Milliyet
Avrupa Birliği’nin iklim değişimi servisi Copernicus, Pasifik Okyanusu’nun geçen ay rekor seviyede ısınması nedeniyle El Nino alarmı verdi. Diğer saygın meteoroloji kurumları da küresel sıcaklık artışlarına ve aşırı hava olaylarına yol açan doğal bir iklim döngüsü olan Süper El Nino’nun bu yıl ortaya çıkacağına dair öngörüde bulundu. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) soğumaya neden olan La Nina döngüsünün, yılın ilerleyen aylarında El Nino’ya dönüşmeden önce yerini nötr koşullara bırakmasının beklendiğini açıkladı. Copernicus, Pasif Okyanusu sıcaklıklarının mart ayı için rekor seviyelere yaklaştığını ve bunun zaten ısınmakta olan bir gezegende aşırı sıcaklıkları artırabilecek Süper El Nino’ya geçişin işareti olduğunu bildirdi. İlginizi Çekebilir Yüzeyde 20.97 derece Copernicus, mart ayında ortalama okyanus yüzeyi sıcaklığının 20.97 derece olduğunu, bunun mart ayı için şimdiye kadarki en yüksek ikinci değer olduğunu ve küresel sıcaklık rekorlarının kırıldığı son El Nino döneminden (2024) bu yana en yüksek sıcaklık olduğunu belirtti. Uzmanlar bu nedenle bu yıl etkileri çok daha fazla “Süper El Nino” yaşanması riskinin yüksek olduğunu bildirdi. ABD’nin meteoroloji kurumu NOAA da birkaç ay içinde “süper” güçlü bir El Nino’nun oluşacağını ve kışa doğru şiddetleneceğini tahmin ediyor. Meteorologlar, bunun zaten yüksek olan küresel sıcaklıkları daha da artıracağını ve muhtemelen 2024’te belirlenen en sıcak yıl rekorunun aşılacağını öngörüyor. Isı ve kuraklık artıyor Pasifik Okyanusu’nda başlayıp Dünya’yı etkileyen iklim döngüsü El Nino, küresel ısınmayı tetikliyor. Pasifik gibi devasa bir su kütlesi ısındığında bu ısı atmosfere yayılıyor ve Dünya genelinde ısı dalgalarıyla kuraklığı şiddetlendiriyor. 2023 - 2024’teki son El Nino, şimdiye kadar ölçülen en güçlü beş El Nino’dan biriydi ve bu yılları sırasıyla kayıtlardaki en sıcak ikinci ve en sıcak yıllar haline getirmeye katkıda bulunmuştu. Bilim insanları, La Nina ve El Nino’nun kısa vadeli sıcaklık değişimlerine neden olan doğal döngüler olduğunu, ancak uzun vadede küresel sıcaklıkları yükselten ve aşırı hava olaylarını kötüleştiren insan kaynaklı iklim değişikliğinin sorun teşkil ettiğini söylüyor. 100 trilyon dolar El Nino’nun 21’nci yüzyılda dünyaya vereceği tahmini toplam zarar Neler olabilir? ■ Okyanuslar, insanlığın karbon emisyonlarından kaynaklanan aşırı ısının büyük bir kısmını emer ve bu nedenle küresel iklimin düzenlenmesinde önemli bir rol oynar. Daha sıcak denizler, gezegen üzerinde yıkıcı zincirleme etkilere yol açabilir; daha şiddetli fırtınalara ve yağışlara neden olabilir, mercan resiflerinin beyazlamasına yol açabilir ve termal genleşme yoluyla deniz seviyesinin yükselmesine katkıda bulunabilir. ■ El Nino, İspanyolca’da ‘küçük erkek çocuğu’ demek. Okyanusların soğumasını tanımlayan La Nina da ‘küçük kız çocuğu’ anlamına geliyor 3.4 trilyon dolar Her bir El Nino’nun dünyaya ortalama zararı 3 derece 1997-98’de yaşanan El Nino’da deniz yüzey sıcaklıklarının rekor artışı Tahminlere göre ne zaman başlar? ■ NÖTR EVRE (Nisan - Haziran 2026): Şu an içinde bulunduğumuz dönem. Soğutucu etkisi olan La Nina sona erdi ve okyanus suları “nötr” denilen ne çok sıcak ne çok soğuk olan bir dengede. ■ GEÇİŞ SÜRECİ (Temmuz - Ağustos 2026): Modeller, Pasifik’teki ısınmanın bu aylarda hızlanacağını gösteriyor. Yani El Nino’nun ayak sesleri yaz ortasında iyice duyulacak. ■ BAŞLANGIÇ (Eylül - Ekim 2026): Bilim insanlarının “El Nino başladı” demesi için Pasifik’teki sıcaklık artışının belli bir eşiği geçmesi ve atmosferin buna tepki vermesi gerekiyor. Bu durumun sonbaharda netleşmesi bekleniyor. ■ ZİRVE NOKTASI: (Aralık 2026 - Şubat 2027): El Niño genellikle etkisini kışın en üst seviyeye çıkarır. Bu nedenle 2026 kışının ve 2027 baharının dünya genelinde ekstrem sıcaklık rekorlarına gebe olduğu tahmin ediliyor. Türkiye’yi nasıl etkiler? EREN KOCA - En son 2016’da görülen “Süper El Nino”nun bu yıl görülebileceği belirtiliyor. Uzmanlar, deniz yüzeyindeki su sıcaklığının 2,5-3 derece artabileceğini, en çok etkilenecek ülkenin Amerika olduğunu belirtti. Veriler 2026’nın ikinci yarısında “Süper El Nino” yaşanabileceğini gösteriyor. 1982/83, 1997/98 ve 2015/16 yıllarında görülen Süper El Nino’nun 2026’nın son aylarında zirve yapması beklenirken, oluşacak sistemin şiddet bakımından 1982’deki rekor seviyelerle yarışacağı öngörülüyor. El Nino’nun Türkiye’yeetkilerini uzmanlar, Milliyet’e değerlendirdi. ‘Karadeniz ve Akdeniz ısınıyor’ Meteoroloji Mühendisi Adil Tek: “Şu an ENSO’nun (El Nino ve La Nina’nın bir fazı) nötr fazındayız. El Nino sıcaklığın ortalamanın üstüne çıkması, La Nina sıcaklığın ortalamanın altında kalmasıdır. Mayıs ayından itibaren sıcaklıkların artacağı öngörülüyor. El Nino tahminlerinde deniz suyunda 3 derecelik bir artış var. Pasifik salınımının en çok Amerika’yı etkilemesi bekleniyor. Türkiye’ye etkileri Avrupa üzerinden ikincil olur. Kutuptaki stratosferik döngüyü bozarsa bize doğru sarkmaya başlıyor. El Nino bizi etkileyecek diye bir şart yok. El Nino’nun Türkiye’yi direkt etkileyeceği doğru değil. Başka ülkelerde sıcaklık artışı görülebilir ve en sıcak yıllardan biri olabilir. Bu yazın yineson 30 yılın mevsim normallerinin üstünde geçeceği öngörülüyor. En fazla aylık bazda artı 1 artış öngörülüyor. 1 derece normalin biraz üstü sıcaklık. Yağışların hazirana kadar sürmesi bekleniyor. Hazirandan sonra biraz kuraklık öngörülüyor. Yaz geçen yılki kadar sıcak olmayabilir. Bu seneçok sayıda sıcak dalgası olmayabilir. Karadeniz ve Akdeniz’in gittikçe ısındığını gözlemliyoruz.” Prof. Şen’den kuraklık uyarısı CNN Türk Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen: “Bu sene Süper El Nino olma ihtimali var; sıcak hava dalgaları fazla olabilir, kuraklık tekrar başlayacak demektir. Hava kütleleri deniz yüzeyinde oluşur, kendi üzerindeki sıcaklığı ve nemi havaya aktarır. O hava kütlesi oradan dünyayı dolaşmaya başlar. Bizi İzlanda ve Sibirya hava kütleleri etkiliyor. Sibirya hava kütlesi biraz daha karasal hava kütlesidir. Doğu Pasifik’teki deniz yüzeyinin sıcaklığı üzerindeki havayı etkiliyor. Üzerindeki havayı ısıtıyor ve dünyanın etrafını dolaşan jet rüzgarlarında bir basınç oluşturarak jet rüzgarlarının yönlerini değiştiriyor. Yani yılan gibi kıvrımları değişiyor. 1997-98’de yaşanan El Nino’da deniz yüzey sıcaklıkları 3 derece artmıştı, 2016’daki El Nino’da deniz yüzey sıcaklıkları 1,5-2 derece artmıştı. 2026-27’deki El Nino’da deniz yüzey sıcaklığı tahminlerime göre 2,5 derece civarı artar. Meteorolojik olaylarda değişiklikler bekliyoruz. Bu değişiklikler genelde sıcaklık artışı şeklinde olur. Sıcaklık arttığında da bulutlanma az olur, yağışlar da azalabilir.”
Go to News Site