Kurir
Делегацијата на Собранието на Република Македонија, составена од Иванка Василевска, заменик-шеф на делегацијата, и членовите Беким Ќоку и Бисера Костадиновска Стојчевска, учествува на Второто редовно заседание за 2026 година на Парламентарното собрание на Советот на Европа (ПССЕ). Ова заседание се одржува од 20 до 24 април 2026 година во Стразбур, Франција. Сесијата ја отвори претседателката на ПССЕ, Петра Баир. Таа ја истакна потребата од силно и принципиелно дејствување за заштита на демократските вредности и човековите права во Европа. Во рамките на агендата се разгледуваат прашања поврзани со демократијата, владеењето на правото, човековите права и актуелните предизвици со кои се соочуваат европските општества. Тука спаѓаат иницијативите за укинување на смртната казна во сите околности. Иванка Василевска активно учествуваше во дебатата за насилството и говорот на омраза против политичарите. Во својот настап, таа нагласи дека таквите појави не смеат да се релативизираат или толерираат во ниту една форма, имајќи предвид дека директно влијаат на квалитетот на демократскиот дијалог и функционирањето на институциите. Василевска, исто така, истакна дека зголемениот број закани, онлајн вознемирување и дехуманизирачка реторика создаваат притисок и самоцензура меѓу избраните претставници. Ова може да доведе до ограничување на јавната дебата и пад на довербата на граѓаните во институциите. Таа подвлече дека е неопходен координиран и принципиелен одговор на европско ниво. Ова се постигнува преку зајакнување на законската рамка, институционалната заштита и промовирање на култура на почит и одговорност во јавниот простор. Во таа насока, беше изразена поддршка за иницијативите на Советот на Европа за механизми за следење и анализа на насилството врз политичарите. Ова е потребно за поефикасно распознавање и спречување на овие случаи. По дебатата, Василевска постави прашање до генералниот секретар на Советот на Европа, Ален Берсе: Дали Советот на Европа ќе одговори, и преку кои конкретни механизми ќе постапи во случајот на адвокатот Менкиноски, кому му е изречена десетгодишна забрана за влез во Република Бугарија, додека активно учествува во постапки пред Европскиот суд за човекови права? Прашувањето се однесуваше на конкретен случај со импликации на слободата на движење и пристапот до правда во контекст на европските стандарди за човековите права. Во одговорот беше нагласена потребата од дополнително разгледување на случајот. Изразена беше подготвеност за понатамошна билатерална комуникација за обезбедување точен институционален одговор. При дискусијата за спроведување на авторските права во средина на вештачка интелигенција, пратеничката Василевска истакна дека е неопходно внимателно балансирање помеѓу заштитата на авторските права, технолошкиот развој и фундаменталните слободи, особено слободата на изразување и пристапот до информации. Таа нагласи дека Република Македонија бележи напредок во усогласувањето со европските стандарди во областа на интелектуалната сопственост, при што постои цврста законска рамка и тековни реформи насочени кон нејзино унапредување. Воедно, беше подвлечено дека ефективното спроведување на законите мора да оди рака под рака со заштитата на демократските принципи, со цел авторското право да служи како поттик за креативноста, а не како ограничување на критичката мисла. Пратеникот Беким Ќоку учествуваше во дебатата за набљудувањето на предвремените парламентарни избори во Косово. Оцени дека изборниот процес бил мирен и инклузивен, во согласност со наодите на меѓународните набљудувачи. Тој ги нагласи важноста на зајакнувањето на институционалните механизми за заштита на правата на немнозинските заедници. Изрази и улогата на европската интеграција во унапредувањето на демократските стандарди. Во својот настап, Ќоку се осврна на потребата од доследно и непристрасно третирање на прашањата поврзани со правата на малцинствата во регионот. Тој ја спомна практиката во Србија на т.н. „пасивизација на адреси“ како системски предизвик со сериозни последици за основните права на засегнатите граѓани. Во дебатата за насилството и говорот на омраза против политичарите, се обрати и Бисера Костадиновска Стојчевска. Таа нагласи дека зголеменото онлајн вознемирување, заканите и дискредитирачката реторика се сериозна закана за демократските процеси. Укажа дека овие појави особено негативно влијаат на учеството на жените и младите во политиката. Повика на системски мерки за нивно спречување. Во текот на дискусијата за укинување на смртната казна, Костадиновска Стојчевска истакна дека прашањето не е дали некој заслужува смртна казна, туку дали општеството има право да одземе човечки живот. Таа нагласи дека смртната казна е неповратна санкција што носи ризик од неправда, имајќи предвид дека ниту еден правосуден систем не е целосно непогрешлив. Дополнително, посочи дека ваквата казна често се применува нееднакво и не обезбедува докажан ефект на одвраќање од криминал. Таа подвлече дека одмаздата не може да биде основа за правда, нагласувајќи дека одземањето на живот не може да ја врати загубената личност, ниту да донесе вистинско олеснување или „затворање на кругот“ за семејствата на жртвите. Во дебатата за тековни прашања, која се однесуваше на повикот за засилување на напорите за воспоставување на Специјален трибунал за кривичното дело агресија против Украина, Бисера Костадиновска Стојчевска, истакна дека војната во Украина претставува сериозно нарушување на меѓународниот поредок и на принципите на суверенитет и територијален интегритет на државите. Таа подвлече дека постојните меѓународни механизми имаат ограничувања во однос на надлежноста, поради што формирањето на Специјален трибунал претставува важен чекор за затворање на правната празнина. Според неа, воспоставувањето на ваков трибунал би придонело кон зајакнување на меѓународниот правен поредок и би испратило јасна порака дека одлуките за агресија нема да останат без последици, без оглед на позицијата или моќта на сторителите. Делегацијата, исто така, постави прашање до комесарот за човекови права на Советот на Европа, Мајкл О'Флаерти, за случајот на адвокатот Тони Менинкоски, кому му е изречена десетгодишна забрана за влез во Бугарија, додека активно учествува во постапки пред Европскиот суд за човекови права. Во прашањето се нагласи дека ваквата мерка отвора сериозни сомнежи за можни повреди на правото на правично судење и непречен пристап до правна застапеност, како и забраната за злоупотреба на ограничувањата на правата за цели што не се предвидени со Конвенцијата. Дополнително, беше посочено дека таквото постапување е во спротивност со стандардите од Конвенцијата за заштита на адвокатската професија, која гарантира дека адвокатите мора да можат слободно, независно и без притисок да ја вршат својата професија, особено кога работат пред меѓународни механизми за заштита на човековите права. Истакнато беше дека Бугарија има повеќе пресуди од Европскиот суд за човекови права кои чекаат на извршување повеќе од две децении, при што и Советот за човекови права на Обединетите Нации неодамна упати повик за нивно спроведување, особено во делот на слободата на здружување. Делегацијата побара јасен одговор дали и преку кои конкретни механизми Советот на Европа ќе постапи во овој случај, вклучително и можноста за отворање на прашањето пред надлежните органи во Бугарија, со цел заштита на правата на адвокатот како бранител на човековите права. Нагласено беше дека ваквите мерки можат да имаат обесхрабрувачки ефект врз адвокатите кои постапуваат пред меѓународни судови и да ја поткопаат довербата во системот за заштита на човековите права. Во таа насока, беше упатен повик до комесарот, во рамките на својот мандат, да преземе итни, јасни и одлучни чекори за заштита на владеењето на правото и независноста на адвокатската професија. Делегацијата очекува принципиелен одговор, но прво конкретно постапување. Делегацијата на Собранието активно учествува во работата на сесијата. Таа придонесува во дискусиите и ги потврдува заложбите на Република Македонија за унапредување на демократијата, владеењето на правото и заштитата на човековите права, во согласност со европските вредности.
Go to News Site