ve Arktika'yı kapsayan bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu söylemişti. (Jonathan Nackstrand / AFP) 7/30 21 Ocak 2026 - ABD Başkanı Donald Trump, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda merakla beklenen konuşmasını yaptı. Özellikle son zamanlarda gündeme oturan Grönland'ı satın alma konusunda söylenecekleri beklenen Trump, konuşmasında Avrupa'nın son 10 yıldır doğru yolda olmadığını öne sürdü. Avrupa'ya "Biz olmasaydık Almanca ve Japonca konuşurdunuz" diye seslenen ABD Başkanı, Grönland'ı sadece kendilerinin koruyabileceklerini söyleyip satın alma görüşmelerinin derhal başlamasını talep etti. (Markus Schreiber/AP) 8/30 20 Ocak 2026 - Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda. Bu yıl "Diyalog Ruhu" temasıyla gerçekleştirilen zirveye, uluslararası sivil toplum kuruluşları ve çok sayıda akademisyenin yanı sıra küresel iş dünyasının önde gelen temsilcileri de katılıyor. Jeopolitik ve jeoekonomik risklerin arttığı bu dönemde, katılımcılar küresel ekonomi, teknolojik dönüşüm, yapay zeka ve sürdürülebilirlik gibi zorlu konuları tartışacak. ABD Başkanı Trump'ın zirve kapsamındaki konuşmasını 21 Ocak'ta öğleden sonra yapması planlanırken Trump'a Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'ın eşlik etmesi bekleniyor. (Fabrice Coffrini/AFP) 9/30 19 Ocak 2026 - İspanya'nın güneyindeki Endülüs bölgesinin Kurtuba kenti yakınlarında iki hızlı trenin karıştığı kazada hayatını kaybedenlerin sayısının 39'a yükseldiği bildirildi. İspanya demir yolu ulaşım şirketi Renfe, kaza sebebiyle Endülüs istikametindeki 200'den fazla seferin iptal edildiğini duyurdu. Ulaştırma Bakanı Oscar Puente, Malaga-Madrid seferini yapan hızlı trenin raydan çıktığı kazayla ilgili, "Son derece tuhaf bir kaza" değerlendirmesinde bulundu. Puente, trenin yeni olduğunu, rayların yenilendiğini ve kazanın düz hat üzerinde meydana geldiğini söyledi. Başbakan Pedro Sanchez, kaza nedeniyle bugünkü tüm programlarını iptal etti. Sanchez'in gün içinde kaza bölgesine giderek yetkililerle görüşeceği bildirildi (AFP) 10/30 18 Ocak 2026 - Danimarkalı askerler Grönland'ın Nuuk kentindeki limanda karaya çıkıyor. Danimarka Savunma Bakanlığı, 2026'da Grönland ve çevresinde bir dizi NATO müttefikiyle birlikte tatbikat faaliyetleriyle varlığını arttırmaya devam edeceğini açıkladı. Yapılan açıklamaya göre bu faaliyetler Grönland makamları ve Grönland hükümeti Naalakkersuisut'la işbirliği içinde gerçekleştirilecek. ABD Başkanı Donald Trump'ın, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla Grönland'a ihtiyacının olduğu" söylemini sürdürmesi, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bölge Grönland'ı gündemde tutmaya devam ediyor. ABD'nin Grönland konusunda Danimarka'ya destek veren 8 Avrupa ülkesi için ek gümrük vergisi uygulama kararı almasının Arktik'teki güvenlik durumunu daha da endişeli hale getirdiği belirtiliyor. (Mads Claus Rasmussen/AFP) 11/30 17 Ocak 2026 - İspanya'nın başkenti Madrid'de düzenlenen "OFF February" etkinliğinde zombi kılığına girmiş bir kişi telefonunu kullanıyor. Fransa, İspanya, Birleşik Krallık ve ABD'de başlatılan OFF Hareketi, zaman ve dikkati geri kazanmak için şubatın 28 günü boyunca sosyal medya uygulamalarını telefondan silmeyi öneriyor. İlk etkinliğini bugün düzenleyen hareket, sosyal medya platformlarıyla daha sağlıkl, bağımlılık içermeyen bir ilişki kurulmasını amaçlıyor. Hareketin kurucusu olan sosyolog Diego Hidalgo "Bu dijital zombiler, toplum olarak hepimizi temsil ediyor" diyor. (Oscar del Pozo / AFP) 12/30 16 Ocak 2026 - Güney Kore'nin başkenti Seul'ün gecekondu mahallesi Guryong'da çıkan yangın sonucu dumanlar yükseliyor. Gangnam semtindeki mahallede erken saatlerde çıkan büyük yangın 8 saat süren çalışmaların ardından söndürüldü. Yangında hayatını kaybeden olmadığı ancak bölgede yaşayan 258 kişinin tahliye edildiği bildirildi. Yetkililer, yangının nedenini ve yol açtığı hasarın boyutunun araştırılacağını duyurdu. Genellikle Seul'ün son büyük gecekondu mahallesi diye tanımlanan Guryong'da birçok kişi yeniden yapılanma nedeniyle bölgeden taşındı ancak Gangnam Şehir Planlama Departmanı'na göre hâlâ yaklaşık 336 hane var. (YONHAP / AFP) 13/30 15 Ocak 2026 - İran'ın başkenti Tahran'ın Sadeghieh Meydanı'nda bir adam, yanına fotoğrafta görünmeyen, üzerinde, "Bu, Tahran'ın yeni otobüslerinden biriydi ve parası halkın vergileriyle ödendi" yazan bir tabela yerleştirilen otobüs enkazında. İran'da başlangıçta ekonomik sıkıntıların yol açtığı protesto hareketi, 1979'da iktidara gelmesinden bu yana dini liderliğe yönelik en büyük meydan okumalardan birine dönüştü. İnternetin büyük ölçüde kesildiği ülkede, sınırlı iletişim kanallarından gelen bilgiler, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle can kaybının hızla arttığını ortaya koyuyor.ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, protestolarda en az 2 bin 571 kişi öldü, 18 binden fazla kişi gözaltına alındı. BBC’nin ABD’deki yayın ortağı CBS ise İran içinden ve dışından kaynaklara atıfta bulunarak, protestolarda öldürülenlerin sayısının yaklaşık 12 bin olduğunu ve rakamın 20 bine ulaşabileceğini açıkladı. (Atta Kenare/AFP) 14/30 14 Ocak 2026 - Kurtarma çalışanları Tayland'ın Nakhon Ratchasima eyaletinde inşaat vincinin çökmesi sonucu raydan çıkan trenin vagonunun kaldırılmasını izliyor. Yetkililer, Tayland'da Çin destekli bir hızlı tren projesindeki bir vincin bir yolcu treninin üzerine çökerek raydan çıkmasına neden olduğunu, 32 kişinin öldüğünü ve 64 kişinin de yaralandığını söyledi. (Lillian Suwanrumpha/AFP) 15/30 13 Ocak 2026 - Eğlence severler, Makedonya'nın güneybatısındaki Vevcani köyünde düzenlenen karnaval alayına katıldı. Yaklaşık 1400 yıllık bir geçmişe sahip olan karnaval, her yıl Jülyen takvimine göre Yeni Yıl'ın başlangıcı olan ve Makedon Ortodoks Kilisesi tarafından da kutlanan Aziz Basil Bayramı arifesinde düzenleniyor. Karnaval kapsamında kullanılan maskeler, 2025 yılında Kuzey Makedonya’da ve dünyada yaşanan politik, sosyal ve kültürel gelişmeleri hiciv yoluyla yansıtıyor. Büyük bir gizlilik içinde hazırlanan bu maskeler, yalnızca bir kez kullanılıyor ve sonraki yıllara aktarılmıyor. Karnavalın son gününde maskelerin yakılmasıysa kötülüklerin geride bırakılması ve toplumsal arınmanın simgesi olarak yorumlanıyor. Bu ritüel, Vevcani Karnavalı’nı yaşayan kültürel miras örneklerinden biri haline getiriyor. (Robert Atanasovski/AFP) 16/30 12 Ocak 2026 - Halk arasında Bobi Wine diye bilinen Uganda muhalefet lideri ve Ulusal Birlik Platformu (NUP) başkan adayı Robert Kyagulanyi Ssentamu'nun bir destekçisi, Kampala'da partinin 2026 genel seçimi öncesindeki son mitingi sırasında yüzünü ABD bayrağıyla kapatırken sıkılı yumruğunu kaldırıyor. Liderliğini yaptığı bir gerilla hareketinin Tanzanya'dan da destek alarak başarılı olmasıyla 1986'dan beri Uganda'yı yöneten 81 yaşındaki Yoweri Museveni, cumhurbaşkanlığına bir dönem daha devam etmek istiyor. Perşembe düzenlenecek seçimlerde Museveni'nin bir kez daha kazanması bekleniyor. Uzun iktidarı boyunca göreceli bir istikrar, ekonomik büyüme, eğitimde gelişme ve HIV oranlarında düşüş görülse de muhalefet onu demokrasi karşıtlığıyla suçluyor. (Luis Tato/AFP) 17/30 11 Ocak 2026 - Fransa'nın başkenti Paris'te, İran İslam Cumhuriyeti'ni kınayan kitlesel gösterileri desteklemek amacıyla eylem düzenlendi. İran'da İslam cumhuriyetine karşı üç yıldan uzun süredir düzenlenen en büyük eylemde en az 192 protestocu öldürülürken, yetkililerin gösterileri bastırmak için "katliam" yaptığına dair uyarılar da artıyor. Başlangıçta hayat pahalılığına duyulan öfkeyle başlayan protestolar, 1979 devriminden bu yana İran'da yürürlükte olan teokratik sisteme karşı bir harekete dönüştü ve iki haftadır sürüyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini söyledi. Tahran yönetimi aynı zamanda ülke genelinde internet ve telekomünikasyon kesintisi uyguluyor. (Kiran Ridley/AFP) 18/30 10 Ocak 2026 - Suriye hükümeti güvenlik güçleri, Halep'in Şeyh Maksud mahallesindeki bir sokakta nöbet tutuyor. Bölgedeki çatışmalar günlerdir devam ederken Suriye ordusu, mahallede YPG/SDG’ye yönelik yürüttüğü operasyonun tamamlandığını bugün açıkladı. Açıklamada sivil halka evlerinde kalma çağrısı yapılarak "Çünkü SDG ve PKK terör örgütü unsurları (halkın) arasında saklanmaktadır" dendi. Bugün ayrıca SDG tarafından fırlatıldığı düşünülen drone, vali binasını vurdu. Saldırıda hayatını kaybeden veya yaralanan olup olmadığına dair henüz bir açıklama yapılmadı. (Bakr ALkasem / AFP) 19/30 9 Ocak 2026 - İsrail ordusunun yerinden edilmiş ailelerin yaşadığı çadır kampını bombalamasının ardından Gazze'deki El Şati Mülteci Kampı'ndaki iki Filistinli giysi topluyor. Ekimde Hamas'la ateşkes yapmasına rağmen İsrail, Filistin'e yönelik saldırılarını sürdürüyor. Gazze'deki sivil savunma teşkilatı dünkü hava saldırılarında 5'i çocuk en az 13 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. İsrail ise bugünkü açıklamasında "başarısız bir füze" fırlatmasına karşılık olarak "Gazze Şeridi'nin güney ve kuzeyindeki Hamas teröristlerini ve terör altyapısını tam isabetle vurduğunu" savundu. Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail'in düzenlenlediği saldırılarda 439 kişinin öldüğü, 1223 kişinin yaralandığı aktarılıyor. (Omar Al-Qattaa/ AFP) 20/30 8 Ocak 2026 - Fransa’da çiftçiler, Avrupa Birliği’nin Güney Amerika ülkeleriyle imzalamayı planladığı kapsamlı serbest ticaret anlaşmasını protesto etmek için sabaha karşı Paris’e giden yolları ve kentin simge noktalarını trafiğe kapattı. Eylemler, Mercosur anlaşmasının yanı sıra hükümetin tarım politikalarına yönelik tepkileri de içeriyor. Farklı çiftçi sendikalarının çağrısıyla düzenlenen protestolarda, planlanan anlaşmanın Mercosur ülkelerinden AB pazarına ucuz gıda girişini artıracağı ve Avrupalı üreticileri zor durumda bırakacağı savunuldu. Çiftçiler ayrıca hükümetin sığır hastalığıyla mücadelede izlediği politikaya da tepki gösterdi. Koordinasyon Rurale sendikasının üst düzey yöneticilerinden Stephane Pelletier, yaptığı açıklamada, "Öfkeyle umutsuzluk arasındayız. Terk edilmişlik hissi yaşıyoruz; Mercosur bunun en somut örneği" dedi. Çiftçiler, polis kontrol noktalarını aşarak kente girdi. Polis, çatışmadan kaçınarak göstericileri çevreledi. (Gonzalo Fuentes/Reuters) 21/30 7 Ocak 2026 - Arjantin'in Patagonya bölgesindeki şiddetli orman yangınları kontrol altına alınamadı. 700'den fazla yerli ve turist bölgeden tahliye edildi. Arjantin'in Patagonya bölgesinde pazartesi gününden bu yana etkisini artıran yangınlar, özellikle Chubut eyaletine bağlı El Hoyo kasabası ile Puerto Patriada çevresini etkiledi. Alevler çok sayıda evi ve işletmeyi küle çevirdi. Yangının yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgar ve uzun süredir devam eden kuraklık nedeniyle hızla yayıldığı bildirildi. El Hoyo Belediye Başkanı César Salamín, yangının gece boyunca da etkisini sürdürdüğünü belirterek "Bize hiç nefes aldırmadı. Gece boyu sıcaklık düşmedi, rüzgar dinmedi. Ancak sabaha karşı biraz duruldu. Aynı anda pek çok cephede mücadele verdik. Elimizdeki kaynaklar yetersiz kaldı" dedi. (Maxi Jonas/Reuters) 22/30 6 Ocak 2026 - Endonezya Ulusal Arama ve Kurtarma Ajansı (BASARNAS) tarafından yayımlanan bu fotoğrafta, Endonezya'nın Kuzey Sulawesi eyaletinin Sitaro bölgesini vuran ani sellerin ardından kurtarma ekipleri ve köylüler mağdurları ararken görülüyor. Ani sellerde en az 14 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Yetkililer, kayıp kişilerin aranmasına devam edildiğini açıkladı. Yerel kurtarma ajansının sözcüsü Nuriadin Gumeleng, pazartesi sabahı erken saatlerde yağan şiddetli yağmurun, Siau Tagulandang Biaro bölgesinde bulunan Siau adasında ani sellere neden olduğunu söyledi. Ülke afet hafifletme ajansı sözcüsü Abdul Muhari yaptığı açıklamada, ani sellerin ardından en az 444 kişinin yerel okullara ve kiliselere tahliye edildiğini belirtti. (BASARNAS/AP) 23/30 5 Ocak 2025 - Toyosu balık pazarındaki Yeni Yıl müzayedesinin ardından, Tokyo'daki "Sushizanmai" suşi restoranında bir çalışan, 243 kilogramlık bir mavi yüzgeçli ton balığının başını kaldırıyor. Japon bir suşi girişimcisi, Tokyo'nun ana balık pazarında düzenlenen yıllık prestijli yeni yıl müzayedesinde, dev bir mavi yüzgeçli ton balığı için 3,2 milyon dolar ödeyerek, önceki tüm zamanların en yüksek fiyat rekorunu kırdı. Suşi ve sashimiye olan yoğun talep nedeniyle Pasifik mavi yüzgeçli ton balığı geçmişte iklim değişikliği ve aşırı avlanma yüzünden tehdit altındaki türler arasında yer almıştı. Ancak son yıllarda uygulanan koruma önlemleri sayesinde stokların toparlanma sürecine girdiği belirtiliyor. (Yuichi Yamazaki/AFP) 24/30 4 Ocak 2026 - ABD'li kayakçı Nina O'Brien, FIS Alp Disiplini Dünya Kupası'nın Slovenya'da düzenlenen ayağında Kadınlar Slalom kategorisinde yarışırken. Geçen yıl ekimde 60. kez başlayan dünya kupası, bu yıl martta sona erecek. Alp Disiplini dahil FIS bünyesinde düzenlenen diğer kış sporları Eurosport kanallarından izlenebiliyor. (Jure Makovec/AFP) 25/30 3 Ocak 2026 - Venezuela'nın başkenti Karakas'ta patlama sesleri ve uçakların gürültüsünü duyan halk sokakta koşuyor. ABD Başkanı Donald Trump aylardır süren tehditlerin ardından bugün erken saatlerde Venezuela'nın çeşitli yerlerine saldırı başlattı. Yerel saatle gece 2 sularında başlayan saldırıların ardından ülkede OHAL ilan edildi. Sonraki saatlerde Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşininin yakalanarak ülkeden çıkarıldığını duyurdu. Trump, Güney Amerika ülkesini uyuşturucu nedeniyle hedef aldığını savunurken, Maduro asıl hedefin petrol rezervleri olduğunu söylüyor. (Matias Delacroix/AP) 26/30 2 Ocak 2026 - Angelina Jolie, Mısır'ın Refah Sınır Kapısı'nda Kızılay çalışanlarıyla konuşuyor. Amerikalı oyuncu ve eski BM Özel Elçisi Jolie, Mısır'a nakledilen yaralı Filistinlilerin durumunu görmek ve harap olmuş bölgeye yapılan yardım teslimatlarını incelemek üzere bu ziyareti gerçekleştirdi. Ünlü oyuncu, sınır hattındaki temaslarının yanı sıra El-Ariş Genel Hastanesi'ne giderek tıbbi hizmetleri inceledi. Ziyaret sırasında sağlık personelinin hasta kabul süreçleri ve tedavi çalışmaları hakkında da bilgi aldı. Jolie, "çalışanlara ve gönüllülere gösterdikleri çaba ve emekleri için teşekkür ederek" bölgeden ayrıldı. (Mohamed Arafat/AP) 27/30 1 Ocak 2026 - İsviçre'nin Crans-Montana kayak merkezindeki patlamanın ardından kurtarma ekipleri çalışıyor. Ülkenin kuzeyindeki kayak merkezinde Le Constellation adlı barda yeni yılın ilk saatlerinde çıkan yangında onlarca kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 100 kişininse yaralandığı bildirildi. Reuters'a göre İtalya Dışişleri Bakanlığı, İsviçre polisinden alınan bilgilere göre yaklaşık 40 kişinin öldüğünü söylese de İsviçreli yetkililer net bir rakam vermedi. Başlangıçta patlama olarak bildirilen yangının nedeni belirsizliğini koruyor ancak yetkililer, bunun bir saldırıdan ziyade kaza gibi göründüğünü belirtiyor. BFM TV'ye konuşan iki tanık yangının, üzerinde maytap olan şampanya şişelerinin ahşap tavana çok yakın taşınması sonucu başladığını söyledi. (Maxime Schmid / AFP) 28/30 31 Aralık 2025 - Sidney'de yılbaşı kutlamalarında Sidney Liman Köprüsü ve Sydney Opera Binası üzerinde gece yarısı gökyüzünü havai fişekler aydınlattı. Avustralya TSİ 16.00 itibarıyla yeni yıla merhaba dedi. Dünyada yılbaşı ilk olarak Samoa ile Kiribati'ye bağlı Kiritimati Adası'nda kutlandı. Avustralya'nın ardından sırasıyla Japonya, Tayvan, Çin ve Rusya yeni yıla girecek ülkeler arasında yer alıyor. (Saeed Khan/AFP) 29/30 30 Aralık 2025 - Peru'nun Cusco bölgesindeki Pampacahua'da, 30 Aralık 2025 tarihinde, Machu Picchu ile Ollantaytambo'yu birbirine bağlayan güzergahta iki tren kafa kafaya çarpıştı. Yetkililer, Peru'nun güneydoğusundaki Machu Picchu'ya giden güzergahta iki turist treni arasında meydana gelen çarpışmada en az bir kişinin öldüğünü ve 40 kişinin yaralandığını bildirdi. Yaralılardan yaklaşık 20’sinin durumunun ciddi olduğunu belirtti. Yaralananlar arasında yabancı turistlerin de bulunduğu aktarıldı. Peru polisi, ağırlıklı olarak turistleri taşıyan trenler arasındaki çarpışmaya ilişkin soruşturma başlattı. (Carolina Paucar/AFP) 30/30 29 Aralık 2025 - Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında yerinden edilmiş bir Filistinli kız çocuk. İsrail ordusu, Bureyc'in doğu bölgelerine hava saldırısı gerçekleştirdi. Refah kentinin doğu bölgeleri topçu atışlarıyla vurulurken, Gazze kentinin doğusu da hedef alındı. Gazze Şeridi'nde 10 Ekim'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını hemen her gün ihlal eden İsrail ordusu, Filistinlilere yönelik saldırılarına devam ediyor. Gazze'deki hükümetin verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda, 418 sivil yaşamını yitirdi 1141 kişi yaralandı. Gazze Sivil Savunma Müdürlüğü Sözcüsü Mahmud Basal, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıları sonucu evlerini kaybeden Filistinlilerin zorlu kış şartlarına dikkati çekti. Bölgedeki dondurucu hava dalgası nedeniyle Gazze Şeridi'nde bu ay 25 Filistinlinin hayatını kaybettiğini aktaran Basal, bunlar arasında 6 çocuğun olduğunu belirtti. (Eyad Bala/AFP) Paris geri çekilmiyor, mevzileniyor Fransa’nın Batı Afrika’da bugün yaptığı şeyi tek kelimeyle tarif etmek gerekirse buna “yeniden mevzilenme” diyebiliriz. Bu bir zafer hamlesi değil. Kaybedilen alanların ardından kurulan savunmacı bir düzenleme. Paris artık eskisi kadar rahat hareket edemiyor. Vagadugu’da, Bamako’da ya da Niamey’deki öfke dalgası gösterdi ki Fransa’nın yüksek profilli askerî varlığı, güvenlik sağlamaktan çok rejim karşıtı mobilizasyonun malzemesine dönüşebiliyor. Dolayısıyla yeni modelin merkezinde asker sayısını azaltmak, görünürlüğü düşürmek ama etki kanallarını kapatmamak var. Eğitim, müşterek tatbikat, lojistik destek, istihbarat paylaşımı ve danışmanlık bunun temel araçları hâline geliyor. Fransa böylece hem “eski sömürgeci askerî güç” görüntüsünü yumuşatmaya çalışıyor hem de tamamen dışarı itilmiş bir aktöre dönüşmekten kaçınıyor. Ne var ki bu modelin sınırları da belirgin. Batı Afrika toplumları artık daha dikkatli. Üslerin kapatılmasıyla işin bittiğine inanmıyor. Egemenlik söylemi daha güçlü, siyasal hafıza daha diri ve alternatif ortaklar daha fazla. Bu yüzden Fransa’nın düşük profilli askerî entegrasyon hattı kısa vadede işe yarasa bile, orta vadede yeniden sorgulanacaktır. Hele ki bu tür işbirlikleri yerel orduların iç yapılanmasına, komuta kültürüne ve stratejik tercihine fazla nüfuz etmeye başlarsa, tepki yeni biçimlerde geri dönebilir. Önümüzdeki birkaç yılda Batı Afrika’da daha az Fransız üssü göreceğiz. Fakat bu, Fransız etkisinin hızla silineceği anlamına gelmiyor. Daha çok, daha ince, daha dağınık ve daha az görünür kanallar üzerinden sürecek bir nüfuz düzeniyle karşılaşabiliriz. Touraco 2026 bu açıdan bir istisna sayılmaz. Yeni dönemin habercisi olabilir. Sonuç kısmında gerçekçi olmak gerekiyor. Fransa’nın Batı Afrika’daki askerî dönemi eski formuyla geri gelmeyecek. Büyük üsler ve geniş birliklerle kurulan düzen çöktü. Buna karşılık Paris’in bölgeden tamamen çıkacağı beklentisi de sahayla uyumlu görünmüyor. Daha akla yatkın senaryo şu: Fransa, kıyı devletleri üzerinden düşük profilli askerî ortaklıklar kurarak, eğitim ve entegrasyon başlıklarını öne çıkararak bölgede tutunmaya çalışacaktır. Bunun ne kadar süreceği ise Paris’in niyetinden çok, Afrika devletlerinin ve toplumlarının bu yeni modeli ne kadar erken teşhis edip nasıl karşılık vereceğine bağlı olacaktır. Touraco 2026 bu yüzden basit bir tatbikat değil. Eski nüfuzun yeni ambalajıdır. *Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. fransa batı afrika Göktuğ Çalışkan Göktuğ Çalışkan Independent Türkçe için yazdı Göktuğ Çalışkan Cumartesi, Nisan 11, 2026 - 07:45 Main image:

Fotoğraf: fratmat.info

TÜRKİYE'DEN SESLER related nodes: Burkina Faso’da “demokrasiyi unutun” çıkışı: Sahel’de geçici askerî yönetim dönemi resmen mi kapandı? Macron’un Seul ziyareti: Fransa Asya’da yeni bir rol mü arıyor? STRATCOM 2026 ne söyledi: Türkiye dijital çağın güç savaşını nasıl okuyor? Type: news SEO Title: Port‑Bouët’ten Touraco’ya: Fransa Batı Afrika’da nasıl yeniden konumlanıyor? copyright Independentturkish:

Go to News Site