Ríkið bakkaði út úr áformum um líforkuver og stefnir að brennslu dýraleifa

Stefnt er að því þúsundir tonna af dýraleifum, sem árlega eru urðaðar ólöglega, fari til sorpbrennslunnar Kölku. Líforkuver átti að vinna orku úr úrgangnum, en ráðuneytin tvö sem studdu verkefnið hafa sagt sig frá því. Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið hefur ekki lengur aðkomu að fyrrgreindu verkefni en fylgist með þróun þess, segir í svari ráðuneytisins við fyrirspurn fréttastofu - um líforkuver sem átti að reisa í Dysnesi fyrir tæpa þrjá milljarða. Þar átti í mjög einfölduðu máli að taka við dýraleifum og vinna úr þeim orkugjafa, líkt og metangas, auk áburðar. Þegar tugum milljóna hafði verið eytt í undirbúning verkefnisins má segja að því hefði verið stungið ofan í skúffu. Það hvílir nú hjá Sambandi sveitarfélaga á Norðurlandi eystra, sem segir ekki búið að slá það út af borðinu, en ljóst er af svörum beggja ráðuneytanna sem studdu verkefnið, að þeirra beinu þátttöku sé lokið - í bili, hið minnsta. Hvað segir umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið? Í skriflegu svari til fréttastofu gáfu umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið og ráðuneyti atvinnuvega nokkurn vegin sömu svör - en þau höfðu bæði aðkomu að undirbúningi Líforkuversins í Dysnesi. Við óskuðum eftir upplýsingum um aðkomu ráðuneytanna að Líforkuveri í Dysnesi, sem og stefnu ráðuneytanna er varðar urðun dýraleifa á Íslandi, í kjölfar áminningar frá ESA, um ólöglega urðun dýraleifa hérlendis. Þessu svaraði umhverfisráðuneytið svona: „ Ráðuneytið hefur ekki lengur aðkomu að fyrrgreindu verkefni en fylgist með þróun þess, sem og annarra verkefna sem haft geta þýðingu við að draga úr urðun lífræns úrgangs hér á landi. Samkvæmt aðgerðaáætlun í loftslagsmálum er fyrirhugað að hætta alfarið urðun lífræns úrgangs innan tveggja ára . Brýnt er að koma söfnunarkerfi dýraleifa í löglegt horf, en frá árinu 2013 hefur Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) rekið mál gegn Íslandi vegna ófullnægjandi innviða við förgun á aukaafurðum dýra og var Ísland dæmt brotlegt með dómi EFTA-dómstólsins vegna þessa árið 2022. Atvinnuvegaráðuneytið og Matvælastofnun vinna nú að mótun fyrirkomulags á landsvísu fyrir þá þjónustu sem snýr að söfnun dýraleifa. Við mótun fyrrgreinds fyrirkomulags er horft til samstarfs við Kölku , sorpeyðingarstöðvar í Helguvík, en fyrir liggur að Kalka getur tekið við því efni sem um ræðir nú þegar. Markmið verkefnisins er að skilgreina útfærslu þjónustunnar þannig að hún henti öllum hagaðilum s.s. bændum, flutningsaðilum auk móttöku og brennslustöðva. Fyrirhugað er að bjóða verkefnið út og er unnið að frágangi útboðsgagna . Með þessari leið hyggjast stjórnvöld koma förgun dýraleifa í löglegt og skipulagt ferli, það er með samræmdri söfnun og brennslu í Kölku, en jafnframt er litið svo á að æskilegt sé að fleiri förgunarúrræði standi til boða.“ Í stað líforkuvers - er stefnan nú að dýrahræin, sem eru um þrjú þúsund tonn á ári, fari í brennslu hjá sorpeyðingarstöðinni Kölku í Reykjanesbæ. Steinþór Þórðarson er framkvæmdastjóri Kölku, einu sorpbrennslu landsins. Hann telur þau ráða við verkið með smá aðlögun, þá munar miklu að heimilisúrgangur til brennslu hefur minnkað. „Sá straumur hefur farið minnkandi og það má segja að þessar dýraleifar séu í sjálfu sér ágætis staðgengilsefni fyrir það“, segir Steinþór. Með góðum fyrirvara og undirbúningi telur hann þau vel geta sinnt verkinu. „Við þurfum að eiga réttu efnin til að blanda við þetta og annað, af því þetta er nú ekki bráðaeldfimt. Þá teljum við okkur geta ráðið ágætlega við þetta.“ Sorpeyðingarstöð ekki það sama og líforkuver Þeirra markmið er fyrst og fremst að farga úrgangi með öruggum hætti - þau vinna ekki orku líkt og líforkuver, nema í mjög litlum mæli. Steinþór segir þau þó eiga í viðræðum við orkufyrirtæki um að beisla frekari varma frá vinnslunni. Hjá Kölku er stækkun fram undan sem auðveldar þeim að taka við þessu mikla magni. Umhverfisráðuneytið segir brýnt að koma þessum málum í löglegt horf, en Eftirlitsstofnun EFTA hefur gert athugasemdir við urðun Íslendinga á dýraleifum í rúman áratug og dæmdi hana brotlega gegn EES-reglum 2022. Síðan hefur ríkið verið áminnt um að það verði að bregðast við dómnum, annars þurfi að fara með málið lengra.

Go to News Site