รบยืดเยื้อ "สงครามตะวันออกกลาง" ชิงพื้นที่ "มหาอำนาจพลังงาน"

ยังหาข้อยุติไม่ได้ว่า สงครามอ่าวเปอร์เซียจะยุติลงอย่างไร หลังสถานการณ์ความขัดแย้งยืดเยื้อมาเกือบ 2 เดือน แม้สหรัฐฯอ้างว่าได้พยายามเจรจากับอิหร่านแล้วก็ตาม แต่การโจมตียังคงเกิดขึ้นเป็นระลอก นักวิเคราะห์ได้สะท้อนมุมมองให้เห็นภาพความเชื่อมโยงของสงครามครั้งนี้ว่า เพื่อต้องการเป็นมหาอำนาจด้านพลังงาน รศ.ดร.จักรี ไชยพินิจ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง มองว่า พื้นที่ตะวันออกกลางเป็นแหล่งพลังงานสำคัญ หากใครก็ตามที่สามารถควบคุมภูมิรัฐศาสตร์ในบริเวณนี้ได้ ก็จะมีอิทธิพลการนำเข้า-ส่งออกพลังงาน  และถ้าวิเคราะห์ที่มาความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ  อิสราเอล และอิหร่าน จะพบว่ามีพื้นที่ยุทธศาสตร์ 3 จุดเชื่อมต่อกัน 1.ช่องแคบฮอร์มุซ แหล่งส่งออกน้ำมัน 20%  ของโลก จุดที่อิหร่านเป็นผู้มีอิทธิพลอยู่ แต่ถัดลงมาทางตอนใต้  2.ช่องแคบบับเอลมันเดบ เป็นจุดที่รัฐบาลเยเมนดูแลอยู่ และที่น่าสนใจเนื่องจากรัฐบาลของเยเมนปัจจุบันบริหารงานหลักโดยกลุ่มฮูตี (Houthi) ซึ่งเป็นพันธมิตรที่เหนียวแน่นของอิหร่าน เป็นสิ่งที่แสดงให้เห็นอิทธิพลของอิหร่าน ในฐานะพี่ใหญ่ตะวันออกกลางและอีกจุดที่มีความสำคัญ คือ 3. คลองสุเอซ  ปัจจุบันอยู่ภายใต้การดูแลของอียิปต์ ซึ่งหากพิจารณาตัวแสดงมหาอำนาจในโลกอียิปต์ถือเป็นประเทศมีความสัมพันธ์ที่ดีกับจีนและรัสเซีย แปลได้ว่าฉากทัศน์ของภูมิรัฐศาสตร์พื้นที่ตะวันออกกลาง หากไล่เรียงมาตั้งแต่ช่องแคบฮอร์มูซ, ช่องแคบบับเอลมันเดบ, จนถึงคลองสุเอซ ดูจะโน้มเอียงไปทางฝั่งอิหร่าน จีน รัสเซีย มากกว่าจะโน้มเอียงมาทางฝั่งสหรัฐฯ ศึกใหญ่ชิงพื้นที่  “มหาอำนาจด้านพลังงาน” ในกรณีของ “กรีนแลนด์”  นอกจากความสำคัญเรื่องน้ำมัน  จะเห็นอีกปรากฎการณ์หนึ่งที่เรียกว่า ”ภาวะโลกเดือด”  (Global Boiling) น้ำแข็งละลายอย่างรวดเร็ว  ระดับน้ำที่เพิ่มสูงขึ้นในมหาสมุทรอาร์กติก (ขั้วโลกเหนือ) ส่งผลให้เกิดเส้นทางการเดินเรือสายใหม่ “รัสเซีย”  เป็นประเทศที่มีอิทธิพลหลักในการใช้เส้นทางเดินเรือบริเวณอาร์กติก  ในขณะด้านทางฝั่งตะวันตก  ประเทศกรีนแลนด์  และแคนาดา ต่างมีอิทธิพลใช้เส้นทางเดินเรือที่เกิดขึ้นใหม่ได้อย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย  ดังนั้นไม่น่าแปลกใจ หาก “โดนัลด์ ทรัมป์”  จะมีความคิดต้องการยึดกรีนแลนด์และแคนาดา เป็นรัฐที่ 51 ส่วนหนึ่งก็คือการยึดโยงเชื่อมต่อภูมิรัฐศาสตร์ ตั้งแต่เรื่องของ Arctic Circle เส้นทางขนส่งพลังงาน มาจนถึงเรื่องน้ำมัน ทั้งหมดทั้งมวลก็คือการพยุงสิ่งที่เรียกว่าระเบียบโลกที่สหรัฐฯ ได้ออกเอาไว้ในกรอบเดียวกันทั้งหมด เยื้อสงครามคะแนนนิยม “โดนัลด์ ทรัมป์”  ลดฮวบ ปรากฏการณ์คนรวมตัวประท้วงโดนัลด์ ทรัมป์ ครั้งใหญ่ที่สุดภายใต้ชื่อ  "No Kings" เกิดขึ้นอย่างดุเดือดทั่วสหรัฐฯ ในช่วงปลายเดือน มีนาคม 2569  เป็นการสะท้อนความไม่พอใจของประชาชนบางส่วน ต่อทิศทางของประเทศ และความกังวลต่ออนาคตของประชาธิปไตยในสหรัฐฯ  หลังจากทรัมป์ จุดชนวนสงครามในตะวันออกกลาง รศ.ดร.จักรี  วิเคราะห์ว่า การประท้วงกว่า 3,000 จุด  มีผู้ชุมนุม 8  ล้านกว่าคน และการประท้วงที่มีชื่อว่า "TACO" หรือ "ทาโก้" ที่ไม่ได้หมายถึงอาหาร  แต่เป็นการเสียดสีทรัมป์ว่า ชอบขู่ทำลาย สุดท้ายไม่กล้าลงมือ พฤติกรรมผู้นำที่กำลังสั่นคลอนเสถียรภาพการเงินโลก สิ่งที่น่าจับตาความเคลื่อนไหว เกี่ยวกับการใช้มาตราแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญสหรัฐฯ ฉบับที่ 25 (25th Amendment) มาตรา 4  ที่ระบุไว้ว่าในกรณีที่ตัวประธานาธิบดีเข้าข่ายวิกลจริตหรือว่ามีปัญหาที่ไม่สามารถที่จะดำเนินนโยบายหรือบริหารประเทศได้ก็ให้รองประธานาธิบดีขึ้นมาดำรงตำแหน่ง ซึ่งถือว่าแรงมากในการที่จะมีกระแสของการจะถอดถอนออกจากตำแหน่งประธานาธิบดี มีการพูดถึงและกดดันจากฝ่ายเดโมแครตอย่างหนักในช่วงเดือนเมษายน 2026 ตั้งแต่สงครามอิหร่านเริ่มต้นขึ้น กลายเป็นว่า “พรรคเดโมแครต” กระแสเริ่มกลับมา สวนทางคะแนนความนิยมของทรัมป์ที่ลดลง จึงต้องจับตาดูการเลือกตั้งกลางเทอมในช่วงกลางปีจะเป็นตัวชี้วัดอำนาจการบริหารของประธานาธิบดี หากพรรคของประธานาธิบดีแพ้ จะทำให้การออกกฎหมายยากขึ้น “จึงเป็นเรื่องที่สังเกตว่า ทรัมป์ น่าจะคำนวณแล้วว่าหากยังอยู่ในสงครามต่อไป  สิ่งที่จะได้กับความสูญเสียทางการเมืองที่จะเกิดขึ้นต้นทุนมันต่างกันเยอะเลย” ดังนั้นการเคลื่อนไหวของทรัมป์ในช่วงนี้จะเห็นความพยายามสื่อสารกับประชาชนสหรัฐฯ  ถึงผลสำเร็จในการเจรจาว่า “สหรัฐฯ ชนะแล้ว” และ “อิหร่านยอมเจรจา” ซึ่งจริง ๆ แล้วชนะจริงหรือไม่ และอิหร่านขอเจรจาจริงหรือไม่ ในขณะที่อิหร่านก็ปฏิเสธและก็ไม่เคยบอกว่าแพ้ ขณะสิ่งที่ทรัมป์ทำเป็นการสื่อสารให้ฝ่ายต่อต้านเพื่อไม่ให้ความขัดแย้งไปไกล “อิสราเอล”  ตัวแปรหลัก “สงครามตะวันออกกลาง” รศ.ดร.จักรี ยังตั้งสมมติฐานว่า หากสงครามจบ สหรัฐฯ กลับที่ตั้งปล่อยให้อิสราเอล เผชิญหน้ากับอิหร่านก็สามารถนึกภาพออกได้ไม่ยากเลยว่าอิสราเอลจะเจออะไรบ้าง….และจะเห็นความไม่พอใจของอิสราเอลในทุกครั้งที่ทรัมป์ประกาศจะยืดระยะเวลาหยุดยิง และจะมีปฏิบัติการเกิดขึ้นทันที เช่นการโจมตีเลบานอนหลังทรัมป์ประกาศจะยืดเวลาหยุดยิง 14  วัน “เป็นที่น่าสังเกตว่าตั้งแต่สงครามอิหร่านเริ่มขึ้นคะแนนนิยมของ “เบนจามิน  เนทันยาฮู” นายกรัฐมนตรีอิสราเอล  สูงขึ้น  หมายความว่า อาจส่งผลต่อการเลือกตั้งที่จะมีขึ้นในช่วงเดือนตุลาคม 2569  มีลักษณะคล้ายกับปาตี้ลิสต์ของไทย คือ ประชาชนต้องไปกากบาทเลือกพรรค สัดส่วนของพรรคก็จะทอนมาว่า พรรคไหนได้ผู้แทนในสภา 120 ที่นั่งกี่คน และครึ่งนึงของ 120 ก็จะต้องได้ 61 ที่นั่ง ขึ้นไป จึงจะได้เสียงข้างมากในสภาฯ แล้วเสียงข้างมากในสภาก็จะทำหน้าที่การโหวตคนที่จะเป็นประธานาธิบดีต่อไป” ส่วนหนึ่งที่คะแนนนิยมสูงขึ้นจากกลุ่มอิสราเอลเชื้อสายยิวที่รู้สึกว่าเขาจะปลอดภัย เขาจะมั่นคงภายใต้การบริหารของ “เบนจามิน  เนทันยาฮู” ในการยืนหยัดต่อสู้กับอิหร่านได้  และทางกลับ กันฝ่ายค้านก็น่ากลัวในรอบนี้  โดยเฉพาะ “นัฟตาลี เบนเนตต์” มีแคมเปญที่เรียกว่าเบนเนตต์ 2026 หยิบยกประเด็นเหล่านี้ในการโจมตี เช่น โจมตีสิ่งที่ เบนจามิน  เนทันยาฮู ทำคือการนำชะตากรรมของประเทศ โดยเอาเรื่องสงครามมาตอบโจทย์ของตัวเอง, พูดถึงเรื่องสหรัฐฯ ประกาศหยุดยิง 14 วัน เหมือนอิสราเอลถูกถีบโต๊ะเจรจา ยังไม่นับรวมประเด็นอื่น ๆ ที่ฝ่ายค้านหยิบยกมาว่ามีเรื่องการคอรัปชันในสงครามหรือไม่ ความเหน็ดเหนื่อยอ่อนล้าจากสงครามคุ้มค่ากับสิ่งที่เกิดขึ้นหรือไม่กลายเป็นโจทย์ที่ทำให้วันนี้  หรือนับตั้งแต่ที่มีดีลหยุดยิง 14 วัน อิสราเอลคือประเทศที่มีแอคชัน  มีปฏิบัติการทางทหารอย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด  โดยเฉพาะในเลบานอน คือจุดที่เรียกได้ว่าวิกฤต รศ.ดร.จักรี  มองว่า ฉากทัศน์ในเวทีโลกหากมองว่าโจทย์ใหญ่มาจากความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ฝั่งหนึ่งมีสหรัฐฯ เป็นผู้นำ ส่วนอีกฝากฝั่งเป็นผู้ท้าชิงมี จีนและรัสเซีย เป็นผู้นำ และหากจีน-รัสเซีย มองว่า เกมนี้คือการเปลี่ยนกติกาของโลก สิ่งที่จะเกิดขึ้นก็อาจจะมีฉากด้านหน้าคือการพูดเรื่องสันติภาพ แต่ฉากด้านหลังก็อาจจะมีบทบาทในการสนับสนุนอิหร่าน ในปฏิบัติการหรือการยืนหยัดรักษาอธิปไตยต่อไป แต่ในลักษณะที่กำลังพูดถึงโจทย์สำคัญ สถาปัตยกรรมทางความมั่นคงคือ สิ่งที่วันนี้สหรัฐฯ กับอิสราเอล กังวลอย่างมาก ถ้าจบแบบนี้ และอิสราเอลก็จะเหมือนจบสงครามมือเปล่า ซึ่งต้องลุ้นว่า อีกฝากฝั่งหนึ่ง จีนกับรัสเซีย จะตีโจทย์ความขัดแย้งนี้อย่างไร แต่เชื่อว่าความขัดแย้งระหว่างสองฟากฝั่งจะยังไม่สิ้นสุด อ่านข่าว ลอบวางระเบิดรถ "ทหารพราน" ที่ยะลา จนท.บาดเจ็บเล็กน้อย 7 นาย อาลัย “แดนนี่ ศรีภิญโญ” นักแสดงชื่อดัง เสียชีวิต อายุ 57 ปี "พ.ต.อ.ภาคภูมิ" ยื่นตรวจสอบมรรยาท "ทนายความบิ๊กโจ๊ก"

Go to News Site