شرق
بر اساس دادههای منتشرشده، در سال ۱۴۰۳ ده درصد پردرآمدترین جامعه بیش از ۱۳ برابر دهدرصد کمدرآمدترین هزینه کردهاند. این نسبت در سال ۱۳۹۷ حتی به حدود ۱۴.۵ برابر نیز رسیده بود که یکی از بالاترین سطوح شکاف هزینهای در سالهای اخیر محسوب میشود. ندا جعفری-اقتصاد ایران در بیش از یک دهه گذشته نهتنها با تورم مزمن و کاهش رشد اقتصادی روبهرو بوده، بلکه همزمان شاهد افزایش شکاف طبقاتی و فشار بیشتر بر دهکهای کمدرآمد نیز بوده است. تازهترین دادههای مرکز آمار ایران درباره ضریب جینیکه در اواسط اردیبهشتماه منتشر شده است، فاصله هزینهای دهکها و ترکیب هزینههای خانوار نشان میدهد نابرابری اقتصادی در کشور به تدریج در حال تشدید است و بخش بزرگی از خانوارها برای تأمین هزینههای اولیه زندگی با دشواری بیشتری مواجه شدهاند. ضریب جینی که یکی از مهمترین شاخصهای سنجش نابرابری درآمدی محسوب میشود، در سال ۱۴۰۳ به حدود ۳۸۷۰ % رسیده؛ رقمی که نسبت به سالهای ابتدایی دهه ۱۳۹۰ افزایش یافته و بیانگر بزرگتر شدن فاصله میان گروههای پردرآمد و کمدرآمد است. هرچند تغییرات این شاخص در ظاهر اندک به نظر میرسد، اما در ادبیات اقتصادی حتی افزایش چندصدمی نیز نشانه جابهجایی بخشی از ثروت و درآمد به سمت طبقات برخوردار تلقی میشود. بررسی روند تحولات اقتصادی نشان میدهد از میانه دهه ۱۳۹۰ و همزمان با بازگشت تحریمها، جهش نرخ ارز و افزایش تورم، روند نابرابری نیز شدت گرفته است. رشد مداوم قیمت کالاهای اساسی، اجارهبهاء، خدمات درمانی و آموزش بیشترین فشار را بر دهکهای پایین وارد کرده؛ در حالی که صاحبان داراییهایی مانند؛ مسکن، ارز، طلا و سهام توانستهاند بخشی از آثار تورم را جبران کنند یا حتی از آن سود ببرند. در سالهای ابتدایی دهه ۱۳۹۰ اجرای سیاستهای حمایتی و پرداخت یارانههای نقدی تا حدی موجب کنترل فاصله درآمدی شده بود و ضریب جینی در برخی سالها کاهشی بود. اما تداوم تورم و کاهش ارزش واقعی یارانهها باعث شد این اثر به مرور از بین برود و شکاف درآمدی دوباره افزایش پیدا کند.
Go to News Site