Fréttastofa RÚV
Ríkisstjórn Svíþjóðar ætlar að setja ríflega 220 milljarða sænskra króna í raforkuframleiðslu með kjarnorku í fjármálaáætlun sem lögð verður fram nú í vor. 36 milljarðar fara í byggingu nýs kjarnorkuvers og 183 milljarðar í að urða kjarnorkuúrgang á öruggan hátt. Samtals nemur þetta hátt í 3.000 milljörðum íslenskra króna en stjórnvöld segja að þessi fjárhæð verði greidd út á árunum 2035-2159 – eða á 124 árum. Sá mikli kostnaður sem hlýst af urðuninni skýrist af því að grafa þarf úrganginn 500 metra niður í berglögin, og þar þarf hann að vera í 100 þúsund ár. Þetta er í raun langdýrasti hlutinn af því að koma upp kjarnorkuverum. Ríkisstjórn Svíþjóðar kynnti í morgun nýtt kerfi sem felur það í sér að ríkið taki á sig áhættuna ef framleiðandinn stendur frammi fyrir miklum kostnaði við meðhöndlun á úrganginum. Núna greiða fyrirtækin gjald í sérstakan kjarnorkuúrgangssjóð fyrir hverja framleidda kílóvettsstund. Niklas Wykman fjármálamarkaðsráðherra Svíþjóðar segir að þetta sé besta leiðin til að tryggja að komið verði upp raforkuframleiðslu með kjarnorku. Stefnt að meirihlutaeigu ríkisins Stjórnarandstaðan gagnrýnir þessi áform. „Þetta er mjög ósanngjarnt. Fyrirtækin sjálf eiga að bera þennan kostnað og taka áhættuna, rétt eins og þau gera í dag,“ sagði Elisabeth Thand Ringqvist leiðtogi Miðflokksins við sænska ríkissjónvarpið. Þeir 36 milljarðar sænskra króna sem eiga að fara í framleiðslu, eru eyrnamerktir beinni fjárfestingu í framleiðslufyrirtækinu Videberg Kraft. Ríkið stefnir að því að verða meirihlutaeigandi í kjarnorkuverum í framtíðinni, sem þýðir að skattgreiðendur ýmist tapa eða vinna eftir afkomu þessarar framleiðslu. Orkumál voru stórt mál fyrir síðustu þingkosningar í Svíþjóð árið 2022. Þá talaði Ulf Kristersson, leiðtogi Moderaterne og núverandi forsætisráðherra, fyrir því að kjarnorka yrði skoðuð sem kostur til að gera Svía minna háð jarðefnaeldsneyti. Nú þegar innan við fimm mánuðir eru í næstu kosningar hefur ríkisstjórn hans stigið skref í þá átt.
Go to News Site