Sigmalive
Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου, το βλέμμα στρέφεται όχι μόνο στη σύγχρονη εκδοτική παραγωγή, αλλά και στις ρίζες της γραπτής παράδοσης, εκεί όπου η Κύπρος διατηρεί μια ξεχωριστή θέση μέσα από ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά χειρόγραφα: τον Codex Cyprius. Πρόκειται για ένα πλήρες χειρόγραφο των τεσσάρων Ευαγγελίων, Ματθαίου, Μάρκου, Λουκά και Ιωάννη, γραμμένο στα ελληνικά, με μεγαλογράμματη γραφή σε περγαμηνή, το οποίο χρονολογείται στον 9ο αιώνα μ.Χ. (περίπου 800–900 μ.Χ.). Το χειρόγραφο φέρει ξεκάθαρα τη σφραγίδα της Κύπρου, καθώς εντοπίστηκε στο νησί και το 1673 μεταφέρθηκε στο Παρίσι, όπου σήμερα φυλάσσεται στη Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας. Η ονομασία «Cyprius» αποδόθηκε ακριβώς λόγω της κυπριακής του προέλευσης, αν και η πρώιμη ιστορία του παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη. Ο Codex Cyprius αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μαρτυρίες του κειμένου της Καινής Διαθήκης και εντάσσεται στη βυζαντινή χειρογραφική παράδοση, στην οποία η Κύπρος είχε ενεργό ρόλο. Ήδη από τον 9ο έως τον 12ο αιώνα, το νησί παρουσιάζει έντονη παραγωγή χειρογράφων, ενώ καταγεγραμμένα ελληνικά κείμενα φτάνουν μέχρι και την περίοδο πριν την οθωμανική κατάκτηση το 1570. Παράλληλα, εικονογραφημένα χειρόγραφα της εποχής μαρτυρούν και την καλλιτεχνική άνθηση που συνόδευε την παραγωγή βιβλίων. Σημαντικές είναι και άλλες μαρτυρίες που συνδέονται με την Κύπρο, όπως το χειρόγραφο Codex 655 του 13ου αιώνα από τη Μονή Βατοπεδίου στο Άγιον Όρος, το οποίο περιλαμβάνει ένα από τα αρχαιότερα σωζόμενα αντίγραφα της «Γεωγραφίας» του Κλαύδιος Πτολεμαίος, με πρώιμες χαρτογραφικές απεικονίσεις του νησιού. Επίσης, το λεγόμενο Franco-Cypriot Codex του 15ου αιώνα, που συνδέεται με την αυλή των Λουζινιάν, αποτυπώνει τη μουσική σύνθεση γαλλικών και κυπριακών στοιχείων της εποχής. Την ίδια στιγμή, πιο πρόσφατες «ανακαλύψεις», όπως ένα χειρόγραφο που εντοπίστηκε το 2009 στη βόρεια Κύπρο και παρουσιάστηκε αρχικά ως αρχαίο ευαγγέλιο, δεν επιβεβαιώθηκαν επιστημονικά, καθώς ειδικοί το χρονολόγησαν πολύ μεταγενέστερο. Παρά το γεγονός ότι δεν έχουν διασωθεί στην Κύπρο χειρόγραφα σε μορφή βιβλίου πριν από τον 9ο αιώνα, η παρουσία αρχαίων επιγραφών, όπως αυτές στην κυπροσυλλαβική γραφή, αποδεικνύει τη μακρά παράδοση γραφής στο νησί. Ωστόσο, ο Codex Cyprius παραμένει μέχρι σήμερα το αρχαιότερο πλήρες «βιβλίο» που συνδέεται άμεσα με την Κύπρο, αποτελώντας ένα πολύτιμο τεκμήριο της πολιτιστικής και πνευματικής της κληρονομιάς.
Go to News Site