Ísland, Færeyjar og eyjarnar undan Skotlandi í brennidepli á alþjóðlegu málþingi

Þverfaglegt málþing um tengsl Íslands og Færeyja við eyjarnar undan Skotlandi var haldið í Færeyjum í vikunni. Rýnt var í heimildir úr ólíkum fræðigreinum eins og bókmenntafræði, fornleifafræði og náttúrufræði. „Það var verið að tala um tengsl Færeyinga og menningar úr Færeyjum við eyjarnar undan Skotlandsströndum, því í Færeyjum er eiginlega sama vandamálið og hér hjá okkur. Fólk hefur alltaf haldið að þetta væri norrænt fólk, sem hefði flust þarna í einu lagi á víkingaöld og hafið búskap,“ segir Gísli Sigurðsson, rannsóknarprófessor hjá Árnastofnun, í viðtali við fréttastofu. Hann flutti erindi á málþinginu. Sífellt fleiri vísbendingar séu um að sú söguskoðun standist ekki. „Genablöndunin er allt önnur. Stór hluti er með gelískum genum, alveg eins og hér hjá okkur en blandan er önnur hjá Færeyingum.“ Eins og það hafi aldrei verið heiðni í Færeyjum Sérstaklega var til skoðunar hvort áhrifa hafi gætt frá eyjunum undan Skotlandi í Færeyjum áður en norrænir landnámsmenn settust þar að. Landnám í Færeyjum gæti hafa byrjað fyrr en talið hefur verið fram að þessu. „Tímasetningar á landnáminu, færeyska, eru að færast alveg aftur á 7. öld. Það hafa verið áður vísbendingar um það en þetta er æ meira að koma í ljós og líka að það hafi verið kristni þarna alveg frá öndverðu sem er þá rakin til Írlands og skosku eyjanna,“ segir Gísli. Krossar og önnur trúartákn hafi fundist við fornleifagröft í Færeyjum og merki um kristna grafsiði. „Þannig að það er eins og það hafi aldrei verið heiðni í Færeyjum í þeim skilningi að það eru ekki heiðin kuml, eins og hér hjá okkur,“ segir Gísli, en kuml er heiðinn grafarsiður. Færeyingar og Íslendingar lifað í afneitun Gísli flutti erindi á málþinginu um hvernig Íslendingar hafa hugsað um írsk áhrif hér á landi, sem hann segir svipa til viðhorfsins í Færeyjum. „Það er þessi afneitun á fjölmenningarlegum uppruna, eiginlega, í landinu. Það hefur alltaf verið horft til þess að hér væri aðallega norrænt landnám og norræn menning en það eru alltaf að hrúgast upp vísbendingar, og sannanir jafnvel, fyrir því að það er ekki kannski sú mynd sem við erum að horfa á. Hvernig komum við þá öllu sem við vitum inn í það nýja þekkingarmódel sem er smám saman að byggjast upp?“ Brian Smith, skjalavörður í Leirvík á Hjaltlandseyjum, hefur varpað fram þeirri kenningu að þegar norrænir menn settust að í Færeyjum, Suðureyjum og Orkneyjum hafi ekki tekið við friðsæl sambúð, með íbúum sem fyrir voru í eyjunum, heldur það sem í dag er kallað þjóðarmorð. „Sú hugmynd hefur eiginlega fengið meiri og meiri hljómgrunn og er að teygja sig alla leið til hugsanlega Suðureyja. Það hafi verið miklu meira ofbeldi kannski í kringum þetta landnám norrænna manna á þeim eyjum heldur en við höfum horfst í augu við hingað til og í Færeyjum er þetta kannski öðruvísi. Þar hafi fólkið verið að koma frá skosku eyjunum þangað. En það er ýmislegt í þessari mynd sem ekki gengur upp, kannski, ennþá,“ segir Gísli Sigurðsson.

Go to News Site