soL Haber
Dış Haberler Avrupa’nın birçok ülkesinde 9 Mayıs Zafer Günü anmaları polis yasakları, sembol engellemeleri ve karşı eylemlerle hedef alındı. Sovyet bayrağı, St. George kurdelesi, askeri marşlar ve Nazi Almanyası’na karşı kazanılan zaferin simgeleri yasaklanırken, Sovyet askerlerinin anıtlarına çiçek bırakmak isteyenler polis denetimi ve idari yaptırımlarla karşılaştı. Nazi Almanyası’nın Sovyetler Birliği öncülüğünde yenilgiye uğratılmasının 81. yılında Avrupa’da düzenlenen 9 Mayıs Zafer Günü anmaları, birçok ülkede yasaklar, polis müdahaleleri ve karşı eylemlerle hedef alındı. Rusya’nın Ukrayna savaşı gerekçe gösterilerek alınan kararlar, kısa sürede yalnızca güncel savaşa ilişkin sembolleri değil, İkinci Dünya Savaşı’nda faşizme karşı kazanılan zaferin tarihsel simgelerini de kapsayan bir yasak listesine dönüştü. Sovyet bayrağı, St. George kurdelesi, askeri marşlar, üniformalar ve zafer anmaları birçok kentte “kamu düzeni” ya da “savaş propagandası” gerekçesiyle engellendi. Avrupa’nın “demokrasi” ve “tarihsel hafıza” nutukları attığı bir ortamda, Nazi Almanyası’nın yenildiği günün anılması bile polis iznine, sembol sansürüne ve idari cezalara bağlandı. Berlin’de Sovyet anıtlarında Sovyet bayrağı yasaklandı En dikkat çekici yasaklardan biri Almanya’nın başkenti Berlin’de uygulandı. Berlin polisi, 8 Mayıs saat 06.00’dan 9 Mayıs saat 22.00’ye kadar Treptower Park, Tiergarten ve Schönholzer Heide’deki Sovyet anıtları çevresinde özel bir idari emir yürürlüğe koydu. Emir kapsamında Rusya, Sovyetler Birliği, Belarus ve Rusya bağlantılı semboller, St. George kurdeleleri, “Z” ve “V” işaretleri, askeri üniforma ve nişanlar, marş ve askeri şarkıların çalınması ya da söylenmesi yasaklandı. Berlin’deki tablo, yasağın asıl siyasi niteliğini de gösterdi. Yasak, yalnızca bugünkü Rusya devletine ilişkin sembollerle sınırlı tutulmadı; Nazi Almanyası’nın Berlin’de yenilgiye uğratılmasını temsil eden Sovyet bayrağı da hedef alındı. 'Rus donanmasını hatırlatıyor' diye zorla tişörtünü çıkarttılar Alman Komünist Partisi, Berlin’de Sovyet bayrağının engellenmesine tepki gösterdi. Partinin paylaşımında, “9 Mayıs’ta Berlin polisi Sovyet anıtında Sovyet bayrağının gösterilmesini yasakladı. Hitler faşizmine karşı zaferin ünlü fotoğrafını gösteremedik, bayrağı kapatmak ve üzerini örtmek zorunda kaldık” denildi. Parti ayrıca bir üyesinden, “Rus donanmasını hatırlattığı” gerekçesiyle üzerindeki tişörtü çıkarmasının istendiğini aktardı. Anma törenleri polis ablukasında Berlin’de Rusya Büyükelçisi Sergey Neçayev’in de katıldığı anma yürüyüşüne yaklaşık 600 kişinin katıldığı bildirildi. Alman basınına göre kentte 38 ayrı toplantı ve etkinlik için başvuru yapılırken, 9 Mayıs günü 1030 polis görev yaptı. Polis iki günün “büyük ölçüde olaysız” geçtiğini duyursa da, 17 suç duyurusu ve 33 idari işlem kayda geçti. Suç duyuruları arasında "yaralama, polise mukavemet ve yasaklı sembollerin kullanımı" da yer aldı. Estonya’da yasak, Narva’da karşı kıyıdan kutlama Baltık ülkelerinde 9 Mayıs anmaları çok daha sert kısıtlamalar altında gerçekleşti. Estonya’da “Zafer Günü”yle bağlantılı sembollerin kamusal alanda gösterimi yasaklandı. Estonya İçişleri Bakanlığı daha önce yaptığı duyuruda, 9 Mayıs’ta Sovyet askeri üniforması, kırmızı kurdele veya İkinci Dünya Savaşı zafer sembolleri taşıyan kıyafetlerle dışarı çıkılmaması uyarısında bulunmuştu. Estonya polisi, Tallinn’deki anmaların “çoğunlukla sakin” geçtiğini ancak Zafer Günü sembollerinin kamusal gösteriminin yasak olduğunu yineledi. Buna rağmen Estonya’nın Narva kentinde çok sayıda kişi, Rusya sınırındaki Ivangorod’da düzenlenen konser ve havai fişek gösterisini Narva Nehri’nin Estonya kıyısından izledi. Rus kaynaklarına göre bazı Narva sakinleri, karşı kıyıdaki etkinliği görebilmek için saatlerce bölgede bekledi. Estonya polisi 9 Mayıs’la bağlantılı en az 20 idari işlem başlatıldığını, bunların çoğunun yasaklı sembollerin kullanımıyla ilgili olduğunu bildirdi. Letonya’da 66 idari işlem Letonya’da da 9 Mayıs “Avrupa Günü” olarak öne çıkarılırken, Sovyet zafer anmalarına ilişkin sembol ve etkinlikler sıkı denetim altına alındı. Letonya yasaları, askeri saldırganlığı ve savaş suçlarını yücelttiği iddia edilen sembollerin kamusal etkinliklerde kullanılmasını yasaklıyor. Bu kapsamda St. George kurdelesi, “Z” ve “V” işaretleri ve Sovyet/Rus askeri sembolleri hedef alınıyor. Letonya kamu yayıncısı LSM’ye göre 9 Mayıs’ta üç kişi gözaltına alındı. Gün içinde toplam 66 idari işlem başlatıldığı, bunların 37’sinin dijital ortamda, 29’unun kamusal alandaki paylaşımlar ve eylemlerle ilgili olduğu bildirildi. Litvanya’da St. George kurdelesine işlem Litvanya’da da St. George kurdelesi ve Rusya’nın Ukrayna savaşında kullandığı semboller yasak kapsamında. Vilnius’taki Antakalnis Mezarlığı çevresinde 9 Mayıs sabahı St. George kurdelesi takan bir kişinin polis tarafından durdurulduğu ve hakkında tutanak tutulduğu bildirildi. Litvanya’da bu sembollerin kamusal kullanımı idari para cezasına yol açabiliyor. Moldova’da yasaklı sembollerle yürüyüş Moldova’da başkent Kişinev’de Sosyalistler ve Komünistler tarafından düzenlenen Zafer Yürüyüşü’nde Sovyet dönemi şarkıları çalındı, “Zafer barıştır” ve “Hatırlıyoruz, gurur duyuyoruz” sloganları atıldı. Moldova kamu yayıncısı Moldova 1, yürüyüşte bazı katılımcıların ülkede yasaklı olan St. George kurdelesi taktığını aktardı. Moldova’da 2022’den bu yana St. George kurdelesinin üretimi, tanıtımı veya takılması ile “Z” ve “V” sembollerinin kullanımı yasak. Yasa ihlali halinde bireylere 4 bin 500 ila 9 bin Moldova leyi arasında para cezası ya da kamu hizmeti cezası verilebiliyor. Varşova’da çiçek bırakma törenine müdahale girişimi Polonya’nın başkenti Varşova’da Sovyet askerleri mezarlığında düzenlenen çiçek bırakma töreni karşı eylemlerle gerildi. Rus kaynakları ve sosyal medyaya yansıyan görüntülere göre Ukrayna yanlıları alanda pankartlar açtı, hoparlörlerle şarkılar çaldı. Bir kadının Rus bayrağını almaya çalışmasının ardından kısa süreli arbede yaşandı. Polonya polisi yoğun güvenlik önlemiyle daha büyük çatışmaların önüne geçti. Polonya’da Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısını destekleyen sembol ve ifadelerin kullanımı ayrıca cezai soruşturma konusu olabiliyor. Ancak uygulamanın pratik sonucu, Sovyet askerlerinin mezarlarında düzenlenen anmaların da baskı altına alınması oldu. Barcelona ve Cenevre’de karşı eylemler İspanya’nın Barcelona kentinde düzenlenen “Ölümsüz Alay” yürüyüşü de karşı protestoyla karşılaştı. Katılımcıların İkinci Dünya Savaşı’nda savaşan yakınlarının portrelerini taşıdığı yürüyüş sırasında bir grup eylemci anti-Rus sloganlar attı; iki grup arasında kısa süreli fiziksel arbede yaşandı. İsviçre’nin Cenevre kentinde de Ukrayna bayrakları taşıyan bir grubun anma etkinliğine slogan ve şarkılarla müdahale etmeye çalıştığı bildirildi. Tarihsel hafıza polis kararıyla silinmek isteniyor Avrupa’daki yasakların ortak gerekçesi Rusya’nın Ukrayna savaşı olarak sunulsa da, uygulamalar çok daha geniş bir siyasi anlam taşıyor. Nazi Almanyası’na karşı kazanılan zaferin sembolleri, “güvenlik” ve “kamu düzeni” gerekçeleriyle kamusal alandan silinmek isteniyor. Sovyet askerlerinin mezarlarında ve anıtlarında bayrak, kurdele, marş ve üniforma yasakları; Avrupa’da tarihsel belleğin güncel savaş politikalarına göre yeniden yazıldığını gösteriyor. Faşizme karşı savaşta belirleyici rol oynayan Sovyet halklarının anısı, bugünün NATO-Rusya gerilimi içinde cezalandırılabilir bir politik sembole dönüştürülüyor.
Go to News Site