Reporter
Στην πρώτη δυάδα πανευρωπαϊκά και στην πρώτη δεκάδα παγκοσμίως σε άμεσες ξένες επενδύσεις ανά κάτοικο έχει αναρριχηθεί η Κύπρος. Πρόκειται για στοιχεία που παραθέτει ανάμεσα σε πολλά άλλα ο πρόεδρος του Invest Cyprus Ευγένιος Ευγενίου και τα οποία καταδεικνύουν του λόγου το αληθές αναφορών από αρμοδίους και στελέχη της αγοράς για ένα καθόλα υποσχόμενο επενδυτικό διεθνές περιβάλλον που καθίσταται μέρα με τη μέρα πιο ισχυρό. Αναδεικνύει δε τη σημασία του λεγόμενου aftercare, αλλά και της ανάγκης ενός εκάστου των επενδυτών να απολαύουν υψηλών αποδόσεων και να νιώθουν ότι καλύπτονται από δίχτυ προστασίας. Τα τελευταία χρόνια η Κύπρος καταγράφει σημαντική δυναμική προσέλκυσης ξένων επενδύσεων. Πώς αξιολογείτε αυτή την πορεία; H κυπριακή οικονομία είναι μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου Κύπρου οι ετήσιες εισροές ξένων επενδύσεων συνεισφέρουν περίπου 3,3% στο ΑΕΠ, ποσοστό σχεδόν ισοδύναμο με τον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό τους ρόλο στην ανάπτυξη. Τα στοιχεία του 2024 είναι ενδεικτικά: εισροές €8.5 δισ., αυξημένες κατά 60%, με την Κύπρο να κατατάσσεται δεύτερη στην ΕΕ και στην παγκόσμια πρώτη δεκάδα σε άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) ανά κάτοικο. Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η ενίσχυση του τομέα ICT με €2.6 δισ. επενδύσεις, που επιβεβαιώνουν τη συνεισφορά των ξένων επενδύσεων στην ανάπτυξη νέων τομέων οικονομικής δραστηριότητας. Τι λένε τα στοιχεία όσον αφορά την εμπιστοσύνη των επενδυτών; Σύμφωνα με ετήσια έρευνα που διεξάγουμε, η εμπιστοσύνη των επενδυτών παραμένει ισχυρή: πέραν του 90% δηλώνει ότι θα παραμείνει, ενώ τα δύο τρίτα σχεδιάζουν επέκταση. Αυτό αποτελεί ουσιαστικό δείκτη επιτυχίας. Δεν αρκεί μόνο να προσελκύεις επενδύσεις, το ζητούμενο είναι να δημιουργείς τις προϋποθέσεις, ώστε αυτές να παραμένουν και να αναπτύσσονται. Πώς επιτυγχάνεται αυτό; Στον Invest Cyprus δίνουμε έμφαση στο aftercare, στηρίζοντας τη μακροχρόνια παρουσία των επενδυτών. Τα αποτελέσματα αυτά είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αλλά δεν πρέπει να τα θεωρούμε δεδομένα. Σε ένα έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον, όπου όλες οι ευρωπαϊκές χώρες διεκδικούν επενδύσεις, δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού. Ένα σταθερό εφαλτήριο Ποια είναι σήμερα τα βασικά συγκριτικά πλεονεκτήματα που καθιστούν την Κύπρο ελκυστική για διεθνείς επενδυτές; Η Κύπρος προσφέρει κάτι ολοένα και πιο πολύτιμο, ένα σταθερό εφαλτήριο για ευρωπαϊκή και περιφερειακή επέκταση. Ως κράτος-μέλος της ΕΕ με αγγλοσαξονικό δίκαιο, φιλικό επιχειρηματικό περιβάλλον και συνεπή πολιτική προσελκύει εταιρείες από Μέση Ανατολή και Ινδία ως πύλη προς την Ευρώπη. Παράλληλα, δυτικές εταιρείες επεκτείνονται εδώ για να αξιοποιήσουν το περιφερειακό ταλέντο και να εξυπηρετήσουν την ευρύτερη αγορά της περιοχής. Καθοριστικός παράγοντας παραμένουν, βεβαίως, οι άνθρωποι. Η Κύπρος συνδυάζει υψηλά καταρτισμένο, αγγλόφωνο ανθρώπινο δυναμικό με ποιότητα ζωής σε μια ασφαλή και ανοιχτή κοινωνία. Επιπρόσθετα η εγκαθίδρυση διεθνών ομίλων και η εγκατάσταση χιλιάδων καλά αμειβόμενων επαγγελματιών έχουν αυξήσει τη ζήτηση σε ακίνητα, υγεία, εκπαίδευση, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και υποδομές, δημιουργώντας ευκαιρίες για επενδύσεις. Παρά τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής η Κύπρος παραμένει σταθερά ελκυστικός προορισμός. Ποια μηνύματα λαμβάνετε από τη διεθνή κοινότητα των επενδυτών; Σε μια περίοδο κατά την οποία το γεωπολιτικό τοπίο είναι πιο σύνθετο από οποιαδήποτε στιγμή στη μεταπολεμική εποχή, οι εφοδιαστικές αλυσίδες αναδιαμορφώνονται, η παγκοσμιοποίηση κατακερματίζεται, οι οικονομικές συμμαχίες μεταβάλλονται και η τεχνολογία αλλάζει τον τρόπο που ζούμε και εργαζόμαστε, οι επενδυτές έχουν γίνει πιο πειθαρχημένοι από ποτέ. Όπως διαπιστώσαμε και από τις διεθνείς επαφές στο πλαίσιο των πρόσφατων δράσεων σε συνεργασία με τους FΤ σε Λονδίνο και Νέα Υόρκη, οι επενδυτές δεν αναζητούν απλώς αποδόσεις. Ζητούν ασφάλεια, σταθερότητα, ρυθμιστική αξιοπιστία και προβλέψιμη διακυβέρνηση. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσουν την Κύπρο. Όλα αυτά τα κερδίσαμε τα τελευταία χρόνια με την υπεύθυνη οικονομική πολιτική και την αξιόπιστη διεθνή παρουσία και πρέπει να τα προστατέψουμε επιβεβαιώνοντας συνεχώς πως είμαστε ένας πραγματικά ασφαλής προορισμός. Επενδυτές από όλη τη Γη Ποιες εταιρείες επιλέγουν να επενδύσουν στην Κύπρο μέσω FDI, relocation ή headquartering και με ποιον τρόπο εγκαθίστανται στη χώρα; Τα τελευταία χρόνια, στο πλαίσιο της στρατηγικής για προσέλκυση εταιρειών υψηλής εξειδίκευσης και ταλέντου, έχουν εγκατασταθεί στην Κύπρο δεκάδες επιχειρήσεις σε τομείς όπως το fintech, το gaming, το software development και οι technology-enabled υπηρεσίες επιχειρησιακής υποστήριξης και συμμόρφωσης. Εδώ και δύο χρόνια καταγράφεται αυξημένο ενδιαφέρον από νέες αγορές, ιδιαίτερα των ΗΠΑ και του Καναδά, μέσα από επενδυτικές αποστολές των οποίων ηγήθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, καθώς και από την Ινδία, όπου παρατηρείται δυναμική σε συνέχεια της επίσκεψης του Ινδού πρωθυπουργού. Η εγκατάσταση των εταιρειών στην Κύπρο πραγματοποιείται συνήθως με την υποστήριξη του Invest Cyprus. Διαβάστε επίσης: Invest Cyprus: Ενίσχυση της διεθνούς επενδυτικής θέσης της Κύπρου και στρατηγική εξωστρέφειας Υπάρχουν ενδεικτικά στοιχεία για χώρες προέλευσης, κύρια γραφεία ή περιφερειακά headquarters; Η γεωγραφική κατανομή του συνόλου των ξένων επενδύσεων στην Κύπρο είναι ισορροπημένη, με περίπου το ένα τρίτο να προέρχονται από Ευρώπη, το ένα τρίτο από Ασία και το άλλο από Αμερική. Σε ό,τι αφορά ειδικότερα τα περιφερειακά headquarters, αν και δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία, η εμπειρία μας δείχνει ότι προέρχονται κυρίως από χώρες της ευρύτερης Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Ευρώπης, αξιοποιώντας τη στρατηγική θέση της Κύπρου ως γέφυρας μεταξύ αγορών. Ποια εικόνα παρουσιάζουν οι συνεργασίες με κυπριακές εταιρείες; Οι συνέργειες με την τοπική οικονομία είναι εκτεταμένες. Κάθε διεθνής εταιρεία που εγκαθίσταται στην Κύπρο συνεργάζεται με εταιρείες ακινήτων, σχολεία, ιατρικά κέντρα, πανεπιστήμια, δικηγορικά, ελεγκτικά, λογιστικά και συμβουλευτικά γραφεία. Επιπλέον, οι χιλιάδες επαγγελματίες που εγκαθίστανται μαζί με τις οικογένειές τους είναι καταναλωτές που ενισχύουν την εγχώρια αγορά, συμβάλλοντας περαιτέρω στην οικονομική δραστηριότητα. Πόλεις και τομείς προτίμησης Ποιοι τομείς δραστηριοποίησης νέων επενδυτών παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη δυναμική; Η τεχνολογία αποτελεί σήμερα τον ταχύτερα αναπτυσσόμενο τομέα της κυπριακής οικονομίας, με την Κύπρο να κατατάσσεται τρίτη στην ανάπτυξη του τομέα στην ΕΕ. Το 2024 οι ξένες επενδύσεις στην τεχνολογία αυξήθηκαν κατά 200%, ενώ ο αριθμός των ειδικών στον τομέα έχει υπερδιπλασιαστεί τα τελευταία τρία χρόνια, μετασχηματίζοντας τη βάση ταλέντου και το οικονομικό μας προφίλ. Η δυναμική αυτή οφείλεται σχεδόν εξολοκλήρου στις ξένες επενδύσεις. Πώς μεταφράζεται αυτό σε νούμερα; Σήμερα περισσότερες από 800 διεθνείς τεχνολογικές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται στην Κύπρο. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου Κύπρου οι ξένες τεχνολογικές εταιρείες συνεισφέρουν 11% στο ΑΕΠ, ενώ συνολικά ο τομέας αγγίζει το 14%, ξεπερνώντας παραδοσιακούς κλάδους όπως η ναυτιλία και προσεγγίζοντας τον τουρισμό. Παράλληλα η αυξημένη ζήτηση που δημιουργείται οδήγησε σε σημαντικές επενδύσεις σε εκπαίδευση, υγεία, ακίνητα, χρηματοπιστωτικό τομέα και τουριστικές υποδομές, ενδυναμώνοντας συνολικά την οικονομία. Ποια είναι η γεωγραφική παρουσία των διεθνών επενδυτών στην Κύπρο; Η Λεμεσός αποτελεί τον κύριο επιχειρηματικό κόμβο για εταιρείες fintech και ναυτιλίας, λόγω της ισχυρής παρουσίας διεθνών επιχειρήσεων και του έντονα εξωστρεφούς της χαρακτήρα. Η Λευκωσία διατηρεί τον πρωταγωνιστικό ρόλο στους τομείς των χρηματοοικονομικών και επαγγελματικών υπηρεσιών, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσεται δυναμικά στον κλάδο της τεχνολογίας, αξιοποιώντας την εγγύτητα με πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και κέντρα αριστείας. Παράλληλα η Πάφος και η Λάρνακα ενισχύουν σταδιακά τη θέση τους, προσελκύοντας επενδύσεις σε logistics, καθώς και σε μεγάλης κλίμακας έργα που αφορούν τουριστικές υποδομές. Σημαντικό είναι ότι περισσότερες από μία στις τρεις ξένες εταιρείες εξετάζουν επέκταση της παρουσίας τους και σε άλλες πόλεις τα επόμενα χρόνια, διατηρώντας παράλληλα τη βασική τους έδρα. Η τάση αυτή θα συμβάλει στην ισόρροπη ανάπτυξη. Οι στρατηγικές του Invest Cyprus Πώς συμβάλλει ο Invest Cyprus στη διευκόλυνση της εδώ εγκατάστασης; Ο Invest Cyprus αποτελεί τον εθνικό οργανισμό προώθησης επενδύσεων και λειτουργεί ως το πρώτο σημείο επαφής για κάθε επενδυτή που εξετάζει τη χώρα. Ο ρόλος του δεν περιορίζεται μόνο στην προβολή της Κύπρου στο εξωτερικό, αλλά καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο της επένδυσης: αρχική πληροφόρηση, διευκόλυνση εγκατάστασης, διασύνδεση με αρμόδιες Αρχές και συνεχή υποστήριξη μετά την εγκατάσταση. Όλο αυτό απαιτεί συνεργασία με αρμόδια κυβερνητικά τμήματα και φορείς του ιδιωτικού τομέα. Πόση σημασία δίνεται στο aftercare; Στο aftercare δίνεται μεγάλη έμφαση, καθώς εκεί οικοδομείται η μακροχρόνια σχέση εμπιστοσύνης με τον επενδυτή. Στο πλαίσιο αυτό διοργανώνονται τακτικά συναντήσεις διαλόγου με την Κυβέρνηση, θεματικές εκδηλώσεις ανά χώρα και τομέα, καθώς και δράσεις δικτύωσης, ενώ παράλληλα προωθούνται λύσεις σε ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες. Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε την ομαλή ενσωμάτωση των επενδυτών στην κυπριακή οικονομία. Παράλληλα με τις μεγάλες επενδύσεις παρατηρείται ανάπτυξη του local start-up scene. Θα μπορούσατε να αναφερθείτε σ’ αυτό; Η Κύπρος διαθέτει πλέον ένα δυναμικό οικοσύστημα καινοτομίας, με περισσότερες από 850 νεοφυείς επιχειρήσεις, ισχυρή παρουσία ερευνητικών φορέων και κέντρων αριστείας. Σ’ αυτό το πλαίσιο ο Invest Cyprus εργάζεται συστηματικά για σύνδεση της καινοτομίας με την προσέλκυση επενδύσεων και τη διεθνοποίηση του οικοσυστήματος. Η προσπάθεια αυτή υλοποιείται σε στενή συνεργασία με το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, τον Επικεφαλής Επιστήμονα, το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα. Μέσα από κοινές δράσεις στο εξωτερικό, ιδιαίτερα σε αγορές όπως ΗΠΑ και Ινδία, ενισχύουμε τη διασύνδεση κυπριακών startups με διεθνείς επενδυτές και τεχνολογικά οικοσυστήματα. Ποιες προκλήσεις παραμένουν; Όπως σε κάθε οικονομία, έτσι και στην Κύπρο, καταγράφονται προκλήσεις σε θέματα γραφειοκρατίας, χρόνου αδειοδοτήσης και εκδίκασης υποθέσεων. Επιπρόσθετα το κόστος της ενέργειας αλλά και των λιμανιών κι οι ελλείψεις σε υποδομές στις βιομηχανικές ζώνες περιορίζουν τις δυνατότητες παραγωγικών επενδύσεων. Η συνέχιση της ανάπτυξης απαιτεί ενίσχυση των υποδομών σε στέγαση και ξενόγλωσσα σχολεία. Τα ζητήματα αυτά αντιμετωπίζονται με συνέπεια και συστηματική δουλειά αλλά και πολιτική συναίνεση. Συνολικά η εικόνα που αποκομίζει ο επενδυτής είναι ότι η Κυβέρνηση ακούει, αναγνωρίζει τις προκλήσεις και προχωρά με συγκεκριμένες δράσεις. Διαβάστε επίσης: MEGA PROJECTS: 15 νέα έργα που ενισχύουν το διεθνές επενδυτικό προφίλ της Κύπρου Rebranding σε εξέλιξη Πώς FDI, relocation και headquartering συμβάλλουν στο Vision 2035; Οι ξένες επενδύσεις αποτελούν βασικό πυλώνα υλοποίησης του σχεδίου δράσης, Vision 2035. Δεν φέρνουν μόνο κεφάλαια, αλλά και τεχνογνωσία, ποιοτικές θέσεις εργασίας κι ενισχυμένη διεθνή δικτύωση. Συμβάλλουν στην ανάπτυξη νέων τομέων οικονομικής δραστηριότητας, στη μετάβαση της οικονομίας σε ένα πιο εξωστρεφές, καινοτόμο και παραγωγικό μοντέλο, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα. Αυτή η διαφοροποίηση δεν πραγματοποιείται μεμονωμένα. Εδράζεται σε ένα οικοσύστημα βασισμένο στην έρευνα και την καινοτομία. Η Κύπρος φιλοξενεί εννέα ερευνητικά ινστιτούτα, επτά κέντρα αριστείας και δώδεκα πανεπιστήμια που υποστηρίζουν ενεργά την έρευνα, την ανάπτυξη και τη συνεργασία με τη βιομηχανία. Κατατασσόμαστε, μάλιστα, 27οι παγκοσμίως στον παγκόσμιο δείκτη καινοτομίας και αναγνωριζόμαστε ως Strong Innovator στην ΕΕ. Θεωρείτε πως η φήμη της Κύπρου έχει επηρεαστεί αρνητικά λόγω διάφορων δημοσιεύσεων; H χώρα έχει προχωρήσει τα τελευταία χρόνια σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την αξιοπιστία της: αυστηρότερη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, ενίσχυση των μηχανισμών AML, στενή συνεργασία με διωκτικές Αρχές του εξωτερικού και αυξημένη διαφάνεια. Το brand μιας χώρας δεν αλλάζει από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά σταδιακά μέσα από συνεπή εφαρμογή πολιτικών. Σήμερα η Κύπρος επανατοποθετείται ως ένας σύγχρονος, διαφανής και αξιόπιστος ευρωπαϊκός επενδυτικός προορισμός. Πώς εξελίσσεται η προσπάθεια για rebranding της Κύπρου; Η προσπάθεια επανατοποθέτησης της Κύπρου, που αποτελεί προτεραιότητα της Κυβέρνησης, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη με στρατηγικό και οργανωμένο χαρακτήρα. Ο Invest Cyprus διαδραματίζει συντονιστικό ρόλο, σε συνεργασία με διεθνείς συμβούλους, εστιάζοντας σε ανάλυση αντίληψης, επαναπροσδιορισμό της εικόνας και επικοινωνιακή στρατηγική. Το αμέσως επόμενο διάστημα θα προχωρήσει η δεύτερη φάση με παρουσίαση στο Υπουργικό Συμβούλιο. Παράλληλα προωθούνται μέσα στο 2026 υψηλού επιπέδου επενδυτικές αποστολές τις οποίες θα ηγείται ο Προέδρος της Δημοκρατίας στις ΗΠΑ και την Ινδία. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συνεργασία μας με τη FT και οι σχετικές δράσεις σε ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο. Στόχος είναι να αναδείξουμε την Κύπρο ως μια χώρα που προσφέρει σταθερότητα και προοπτική. Έναν ευρωπαϊκό κόμβο με περιφερειακό ρόλο. Νέες θέσεις εργασίας Οι ξένες επενδύσεις δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας. Τι λένε οι αριθμοί; Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου Κύπρου η ετήσια ροή ξένων επενδύσεων συνεισφέρει 4,4% στην εγχώρια απασχόληση, καταδεικνύοντας τη σημασία τους για την ντόπια αγορά εργασίας. Επιπρόσθετα, ο τομέας της τεχνολογίας απασχολεί, πλέον, περισσότερους από 30.000 εργαζόμενους, ενώ την περίοδο 2023 έως τον Αύγουστο του 2024 εκδόθηκαν σχεδόν 21.000 άδειες διαμονής για εξειδικευμένο προσωπικό στον κλάδο. Παράλληλα, σύμφωνα με δική μας έρευνα, τα δύο τρίτα των ξένων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο σχεδιάζουν περαιτέρω αύξηση του προσωπικού τους, ενισχύοντας τη δυναμική της απασχόλησης. Η ανάπτυξη αυτή έχει έντονο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα, καθώς αυξάνει τη ζήτηση. Ταυτόχρονα, συμβάλλει σε αύξηση των απολαβών, βελτίωση της παραγωγικότητας και συνολική αναβάθμιση της οικονομίας. Ωστόσο, η ισχυρή ζήτηση έχει δημιουργήσει πιέσεις, ιδιαίτερα στο κόστος στέγασης. Η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων απαιτεί συνδυασμό δράσεων από την αγορά και δημόσιες πολιτικές. Η δυναμική σε αριθμούς Επενδύσεις & ανάπτυξη • €8.5 δισ. οι ακαθάριστες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων το 2024 • +60% αύξηση άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) • 2η η Κύπρος στην ΕΕ σε ΑΞΕ ανά κάτοικο • Top 10 σε ΑΞΕ παγκοσμίως • 3,3% του ΑΕΠ ετησίως από ΑΞΕ • €2.6 δισ. επενδύσεις στον τομέα ICT • 90%+ των επενδυτών παραμένουν • 2/3 των επενδυτών σχεδιάζουν επέκταση Τεχνολογία & καινοτομία • 800+ διεθνείς τεχνολογικές εταιρείες στην Κύπρο • 200% αύξηση επενδύσεων στην τεχνολογία το 2024 • 11% του ΑΕΠ από ξένες tech εταιρείες • 14% η συνολική συνεισφορά του τομέα tech στο ΑΕΠ • 30.000+ εργαζόμενοι στην τεχνολογία • 21.000 άδειες διαμονής 2023-2024 • 850+ startups • 27η η Κύπρος παγκοσμίως στον δείκτη καινοτομίας *Το κείμενο αποτελεί μέρος σειράς θεμάτων από το cover story του περιοδικού IN Business, τεύχος Απριλίου 2026, το οποίο είναι αφιερωμένο στις μεγάλες ξένες επενδύσεις των τελευταίων ετών στην Κύπρο και οι οποίες άλλαξαν το επιχειρηματικό τοπίο. Συντακτική ομάδα: Μαρία Μιχαήλ, Έμιλυ Αντωνίου, Δώρα Πάμπουλου, Νικόλας Προδρόμου.
Go to News Site