NH Nieuws
Het is vandaag weer tijd voor de jaarlijkse lintjesregen: ieder jaar ontvangen zo'n 3.000 mensen een koninklijke onderscheiding. Vaak krijgen ze die voor jarenlang vrijwilligerswerk of andere bijzondere prestaties. Maar hoe kom je aan een lintje? En wordt een aanvraag ook wel eens afgewezen? Vijf vragen en antwoorden over de lintjesregen. 1. Hoe kom je aan een lintje? Iedereen die een koninklijke onderscheiding krijgt, is door iemand hiervoor voorgedragen . Je moet daarvoor een aanvraag insturen via de Kanselarij. De gemeente waar de kandidaat woont, neemt dan contact op voor een voorgesprek. Vervolgens volgt een officiële aanvraag, waar ook aanbevelingsbrieven bij zitten van mensen die de aanvraag steunen. Nadat de gemeente en de provincie een advies hebben uitgebracht, neemt de Kanselarij een definitief besluit. Als die het heeft goedgekeurd, volgen de laatste stappen . Wanneer de koning het besluit heeft ondertekend, kan de onderscheiding worden uitgereikt. Het advies van de Kanselarij is 'zwaarwegend' zoals het heet, en kan afwijken van het advies van de gemeente en provincie. "Als dat zo is, wordt het weer voorgelegd aan de provincie en gemeente voor een heroverweging", zegt woordvoerder Harold Kerkhof van de Kanselarij. Je zou zeggen dat zoiets niet vaak voorkomt, 'maar het gebeurt wel degelijk'. De criteria van wanneer iemand een koninklijke onderscheiding verdient, worden vrij algemeen omschreven. Zo moet iemand minstens vijftien jaar vrijwilliger zijn, bij diverse organisaties hebben gewerkt, een duidelijke bijdrage aan de maatschappij hebben geleverd, of iets bijzonders tijdens het betaalde werk hebben gedaan. Bewust geen details over criteria lintje Sommige gemeenten geven in de beantwoording wat meer details, maar de gemeente Gooise Meren doet dit bewust niet: "Over de exacte criteria doen we geen uitspraken. Dit doen we om te voorkomen dat de aanvrager het dossier en de aanbevelingsbrieven hierop kan aanpassen." Een onderscheiding moet voor 1 juli worden aangevraagd als je wilt dat die persoon het krijgt uitgereikt bij de jaarlijkse lintjesregen. Voor andere momenten moet je het minimaal zes maanden van tevoren aanvragen. Gemiddeld zijn mensen 60 jaar als ze een onderscheiding krijgen. Dat komt doordat je een behoorlijke staat van dienst moet hebben opgebouwd voor je voor een lintje in aanmerking komt. In uitzonderlijke gevallen krijgen jongeren een lintje. Zo kreeg in 2024 de toen 17-jarige ongeneeslijk zieke Jade Kops een onderscheiding voor haar inzet tegen kinderkanker. 3. Zit er een maximum aan het aantal lintjes? Nee. Elke aanvraag wordt in behandeling genomen en resulteert in een onderscheiding als aan de voorwaarden is voldaan. Zodoende kan het zo zijn dat er het ene jaar meer koninklijke onderscheidingen in een gemeente worden uitgereikt dan het andere jaar. Ook zijn er wel eens gemeenten waar geen énkele onderscheiding wordt uitgereikt. In de gemeenten Landsmeer en Oostzaan werden er in 2022 en 2023 bijvoorbeeld geen enkel lintje opgespeld . Simpelweg omdat er geen aanvragen waren ingediend. Een koninklijke onderscheiding kost zo'n 380 euro om te produceren. Maar kosten zijn nooit een reden om een lintje te weigeren. Overigens kost het de aanvrager, de ontvanger én de gemeente niets. "Wij ontvangen dat kosteloos, om de decorandus daarmee te onderscheiden, uit naam van de Koning", aldus de BUCH-gemeenten (Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo). 4. Mag je een lintje elke dag dragen? Nee. Dat wil zeggen: de 'grote' onderscheiding met alle versierselen krijg je alleen op de dag zelf opgespeld. Je mag die enkel dragen bij officiële gelegenheden waar je een ambtskostuum (bijvoorbeeld een toga) draagt. Dat is zelden, daarom blijft die onderscheiding vaak in de doos. Wél krijg je tegelijkertijd met de onderscheiding een zogeheten 'draagteken' mee. Dit kleine strikje in de kleuren van het ordelint mag je dagelijks dragen. Ook kun je een miniatuurversiersel, een verkleinde versie van de koninklijke onderscheiding, bestellen . Die mag je bij een aantal gelegenheden op avondkleding dragen. Een koninklijke onderscheiding is strikt persoonlijk en krijg je in bruikleen. Na het overlijden van de onderscheiden persoon moet het lintje daarom worden teruggestuurd. Overigens is het strafbaar om onbevoegd een koninklijke onderscheiding te dragen. In de video hieronder zie je hoe twee Haarlemmers vorig jaar werden verrast met een lintje (de tekst gaat eronder verder): 5. Weigeren mensen wel eens een lintje? Dit gebeurt bijna nooit. Zo is er in de afgelopen vijftien jaar in de gemeente Hoorn nooit een lintje geweigerd. Maar het gebeurt wel. De gemeente Texel gaf bijvoorbeeld aan dat, voor zover bekend, één keer een lintje is geweigerd. En in de gemeente Heemskerk is buiten de lintjesregen om één keer een koninklijke onderscheiding geweigerd. In Beverwijk is dit nooit aan de hand geweest. Maar: "Wel is het een keer voorgekomen dat een inwoner vooraf heeft aangegeven een eventuele onderscheiding te willen weigeren, mocht er een aanvraag worden ingediend." Zo ook televisiepersoonlijkheid Maarten van Rossem. De uitgesproken republikein kreeg in 2024 bij zijn afscheid van het televisieprogramma De Slimste Mens dan ook geen lintje, maar zijn eigen bankje in een park in Utrecht. Ook gebeurt het dat mensen een ontvangen onderscheiding teruggeven. Onlangs nog gaf een oud-wethouder van de Utrechtse gemeente De Ronde Venen zijn lintje terug aan de koning, omdat het koningspaar op bezoek was geweest bij de Amerikaanse president Donald Trump.
Go to News Site