شرق
در شرایط کنونی، دو دیدگاه متضاد در میان کارگزاران حکومتی، تحلیلگران و بخشی از افکار عمومی ایران درباره آینده تنگه هرمز و ضرورت یا دستکم امکانپذیری مذاکره با آمریکا شکل گرفته است. گروه اول بر این باورند که آمریکا بههیچعنوان قادر نیست تنگه هرمز را به طور پایدار بازپس گیرد و مانع صادرات نفت ایران شود. دوگانه استراتژیک در ایران: تنگه هرمز و امکانپذیری مذاکره در شرایط کنونی، دو دیدگاه متضاد در میان کارگزاران حکومتی، تحلیلگران و بخشی از افکار عمومی ایران درباره آینده تنگه هرمز و ضرورت یا دستکم امکانپذیری مذاکره با آمریکا شکل گرفته است. گروه اول بر این باورند که آمریکا بههیچعنوان قادر نیست تنگه هرمز را به طور پایدار بازپس گیرد و مانع صادرات نفت ایران شود. این گروه استدلال میکنند تواناییهای نظامی نامتقارن ایران ازجمله مینگذاری، شناورهای تندرو و موشکهای ضدکشتی، هرگونه تلاش آمریکا برای تأمین امنیت کامل تردد نفتکشها را با هزینهای غیرقابل قبول روبهرو میکند. بنابراین آنها مذاکره با آمریکا را با توجه به پیشینه دورههای قبلی، بهویژه در دوره ترامپ، بیهوده و نشانه ضعف یا دستکم ارسال سیگنال ضعف میدانند و بر ادامه مقاومت نظامی اقتصادی تأکید دارند. در مقابل، گروه دوم معتقدند آمریکا با بهرهگیری از توان نظامی برتر خود (ازجمله ناوگان نیروی دریایی، نیروی هوایی و فناوریهای شناسایی) میتواند تنگه را دستکم به طور موقت بازگشایی کند. افزون بر این، کشورهای عربی همسایه که از جنگ اخیر بهشدت آسیب دیدهاند، به فکر مسیرهای جایگزین برای انتقال نفت خود خواهند بود؛ مسیرهایی مانند خطوط لوله از امارات به دریای عمان، افزایش ظرفیت عبور از بابالمندب، یا توسعه کریدورهای زمینی. در چنین سناریویی، صادرات نفت ایران بهشدت کاهش مییابد، هزینههای بیمه نفتکشهای ایرانی دهها برابر میشود و مشتریان داوطلب به سراغ تأمینکنندگان دیگر میروند. از نگاه این گروه، مذاکره برای جلوگیری از انزوای اقتصادی و کاهش فشار بر معیشت مردم کاملا ضروری است. آنچه این دوگانه را پیچیده میکند، این است که هیچکدام از این دو گزاره به طور مطلق نادرست نیستند. نقطه افتراق اصلی در «ارزیابی از قابلیت تحمل هزینه» و «افق زمانی پیشبینی» نهفته است. گروه اول ظرفیتهای نظامی نامتقارن و تجربه گذشته ایران در مقابله با فشارهای خارجی را دستاویز خود قرار میدهد. گروه دوم بر هزینههای پنهان اقتصادی، دیپلماتیک و روانی تأکید میکند که از مسیرهایی غیر از بستهشدن کامل تنگه به کشور تحمیل میشود. این شکاف شناختی، خود یکی از مهمترین عواملی است که تاکنون از شکلگیری یک اراده ملی واحد برای مذاکره یا مقاومت جلوگیری کرده و تیم مذاکرهکننده ایرانی را در اسلامآباد با دشواری مضاعفی روبهرو ساخته است.
Go to News Site