Kurir
Братислав ДИМИТРОВ Кога во некое утро ќе се сретнеш со фактот дека мустаците не ти побелеле од шампита, туку од фризерските услуги на мајката природа. Кога сè помалку ќе успеваш да се тешиш со изгледот на Кит Ричардс и локалитетот Стоби. Кога ќупот во аголот на собата ќе ти се види поблизок роднина од твојот братучед, крајно време е да излезеш од дома. Каде? Не прашувај. Само излегувај. Скопје е град на солидарноста. Прифаќа и такви примероци на човечкиот род, на кои во нормални градови им е дозволен само транзитен премин. Максимум пиење вода на перон на железничка станица, додека возот стои. А цајканите те меркаат додека пендрекот ги сврби. За среќа, не сум новинар или „папучар“ и имам слобода да излезам од дома кога сакам. Не излегувам. И домашните имаат слобода, да не ми ја отклучат вратата во три саат сабајле. Одамна е проверено. Демократијата не функционира ни на ниво на куќен совет. Таа нè учи дека двајца глупаци имаат поголема моќ од еден мудрец, затоа што се повеќе. Поетски кажано, демократија е тројца волци и едно јагне кои гласаат за ручек. Најубаво кај демократијата е што секој може да стане будала, без никаква цензура. Да си имаме уважение и разбирање, јас сум против диктатура. Покрај другото и затоа што во неа се фантазира за демократија. А резултатот е поразителен. Во диктатура човек молчи од страв, а во демократија од замор. И конечно, ако гласањето навистина менуваше нешто, ќе го забранеа. Зошто го зборувам ова? Дури сега забележав дека сум во објект со натпис „Ресторан“. А во вакви и слични места, навалуваат дискутанти жедни за „крв“. Ако не си спремен, ќе де мезат до последниот здив, а тој никогаш не доцни. Плус, како да им објаснам дека секој живее некаде само формално. Суштински, цел живот живееме во реформи. Тие даваат илузија дека нешто ќе се промени на подобро. Па откако нема да се подобри ни на куково лето, се прават реформи на реформите. Нека. Ќе нарачам кафе. Локум ќе каснам во среда. Роман ќе напишам во недела. Кисела вода ќе се напијам дома. Ми се оствари само тоа што не го планирав. Одма ќе си одам дома. Штотуку ме информираа дека не служат на вересија, како во старите добри времиња. Надвор денот се отвора како бисерна школка. Сонцето не се откажало од нас, иако не го заслужуваме. Осамен сум и тажен. Пострашно е што тоа не ме интерериса ни мене, а камоли другите. И во такво оловно расположение, слушам гласови кои ме враќаат во живот. „Држете се за раце! Држете се за раце!“ Наставничките со своите најубави фризури и најзагрижени погледи, редат ученичиња како колачиња. Во колона по двајца, цврсто фатени за рачињата залепени од стопено чоколадо и сладолед, чекорат разбушавени глави и разнобојни панделки. Нивните оџагорени очиња внимателно ги впиваат сите чуда на главниот град. За да можат после „со свои зборови“ да раскажуваат на часот по мајчин јазик и литература. И ете така, наместо дома, се вратив во минатото. Ученичка е к с к у р з и ј а. При самото спомнување на овој збор, се случуваше масовна мобилизација. Нашите мајки, баби, тетки и стрини, со денови и ноќи го трошеа својот талент на славните машини „сингер“. Во секој штеп ја вградуваа својата бескрајна љубов и раскошна фантазија. Според тогашната важечка идеологија, „ако е старо, само нека биде чисто и закрпено“, правеа вистински чуда. Ги превртуваа излитените јаки на нашите стари кошули. Од својата одамна заборавена „плисирана сукња или цицана хаљина“, успеваа да направат и по неколку нови фустанчиња. Беа тоа времиња на картонски куфери стручно стегнати со канап или каиш, за да не испадне некоја драгоценост која грижливо ја спакувале нашите најблиски. Списокот е стандарден. Класични пижами со копчиња, џебови и шлиц, четкичка за заби и каладонт, испеглано штофано марамче, огледалце и чешле. Хроничната глад на нашите родители, ги научила секогаш превентивно да делуваат. Затоа помеѓу перлон кошулата („за свечени прилики“) и волнените чорапи („гети“) редовно ставаа по некоја конзерва. Јетрена паштета, месни нарезак и свежо испечен милиброд. „Во случај да нема доволно храна“. А во случај да удри лапавица во мај, нашата феријална торба мораше да го издржи и последното парче гардероба. Од волницата распарана од неколку различни стари џемпери, бабите плетеа нови џемпери! Во тоа време беше во мода дизајн со баклави. И бидејќи мојот физички изглед беше најблизок до грисина, на мојот џемпер едвај се собраа четири баклави. За разлика од другите копиљаци, на кои џемперите им беа како слаткарски излог. Откако ќе ги слушневме и последните инструкции: не се навалувај на прозорецот, кога ќе стигнеш одма да се јавиш, пази на парите, не пиј ладна вода... Возот ја испушташе својата најгуста пареа на перонот и нашите најблиски ги снемуваше заедно со солзите, затоа што ова е нашата прва разделба. Туристичко сефте и пат во неизвесност. Додека зачадениот воз, како заталкана гасеница пополека се пробива низ утринското руменило, ние гласно се смеевме. Многу добро знаевме дека ниту еден совет не важи за нас. Затоа што сега нашите погледи изгледаат многу повозрасно, отколку што тоа го дозволуваат нашите години, наставниците и родителите. После една недела, од местата каде што бевме сместени, пристигаа сметки. За скршен плакар, лавабо и двокрилна врата од мурано стакло. Чинии и чаши, башка. Заради одржување седумдневен помен на шефот на салата, еден од рестораните дента бил затворен. Дома и на школо маратонски родителски состаноци и отплата на рати. Поминувавме со мали казни и големи ветувања дека ќе се поправиме. Главната причина и мото на сите наши екскурзии беше: „Запознај ја својата татковина за да ја сакаш повеќе“. Денес децата запознаваат туѓи татковини. А кога ќе пораснат стануваат нивни. Дома сум. Никој не забележал дека сум излегол. Најверојатно помислиле дека ќупот е преместен. Што останува на крајот? На крајот остануваш само ти. Сам, со своите спомени од одамна изгубеното детство. И додека пополека потонуваш во оваа скарлетна ноќ, цврсто си решен да се откажеш од сите богатства на овој свет, за само уште една екскурзија со својата генерација илјада деветстотини педест и... заборавив која.
Go to News Site