Milliyet Yazarlar
Ebeveyn ayrılığı, seyahat, iş düzeni ya da farklı nedenlerle birden fazla evde vakit geçirmek zorunda kalan çocukların sayısı çok. Her evin sevgi dili farklı. Her evin kuralı kendine has. Psikolog ve çocuk kitapları yazarı Büşra Tarçalır ile uyum, esneklik ve rutinler üzerine konuştuk Bazı çocukların birden fazla evi olabiliyor. Örneğin ebeveynleri boşanmış çocukların, hem anne hem de baba evleri oluyor. Ya da gündüzleri aile büyüklerinde kalan, yazlarını anneanne/babaanne evlerinde geçiren çocuklar var. Gerçekten de çocuklar pek çok evde zaman geçirmek zorunda kalabiliyor ve her evin dinamiği, her evin kuralı farklı. Kendi hayat koşturmacamız içinde, çocuklardan da buna uymalarını bekliyoruz. Klinik Psikolog ve çocuk kitapları yazarı Büşra Tarçalır ile son kitabı “Herkes Başka Sever Beni” üzerinden, çocukların farklı ev düzenleri ile nasıl başa çıkabileceklerini konuştuk. Hayatın koşturmacasında çok sıradan olan bazı şeyleri çocukların gözünden hiç göremediğimizden yola çıkarsak ebeveynlere neler önerirsiniz? Verdikleri sözü tutmalarını, olacakları önceden söylemelerini, işler yolunda gitmediğinde bunu konuşmak için alan açmalarını öneririm. Çünkü kurallara protesto gelebilir, öteki ebeveynin izin verdiğine tutunan çocuk yanındaki ebeveynine serzenişte bulunabilir. Burada olabildiğince birbiriyle tutarlı kurallara sahip ama farklı yaklaşımların da dâhil olabileceği esnekliğe açık ebeveynlerin olması önemli. Adaptasyon için zaman gerekir Günümüzde boşanmaların da çok arttığını düşünürsek özellikle anne evi ve baba evi arasında gidip gelen çocuklara destek olmak için neler yapmalıyız? Çocuğun hayatında temel bir değişiklik olduğunda bunun kaygı uyandırabileceğini bilerek başlayabiliriz. En nihayetinde, farklı bir düzen ne demek, oralarda nasıl yaşanır, insanın iki evinin olması pratikte nasıl olur bilmiyorlar ve bu sürecin somutlaşabilmesi için söz verilen düzene geçip bunu koruyabilmek çok önemli. Hangi günler kiminle beraber olacağını bilmeli çocuk. Düzende bir değişiklik varsa bunu değişikliği yapan ebeveyninden mümkünse bir an önce duymalı. Yeni düzen aksamaları getirebilir; anneler kıyafete daha hâkimken, babalar dışarıda nasıl aktivite yapılır daha iyi bilebilir ve artık solo ebeveynlerin bu ikisine de aynı anda hâkim olmaya çalışması hemen gerçekleşmeyebilir. Yetişkinlerin kendilerine de çocuklarına da adaptasyon için zaman vermesi gerekir. Farklılığı kabul etmek Ebeveynler genelde kuralların tek olmasını ve bozulmamasını istiyor böyle bir şey mümkün mü ve doğru mu? Her evin kuralı farklı mı olmalıdır, nasıl bir denge kurulmalı? Ebeveynlerin tüm müşterek kurallar üzerinde hemfikir olmalarını bekleyemeyiz. Hatta belki tam da bu sebeple birlikte ilerlememeye karar veren ebeveynler var. Çocuğun gelişimsel, fiziksel sağlığının gerektirdiği kurallarda buluşabilmek faydalı olur ama her evin kuralı farklı olabilir, nüanslara yer verilebilir. Bu farklılığı kabul etmek, ebeveynlerin birbirlerinden ne bekleyebileceklerini biliyor olmak, çocuğun günlük meseleleri yüklenmemesini sağlar. Bu zaten onların işi de değildir. Yetişkinler kuralları netleştirdiğinde çocuk da annesiyle neye izin var, babası neyi tolere edebilir çok rahat adapte olacaktır. Yoksun hissetmemeli Farklı ortamlar ve farklı rutinler çocukların esneklik geliştirebilmesi açısından iyi midir yoksa sürekli değişiklik endişe ve güvensizlik yaratır mı? Net bir şey söylemek olası değil bence; farklı rutinlerin neler olduğu, çocuğun tabiatı, zorluklarla baş etmek zorunda kaldığında nasıl desteklendiğine göre cevap değişir. Kurgusu iyi yapılan, olacak sapmaları öngören, bu sapmaların yaratacağı hayal kırıklıklarını karşılayabilen ve telafi eden ebeveynlerin varlığında, farklı ortamları da rutinleri de tolere edebilme becerisi yüksek olur çocuğun. Çocuk bu ortamlar arasında gidip gelirken kendini yoksun ve mağdur hissetmemeli. Eşyalar unutulabilir, çok istediği oyuncağı diğer evde kalmış olabilir; ebeveynin yaklaşımı önce sakinleştirebilmek sonra da buna nasıl çözüm bulabileceklerine dair düşünmeye sevk etmek olmalı. Sonra da tekrarlanmaması adına önlem almak gerekli tabii. Düzeni sağlayabilmek Kendi deneyimimden de biliyorum; iki evin arasında gidip gelmek, iki odaya sahip olmak, eşyaları taşımak, bazı şeyleri sürekli unutmak ya da kaybetmek hem biz ebeveynlerde hem çocuklarda stres yaratabiliyor. Hayatın doğal akışında düzen nasıl sağlanmalı? Eşyalar unutulacak. En sevdiği pijaması, ertesi gün giymeyi planladığı hırkası öteki evde kalmış olacak, iki ev arasında gidip gelirken bazı ödevlerin sayfası kaybolacak. Bunlar kaçınılmaz! Her ne kadar iki evde de çocuğun temel ihtiyaçlarını karşılamak amaçlı eşyalar olsa da eksik bir şeyler kalacak. Buradaki en can alıcı nokta ebeveynlerin bu aksilikler üzerinden birbirilerini kötülemeye başlamamaları. Çünkü herkes düzeni korumak için çok çaba sarf ediyor, bir taraf buna daha teşne olabilir, diğer taraf alışma evresinde olabilir. Bu aksamalar çocukta bir üzüntü ve hayal kırıklığı yarattığında ebeveynler de öfkeye hızlıca savrulabiliyorlar ve diğer ebeveyn hakkında incitici konuşmaya başlayabiliyorlar. Buna çocuğun şahit olmaması için elinden geleni yapmalı, sözüne sahip çıkmalı yetişkinler. Sonrasında konuşulacak olan elbette konuşulur.
Go to News Site