Sigmalive
Στις 26 Απριλίου 1879, η Λευκωσία έκανε κάτι που δεν είχε τολμήσει για τρεις αιώνες: άνοιξε τα τείχη της. Τα έργα διάνοιξης ξεκίνησαν παρά την Πύλη Πάφου, σηματοδοτώντας μια τομή που δεν ήταν μόνο τεχνική, αλλά βαθιά ιστορική. Για 308 χρόνια, η πόλη εξυπηρετείτο αποκλειστικά από τις τρεις αρχικές πύλες Πάφου, Αμμοχώστου και Κερύνειας. Ανήκαν σε μια εποχή όπου η πόλη έπρεπε να προστατεύεται, όχι να αναπτύσσεται. Στα τέλη του 19ου αιώνα, όμως, το πρόβλημα δεν ήταν πλέον η άμυνα, αλλά η στασιμότητα. Η άφιξη της βρετανικής διοίκησης το 1878 εισήγαγε μια διαφορετική αντίληψη: η ανάπτυξη περνά μέσα από την υποδομή. Η Λευκωσία, ως διοικητικό κέντρο, δεν μπορούσε να συνεχίσει να λειτουργεί με τους περιορισμούς μιας οχυρωμένης μεσαιωνικής πόλης. Τα τείχη, από σύμβολο προστασίας, μετατρέπονται σε εμπόδιο. Με προϋπολογισμό μόλις £800, το Τμήμα Δημοσίων Έργων προχώρησε στη διάνοιξη νέου ανοίγματος και στη δημιουργία δρόμου μήκους περίπου 2,5 μιλίων προς την κατοικία του Ύπατου Αρμοστή έως το Μετόχι του Κύκκου. Η παρέμβαση αυτή δεν αποσκοπούσε μόνο στη διευκόλυνση της κυκλοφορίας, επανασύνδεε τη Λευκωσία με τον χώρο που την περιβάλλει. Η στιγμή αυτή παραμένει χαραγμένη μέχρι σήμερα πάνω στο ίδιο το τείχος. Στο σημείο της διάνοιξης σώζεται ακόμη η λίθινη αναμνηστική «πλακέτα» με τη χρονολογία «1879». Φθαρμένη από τον χρόνο, αλλά ακόμη ευδιάκριτη, δεν είναι απλώς ένα στοιχείο της τοιχοποιίας, είναι το σημείο όπου η ιστορία χαράχτηκε κυριολεκτικά πάνω στην πέτρα. Η σημασία αυτής της τομής γίνεται πιο καθαρή αν ιδωθεί σε ιστορικό βάθος. Η Κύπρος υπήρξε, ήδη από τη δεύτερη χιλιετία π.Χ., τόπος παραγωγής και εξαγωγής χαλκού προς τη Μεσόγειο. Κι όμως, φτάνοντας στον 19ο αιώνα, η έλλειψη βασικών υποδομών αποτυπώνει μια μακρά περίοδο υστέρησης κυρίως λόγω τουρκοκρατίας. Η διάνοιξη των τειχών δεν ήταν απλώς πολεοδομική πράξη, ήταν ένα βήμα μετάβασης από την ακινησία στην κίνηση. Στη συνέχεια, οι διανοίξεις πολλαπλασιάστηκαν. Η Τρυπιώτη (σημερινή πλατεία Ελευθερίας») και άλλα ανοίγματα ακολούθησαν, διευκολύνοντας την επέκταση της πόλης πέρα από τα ενετικά της όρια. Ωστόσο, οι ακριβείς χρονολογίες αυτών των επεμβάσεων παραμένουν διάσπαρτες στον ημερήσιο Τύπο της εποχής και δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως. Τα τείχη άνοιξαν και μαζί τους άνοιξε και η ίδια η Λευκωσία.
Go to News Site