BirGün Eğitim
13 Haziran’da liselere geçiş sınavı yapılacak. Sınava sayılı günler kala çocuklar, veliler hâlâ cevaplanmayan sorularla karşı karşıya bırakılmış durumda. 24 yıl boyunca yapılan sınav değişiklikleri ve 2014’te başlatılan proje okulları uygulaması eğitimde yaşanılan sorunları daha da derinleştirdi. Okul türleri arasında meslek lisesi ve imam hatip lisesi kontenjanları her yıl artırıldı. Akademik liselerin; Fen liselerinin, Anadolu liselerinin ise kontenjanları azaltıldı. Yapılan sınav değişiklikleri ve “okul türü” politikası çocukları zorunlu özel okul, imam hatip, meslek lisesi kıskacına veya örgün eğitim dışına çıkmaya itti. Dönemin bakanı Nabi Avcı tarafından “Sayıları 3’ü, 5’i geçmez” denilen proje okullarının sayısı 2 bini aştı. Proje okulları; bu okullarda çalışacak okul idarecisi ve öğretmenlerin kim olacağına bakanlığın, merkezi idarenin karar verdiği okul türleri haline getirildi. 12 Temmuz 2025’te ise proje okullar yönetmeliği yayımlandı. Proje okulları "özel program uygulayan" ve "özel proje uygulayan" okullar olarak 2 kategoriye ayrıldı. Yönetmelik değişikliğinde yer alan “okul özel sınavı, yatılılığın esas alınması, hamilik” başlıkları ana tartışma alanları oldu. Özellikle “özel program uygulayan” okullara yüzde birlik dilime giren çocukların ayrıca okul veya bakanlık tarafından “okul özel sınavı” yapılacağı maddesine ilişkin sorular soran BirGün’deki yazım sonrası bu sınavın yapılacağı MEB dezenformasyon birimi tarafından doğrulandı. TÜBİTAK Fen Lisesi ve Baykar Fen Lisesi’nin özel program uygulayan okullar olacağını yazıma verilen cevap sonrası tüm kamuoyu öğrenmiş oldu. Bu okullara çocukların yerleşebilmesi için yüzde birlik dilime girmeleri yetmeyecek. Çocuklar ayrıca sınava tabi olacak. Şubat 2026’da bakanlık sayfasında “Özel Program Uygulayan Fen Liseleri Programlarının Geliştirilmesi” yazısı yayımlandı. Yazıda hedef kitlenin LGS'de yüzde 1'lik üst dilime giren öğrencilerden özel program uygulayan fen liselerine kayıt hakkı kazanan öğrenciler ifadesi yer aldı. TÜBİTAK, T3 Vakfı, Baykar işbirliğinde öğretim programları geliştirme ve kitap yazma çalışmaları yürütüldüğü belirtildi. 2016 yılında kurulan T3 Vakfı'nın açılımı Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı. Baykar şirketi Bayraktar’lara ait ve yönetim kurulu başkanı Selçuk Bayraktar. T3 Vakfı’nın mütevelli heyeti başkanı da aynı kişi. Baykar Fen Lisesi sayfasında Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), Baykar Teknoloji ve T3 Vakfı ortaklığıyla kurulan özel programlı bir fen lisesidir bilgisi paylaşılıyor. Bir şirket bakanlık “ortaklığıyla” okul açıyor. Yönetmelikte yer alan “hamilik” yetkisiyle öğretim programının, ders kitap içeriklerinin yazımında karar verici olabiliyor. Tüm çocukların, velilerin en temel bilgi edinme hakkı olan sorularımızı soralım; • Rekabete, elemeye dayalı LGS sınavının tek başına kendisi çocuklar açısından son derece eşitsiz ve yıpratıcıyken %1’lik başarı dilimine ek olarak uygulanacak okul özel sınavı öğrenciler için sınav yükünü daha da artırmayacak mı? • Okul özel sınavının kapsamı ve değerlendirme ölçütleri yönetmelikte açık biçimde tanımlanmamış. Ölçme-değerlendirme süreçlerinin geçerlik ve güvenirliği açısından yeni soru işaretleri doğuruyor. Bu soru işaretlerini giderecek bir açıklama yapılacak mı? Okul özel sınavı hangi objektif, bilimsel kriterlere dayanacak? Okul özel sınavı; mülakat, sözlü sınav, açık uçlu sorular gibi kişisel, öznel değerlendirmelere dayalı mı olacak? • Bu yıl ve önümüzdeki yıllarda TÜBİTAK Fen Lisesi ve Baykar Fen Lisesi dışında başka okullar da özel program uygulayan okullar kapsamına alınacak mı? • Yönetmelikte “Yatılılık esastır” denilerek neden çocuklar için zorunlu yatılılık düzenlendi? • Kamusal eğitim hakkı bakanlığın (MEB) sorumluluğunda iken özel program uygulayan okullarda neden şirketlere, vakıflara “hamilik” ifadesiyle sınırsız yetki ve alan tanınıyor? “Yetki” sınırları neden açıkça belirtilmiyor? Eğitim içeriği ve pedagojik kararların kamusal sorumluluk çerçevesinde korunması en temel yurttaşlık hakkı iken bu sorumluluk nasıl şirketlerin, vakıfların “oluruna, inisiyatifine” bırakılıyor. Proje okulları eğitimde yıkımın temel nedenlerinden biri oldu. Hem öğrenciler hem öğretmenler kaybetti. Proje okul yönetmeliği, özel program uygulayan okullarla ilgili maddeler öğrencilerin, öğretmenlerin yaşayacağı hak kayıplarının daha da hızlanacağı bir döneme girdiğimizin işaretlerini taşıyor.
Go to News Site