شرق
در میانه تشدید تنشهای خلیج فارس و تلاش آمریکا برای انتقال بحران از میدان نظامی به عرصه حقوقی شورای امنیت، ذیل تهیه پیشنویس قطعنامه مشترک ضدایرانی به همراه بحرین، اکنون نوعی وزنکشی کمسابقه سیاسی و دیپلماتیک میان دو بلوک قدرت در حال شکلگیری است؛ موسی موحد: در میانه تشدید تنشهای خلیج فارس و تلاش آمریکا برای انتقال بحران از میدان نظامی به عرصه حقوقی شورای امنیت، ذیل تهیه پیشنویس قطعنامه مشترک ضدایرانی به همراه بحرین، اکنون نوعی وزنکشی کمسابقه سیاسی و دیپلماتیک میان دو بلوک قدرت در حال شکلگیری است؛ صفآراییای که در یک سوی آن تهران با حمایت مسکو و پکن قرار گرفته و در سوی دیگر، واشینگتن به همراه منامه و برخی کشورهای عربی و متحدان اروپاییاش ایستادهاند. اهمیت این تقابل صرفا به سرنوشت یک پیشنویس قطعنامه محدود نمیشود، بلکه به آزمونی راهبردی برای سنجش آرایش تازه قدرت در نظم جهانی پساجنگ تبدیل شده است؛ آزمونی که میتواند حدود واقعی همراهی روسیه و چین با ایران را نیز آشکار کند. در واقع، معادله کنونی برای مسکو و پکن صرفا به دفاع از تهران خلاصه نمیشود. روسیه و چین بهخوبی واقف هستند که اگر آمریکا موفق شود پس از اعمال فشار نظامی و محاصره دریایی، از مسیر شورای امنیت برای مشروعیتبخشی حقوقی به اقدامات خود استفاده کند، یک الگوی خطرناک در نظام بینالملل تثبیت خواهد شد؛ الگویی که در آینده میتواند علیه خود این دو قدرت نیز به کار گرفته شود؛ از بحران تایوان گرفته تا پروندههای پیرامونی روسیه در شرق اروپا و اوراسیا. از همین منظر، مخالفت احتمالی پکن و مسکو با قطعنامه ضدایرانی، بیش از آنکه ناشی از ملاحظات صرفا دوجانبه با تهران باشد، ریشه در دفاع از منافع کلان ژئوپلیتیکی و جلوگیری از تثبیت هژمونی حقوقی-سیاسی آمریکا دارد. با این حال، پیچیدگی صحنه آنجاست که روسیه و چین همزمان دارای روابط عمیق اقتصادی، انرژیمحور و امنیتی با کشورهای عربی خلیج فارس هستند و تمایلی ندارند در تقابل آشکار با جهان عرب قرار گیرند. همین مسئله احتمال برخی مانورهای دیپلماتیک مانند تلاش برای تعدیل متن یا به تعویق انداختن رأیگیری را مطرح میکند. اما شواهد موجود نشان میدهد مسکو و پکن همچنان این بحران را بخشی از رقابت کلان خود با آمریکا میبینند و بعید است اجازه دهند شورای امنیت به ابزاری برای تثبیت روایت واشینگتن درباره جنگ و تنگه هرمز تبدیل شود. در چنین شرایطی، رفتار روسیه و چین نهفقط درباره ایران، بلکه درباره آینده موازنه قدرت در نظم بینالملل تعیینکننده خواهد بود.
Go to News Site