NH Nieuws
Door de aanhoudende droogte is het risico op natuurbranden groot. Ook in de duingebieden van Noord-Holland is de alertheid verhoogd. De reeks branden in het Schoorlse duingebied tussen 2009 en 2011 liggen bij lokale inwoners nog maar al te vers in het geheugen. Ook bij boswachter Patricia van Lieshout staan de beelden van het verwoestende vuur diep in het geheugen gegrift. "Als ik de wind nu zie, denk ik: als dat maar goed gaat." Het is ruim vijftien jaar geleden, maar bij het geluid van loeiende brandweersirenes voelt boswachter Patricia van Lieshout nog steeds lichte paniek: 28 augustus 2009 is een dag die ze nooit meer vergeet. Toen moesten 550 inwoners uit de omgeving van Schoorl en Groet halsoverkop hun huis verlaten. Zo'n 150 hectare aan Schoorlse duinen ging in rook op. "In het dorp weet iedereen het nog", zegt Van Lieshout. "Mensen zijn zo betrokken bij dit gebied, dat vergeet je niet zomaar." Die dag is ze samen met een collega op kantoor als er een melding van een duinbrand binnenkomt. "Mijn collega ging er meteen naartoe. Ondertussen hing ik constant aan de telefoon om informatie door te geven, maar al snel werd duidelijk hoe groot het was. Toen ben ik er ook heengegaan." Al snel nam de brandweer de regie over. "Dat gevoel van machteloosheid blijft je bij. Je wilt helpen, maar je kunt niks doen." 'Het kan elk moment veranderen' Tijdens zo’n grote brand helpen de boswachters de brandweer vooral om het overzicht te bewaken. "Welke paden zijn nog bereikbaar voor brandweerwagens, waar kan het vuur naartoe trekken en welke gebieden moeten worden ontruimd? Je bent alleen maar bezig met inschatten en overleggen", legt ze uit. "En ondertussen weet je dat het elk moment kan veranderen." Tekst gaat verder na foto. Nog geen jaar later, op 14 april 2010, gaat het opnieuw helemaal fout. Dit keer in Bergen aan Zee, waar 400 inwoners moeten worden geëvacueerd, omdat de wind het vuur richting het dorp blaast. Tussen 2009 en 2011 vinden er in totaal 90 kleine en vier grote duinbranden plaats. Een 44-jarige man uit Alkmaar en twee jonge mannen uit Schagen van 18 en 20 werden in 2011 als verdachten aangehouden, maar vanwege een gebrek aan bewijs zijn de drie nooit vervolgd. Groene sprietjes tussen zwart gras Wat na de reeks branden overbleef was een stil landschap van platgebrande heidevelden en zwartgeblakerde bomen. "Grotere dieren kunnen vaak nog wel wegkomen, maar veel insecten en reptielen overleven het niet", zegt Van Lieshout. Toch duurde het niet lang voor de eerste tekens van leven verschenen. "Na een paar dagen zag je alweer kleine groene sprieten opkomen tussen het zwartgeblakerde gras. Het frisse groen in contrast met het zwart, dat was een bijzonder gezicht." Toen Van Lieshout een week later 's nachts voor een nacontrole door het verwoeste gebied liep, hoorde ze een hoopvol geluid. "De nachtzwaluw liet na de brand voor het eerst weer van zich horen. Dat was zo mooi. Zo’n moment waarop je denkt: het komt weer goed." In deze NH-reportage van tien jaar geleden blikken boswachters terug op de natuurbranden in Schoorl en hoe groot de impact was: (Tekst gaat verder na video) De natuur past zich na zo'n brand ook snel weer aan. "Je zag ineens veel buizerds rondvliegen, omdat weggekropen dieren weer boven de grond kwamen, en gelijk ten prooi vielen, omdat ze geen beschutting meer hadden." Zeldzame paddenstoelen Uiteindelijk herstelt het ecosysteem zich altijd weer, maar nooit helemaal op dezelfde manier. Op sommige plekken zie je nog steeds zwarte bomen of open stukken waar het landschap is veranderd. Tegelijk ontstonden er nieuwe soorten, zoals zeldzame paddenstoelen die alleen na een brand groeien. "Het houtskoolbekertje en de brandplekbekerzwam hebben die hitte en dat verbrande materiaal nodig, en verdwijnen na verloop van tijd weer." Op plekken waar de natuur met rust werd gelaten, groeiden dichte dennenbossen terug. Terwijl in de gebieden waar bomen en wortels werden verwijderd juist open duin of loofbos ontstond. "De natuur kiest haar eigen richting", besluit ze. "Uiteindelijk wordt het nooit meer precies zoals het was." Tekst gaat verder na foto. Sinds de reeks branden zijn er twee waterputten in het duingebied aangelegd, zodat de brandweer sneller kan ingrijpen. Ook is de samenwerking met hulpdiensten intensiever geworden en wordt er anders gekeken naar de inrichting van het natuurgebied. "We proberen meer open heide en gemengd bos te krijgen, omdat loofbomen minder snel branden dan dennen. Dennenappels zijn net vuurbommetjes. Als die in brand vliegen, schieten ze het bos in." 'Laat je stress hier achter, niet je rommel' Toch blijft het risico altijd aanwezig, zeker in droge periodes zoals nu. Daarom doen natuurbeheerders een dringende oproep aan bezoekers . "Kom vooral genieten en laat je stress hier achter, maar neem je rommel weer mee. Wees alert. Niet roken, geen open vuur, en als je iets ziet: meteen 112 bellen."
Go to News Site