شرق
صبح تهران، در روزهای جنگ، شبیه صبحهای معمولی این شهر نبود. خیابانها هنوز بیدار نشده بودند، اما شهر از خواب آرام بیرون نمیآمد؛ با شوک بیرون میآمد. گاهی صدای انفجار پیش از طلوع شنیده میشد و گاهی سکوتی سنگین که از خود صدا ترسناکتر بود. در بعضی از همان صبحها، نور خورشید کامل به سطح شهر نمیرسید. صبح تهران، در روزهای جنگ، شبیه صبحهای معمولی این شهر نبود. خیابانها هنوز بیدار نشده بودند، اما شهر از خواب آرام بیرون نمیآمد؛ با شوک بیرون میآمد. گاهی صدای انفجار پیش از طلوع شنیده میشد و گاهی سکوتی سنگین که از خود صدا ترسناکتر بود. در بعضی از همان صبحها، نور خورشید کامل به سطح شهر نمیرسید. دود ناشی از انفجار انبارهای نفت، بخشی از آسمان را پوشانده بود و میدان دید در برخی مناطق جنوبی و جنوب غربی کاهش پیدا کرده بود. اما چند ساعت بعد، باد میوزید، آلایندهها جابهجا میشدند و تهران دوباره بهظاهر به آرامش بازمیگشت؛ آرامشی که در تمام آن ۴۰ روز، بیشتر شبیه تعلیق بود تا ثبات. گزارش تازه شرکت کنترل کیفیت هوا با عنوان «ارزیابی اثرات جنگ تحمیلی بر کیفیت هوا و سطح تراز صدای شهر تهران» روایتی است از اینکه جنگ چگونه میتواند ریتم یک شهر را تغییر دهد. این گزارش که دوره ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ را بررسی کرده، تصویری متناقض از تهران ارائه میدهد؛ شهری که همزمان هوای پاکتری داشت و محیط صوتی آشفتهتری را تجربه میکرد. در نگاه اول، شاید مهمترین بخش گزارش، همین تناقض باشد؛ اینکه تهران در میانه جنگ، از نظر کیفیت هوا شرایط بهتری نسبت به سال قبل داشته است. در این بازه ۴۰روزه، هشت روز هوای پاک، ۲۸ روز هوای قابل قبول و تنها چهار روز ناسالم برای گروههای حساس ثبت شده است؛ آنهم در شرایطی که در مدت مشابه سال ۱۴۰۳، تعداد روزهای ناسالم بیشتر و روزهای پاک کمتر بود. در تمام روزهای ناسالم این دوره نیز PM2.5 آلاینده شاخص بوده است. اما این هوای بهتر نه حاصل برنامهریزی محیطزیستی، نه توسعه حملونقل عمومی و نه اصلاح الگوی مصرف سوخت بوده است. جنگ، به شکل ناخواسته، بخشی از موتور تولید آلودگی تهران را خاموش کرده بود. خیابانهایی که خلوت شدند، خودروهایی که کمتر حرکت کردند، کسبوکارهایی که نیمهتعطیل شدند و شهری که بخشی از فعالیت روزمرهاش را از دست داد، باعث شد غلظت آلایندههای ترافیکی کاهش پیدا کند.
Go to News Site