Sigmalive
Μια διαφήμιση του 1934 αποκαλύπτει πώς η κυπριακή κοινωνία μιλούσε για το σεξ χωρίς να το λέει «Εκ καουτσούκ». Κάπως έτσι ξεκινά η υπόσχεση. Και αμέσως μετά: πούδρα, απουσία δυσάρεστων οσμών, αντοχή, επιστήμη. Όλα σωστά, όλα προσεκτικά. Μόνο που το βασικό… δεν λέγεται. Ή μάλλον, λέγεται αλλιώς. Ο όρος δεν είναι «προφυλακτικά». Είναι «προφυλακτήρες». Μια λέξη βαριά, καθαρευουσιάνικη, σχεδόν μηχανική. Δεν παραπέμπει σε σώματα, αλλά σε λειτουργίες. Σε κάτι που προστατεύει…όπως ένα εξάρτημα, όχι όπως μια πράξη. Η γλώσσα εδώ δεν περιγράφει, καλύπτει. Και κάπου εκεί, σχεδόν συνωμοτικά, εμφανίζεται η παρένθεση: «καπότ(τ)οι». Ένα μικρό κλείσιμο του ματιού. Για να καταλάβουν οι μυημένοι. Για να μη σοκαριστούν οι υπόλοιποι. Δύο επίπεδα λόγου στην ίδια πρόταση: το επίσημο και το υπόγειο. Η αναφορά στο καουτσούκ δεν είναι τυχαία. Την εποχή εκείνη, είναι το υλικό της εμπιστοσύνης. Ελαστικό, ανθεκτικό, στεγανό. Το υλικό των ελαστικών αυτοκινήτων, των πραγμάτων που δεν σε προδίδουν. Η διαφήμιση δεν σου πουλά απλώς ένα μέσο πρόληψης, σου πουλά βιομηχανική αξιοπιστία. Και μετά έρχεται η πούδρα. Μια λεπτομέρεια που λέει πολλά. Να γλιστρά, να μην κολλά, να μην αφήνει ίχνη. Μαζί με την απουσία οσμών, δημιουργεί μια εμπειρία καθαρή, διακριτική, σχεδόν αόρατη. Τίποτα δεν πρέπει να μαρτυρά τι ακριβώς συμβαίνει. Έτσι λειτουργεί η διαφήμιση. Με το καουτσούκ για την ασφάλεια, με την πούδρα για την ευγένεια, με την απουσία οσμών για τη διακριτικότητα και με μια παρένθεση για την αλήθεια. Ο «προφυλακτήρας» δεν είναι απλώς μια λέξη. Είναι ολόκληρη στάση. Μια κοινωνία που γνωρίζει, αλλά αποφεύγει να εκτεθεί. Που επιλέγει να μιλήσει με όρους μηχανής για να μη μιλήσει για το σώμα. Σήμερα, το «προφυλακτικό» δεν χρειάζεται μεταμφιέσεις. Η λέξη είναι άμεση, η χρήση αυτονόητη, η συζήτηση πιο καθαρή. Αλλά ίσως κάτι χάθηκε στη διαδρομή: εκείνη η λεπτή τέχνη του υπαινιγμού, όπου μια παρένθεση αρκούσε για να ειπωθούν όλα. Ένα κομμάτι καουτσούκ. Λίγη πούδρα. Καμία οσμή. Και μια λέξη που προστάτευε… περισσότερα απ’ όσα δήλωνε. Κρίστοφερ Πιτσιλλίδης Ιστοριοδίφης της Συλλογικής Μνήμης του Εφημεριδικού Τύπου Πηγή: Τρισεβδομαδιαια εφημερίδα «Χρόνος» 1934
Go to News Site