شرق
انجمن راحل: در تاریخ معاصر منطقه جنوب غرب آسیا و شمال آفریقا(خاورمیانه)، جنگها همواره با نامهایی گره خوردهاند که گویای ماهیت و پیامدهای آنهاست. "جنگ رمضان" یا همان جنگ اکتبر ۱۹۷۳، نقطه عطفی در منازعات اعراب و اسرائیل بود؛ جنگی که با وجود تلفات سنگین، ابهت نظامی اسرائیل را شکست و معادلات منطقه را برای همیشه تغییر داد. امروز، نیم قرن بعد، بار دیگر این منطقه شاهد جنگی با همین نام است؛ جنگی که در ماه مبارک رمضان آغاز شد، اما این بار ایران در مرکز آن قرار دارد.حمله نظامی گسترده آمریکا و اسرائیل به ایران که به شهادت رهبر انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله خامنهای، انجامید؛ نه فقط یک تهاجم نظامی، که یک نقطه عطف تاریخی در تحولات منطقه است.انجمن راحل، با تمرکز پژوهش علمی، کنشگری و فعالیت در حوزه مطالعات افغانستان و مهاجرین افغانستانی در ایران، در این مقطع حساس بر آن شد تا از نگاه نخبگان و شخصیتهای علمی افغانستانی، این رویداد تاریخی را روایت و تحلیل نماید.افغانستان به عنوان همسایه شرقی ایران، کشوری که خود روزگاری آماج حملات ابرقدرتها بوده و هنوز زخمهای جنگ بر پیکره آن باقی است، میتواند خوانشی متفاوت و عمیق از این تحولات ارائه دهد. هدف ما ثبت و ضبط تحلیلهایی است که نه فقط از منظر منافع ملی ایران، که از چشمانداز پیوندهای تاریخی-تمدنی و ریشهها و سرچشمههای مشترک دو کشور به این واقعه مینگرند.در همین راستا سوالات و محورهایی را از ابعاد مختلف ناظر بر تحلیل و بررسی جنگ رمضان، با اندیشمندان و نخبگان افغانستانی، مورد همفکری و هماندیشی قرار داده است که برخی از فرهیختگان افغانستانی ناظر بر تبیین و تحلیل آن محورها، به نوشتن یادداشت اختصاصی برای انجمن راحل مبادرت ورزیدهاند.محرمعلی سرداری، پژوهشگر افغانستانی و دانشآموخته جامعهشناسی، در این یادداشت اختصاصی با عنوان «نظمهای دسترسی و فروپاشی الگوی توسعه قراردادی؛ خوانشی جامعهشناختی از جنگ رمضان» با بهرهگیری از نظریه «نظمهای دسترسی»، تهاجم نظامی به ایران را فراتر از یک تقابل ژئوپلیتیک و در چارچوب تلاش برای «بازتنظیم ساختارهای قدرت، رانت و کنترل خشونت» در سطح منطقهای و جهانی تحلیل میکند. از نگاه وی، ایران با اتکا به ظرفیتهای مستقل خود در حوزه انرژی و فناوری، از الگوهای مسلح توسعه فاصله گرفته و همین امر آن را به موضوع مداخله تبدیل کرده است. او معتقد است جنگ کنونی نشاندهنده بحران و فرسایش نظم تکقطبی و گذار به چندقطبیگرایی ناپایدار است. سرداری پیامدهای منطقهای جنگ را در شکنندگی الگوهای امنیتی مبتنی بر حمایت خارجی و بازتعریف روابط قدرت میداند و «همگرایی منطقهای» را راهبردی برای بقا و کاهش وابستگی معرفی میکند. وی در پایان، راهکارهایی چون تقویت همکاریهای منطقهای، افزایش هزینههای تجاوز، بازنگری در وابستگی امنیتی و بازتعریف توسعه بهعنوان فرایندی درونی را پیشنهاد میدهد. محرمعلی سرداری . پژوهشگر افغانستانی و دانشآموخته جامعهشناسی
Go to News Site