Skortur á breytingaskeiðslyfjum á heimsvísu bitni illa á litlum þjóðum

Danskar konur grípa margar í tómt í apótekum þegar þær leita að lyfjum við verkjum og óþægindum sem tengjast breytingaskeiðinu. Fjöldi kvenna í Danmörku sem tekur lyf vegna breytingaskeiðsins hefur rúmlega þrefaldast á fjórum árum. Árið 2021 fengu rúmlega 14 þúsund konur lyf sem frásogast í gegnum húðina eins og plástra, gel eða sprey, en árið 2025 voru þær rúmlega 50 þúsund. Skortur hefur áhrif á daglegt líf Anette Tønnes Pedersen, yfirlæknir á kvensjúkdóma-, frjósemis- og fæðingadeild í Danmörku, segir það vera meiri háttar vandamál þegar konur fá ekki þá hormónameðferð sem þær eru vanar að fá. Þær hafi einkenni sem að leysa þurfi til að þær geti sinnt atvinnu og félagslífi. Sumir hafa gripið til þess ráðs að panta lyf að utan. Sebastian Thude, eigandi Rats-Apotek í Flensburg í Þýskalandi, segir apótekið fá fimm til tíu pantanir af lyfinu á dag og að þeim fari fjölgandi. Ná ekki að anna eftirspurn Lawrenze Mead, norrænn framkvæmdastjóri lyfjafyrirtækisins Sandoz sem framleiðir meðal annars estrógenplástrana Estradiol, segir að fyrirtækið viti að framleiðsla lyfjanna nægi ekki og að það sé að fjárfesta í auknum mæli til að tryggja að hægt sé að bæta í horfurnar. Fjöldi kvenna sem tekur lyf vegna breytingaskeiðsins hefur rúmlega þrefaldast á fjórum árum í Danmörku. Formaður Félags íslenskra fæðinga- og kvensjúkdómalækna, segir að allt bendi til þess að þróunin hér á landi sé sú sama. Svipuð þróun á Íslandi Matthildur Sigurðardóttir, formaður Félags íslenskra fæðinga- og kvensjúkdómalækna, segir að þróunin hér á landi sé að öllum líkindum sú sama og í Danmörku og að aðgengi að lyfjunum sé einnig erfitt hér. „Við erum örþjóð og þegar það er skortur á heimsvísu, eins og er sérstaklega á þessu plástraformi estrógens, þá bitnar það sérstaklega illa á litlum þjóðum eins og okkur.“ Hún segir að lengi hafi verið skortur á plástraforminu, en að það hafi líka verið tímabundinn skortur á öðrum formum og ekki allar skammtastærðir verið til. Þetta geti komið konum mjög illa. Samspil vitundavakningar og markaðsvæðingar Matthildur telur að ástæðan fyrir því að þrefalt fleiri konur taki lyf vegna breytingaskeiðsins núna en fyrir fjórum árum geti verið afleiðing bæði vitundarvakningar og markaðsvæðingar. „Bæði hafa frábendingar og ábendingar fyrir notkun þessara lyfja svolítið breyst þannig að þetta er hópur sem var mjög vanmeðhöndlaður fyrir sem nú er að fá meðhöndlun en líklegast er það hvoru tveggja.“

Go to News Site