Yinelenen sözcükler

Gazete haberlerindeki yazım yanlışlarının çoğu dikkatsizlikten kaynaklanıyor. Ben bu yanlışları not ederken türlerine göre öbeklere ayırıyorum. En çok alıntı aktardığım dosya, “Sözcük Yinelemeleri” adını taşıyor. Aynı sözcüğün bir tümcede gereksiz yere birkaç kez yinelenmesi beni çok rahatsız ediyor. Öyle üslup kaygısıyla yapılmış yinelemeler olsa neyse... Ama değil! Ayıklanması gereken ayrıkotları gibi duruyorlar tümce içinde! Çok belli ki özensizlik sonucu girmişler oraya! Yazarların biricik anlatım aracı sözcüklerdir. Kalem tutan, klavye kullanan herkesin sözcüklere özen gösterme borcu vardır. Ben yazı sanatının en üst katına şiiri koyduğum için düzyazıda da sözcük ekonomisini önemserim. Az sözcükle öz anlatıma ulaşabilmektir amacım. Yalın olanı karmaşık ve dolambaçlı anlatma çabasındaki yazılar o yüzden itici gelir bana... BU KADARI DA OLMAZ! Bazen okuduğum haberlerdeki anlatım özensizliklerine inanamıyorum! Öylesine savruk tümcelerle karşılaşıyorum ki “Bu kadarı da olmaz, olmamalı!” diyorum. Çok uç bir örnek olduğu için önce bizim gazetede çıkan “Müze Gibi Kütüphane” başlıklı ve Kayhan Ayhan imzalı haberden başlamak istiyorum: -“Dersim merkezde bulunan ve 10 adet özel odası bulunan Vecihi Timuroğlu Kütüphanes’inde tümüyle orijinal fotoğraf , mektup , belge ve tablolar bulunuyor .” ( BirGün , 25 Temmuz 2024) Haberin giriş tümcesinde üç kez “bulunan” sözcüğü kullanılmış! Sonraki tümcede de “içinde ”, “orijinal” ve “bulunduğu” sözcükleri ikişer kez geçiyor: -“(Mesut) Özcan, kütüphane içinde bazı şairlerin, yazarların da içinde bulunduğu kişilere ait yaklaşık 4-5 bin orijinal mektubun ve birçok orijinal fotoğrafın bulunduğunu söyledi.” Haberin çok uzun olan bitiş tümcesi ise karmakarışık! Tümcenin yarısı yolda yön değiştirmişe benziyor: -“Bu çalışmaları yürütebilmek ve daha da büyütebilmek için özellikle belediyeler ve diğer sivil toplum örgütleri ile birlikte her türlü işbirliğine açık olduklarını kaydeden Özcan, ‘Birlikte yeni kütüphaneler, müze-kütüphaneler kurmak istediklerini, bu projelerini hayata geçirebilmek için sivil toplum örgütlerinden, iş insanlarımızdan, aydınlarımızdan, sanatçılarımızdan, SETKAV’a destek olmalarını bekliyoruz’ dedi.” Böyle haberlere kesinlikle editör süzgeci gerekiyor! BAŞKA ÖRNEKLER Yazılarda gereksiz yinelenen sözcükler bağlamında sayısız örnek gösterilebilir. Bugün dosyamızdan “tadımlık” birkaç örnek aktarmakla yetinelim: -“Cabiri bu kitapta Arapça’nın Arap düşüncesi üzerindeki etkisi üzerinde duruyor.” ( Yusuf Ziya Cömert , “Bir Dilcimiz Bile Yok”, Karar , 25 Ocak 2026) -“Çok büyük olasılıkla böyle bir soru karşısında çuvallayacak, stüdyoya sormak isteyecek veya joker hakkını kullanmak isteyecektir .” ( Nilgün Cerrahoğlu , “Meşruiyet Nedir?”, Cumhuriyet, 28 Eylül 2025) -“… şimdi de Bezirci için o panelden yola çıkarak hazırlayacağımız bir kitap çalışması için kolları sıvadık . ” (Eren Aysan , “Bir Kadının Hikâyesi”, Cumhuriyet, 4 Ekim 2025) -“BB’nin ‘İstanbul Senin’ uygulaması üzerinden 4.700.000 kişinin kişisel verilerinin yabancı ülkelere sızdırıldığı iddiasıyla, Merdan Yanardağ ve Necati Özkan üzerinden tanışıklıklarla ilişkilendirilebileceğine kaç insan inanır, çok merak ediyorum!” ( Bedri Baykam , “Cumhuriyet, İki Kahraman ve Yarınlar”, Cumhuriyet, 30 Ekim 2025) -“İktidara geldiklerinde, gitmemek üzere yeni bir yönetim inşa edip buna dayalı yeni bir toplum oluşturmak üzere yola çıktılar.”  ( Mustafa Balbay , “Dipten Gelen Dalga!”, Cumhuriyet, 26 Nisan 2025) -“Yasal başkanlığı için henüz yolların açılamadığı Cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan için kendilerince özel bir yol arayışına girmişlerdi.” ( Şükran Soner , “İsmail Bayer’den Yaşar Okuyan’a…”,  Cumhuriyet, 30 Aralık 2023) -“Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı, İstanbul Emniyet Müdürlüğüne bağlı Asayiş Şube Müdürlüğü’ne talimat vererek konunun araştırılması talimatı verildi .” (“Akıllara durgunluk veren olay…”, Cumhuriyet , 16 Eylül 2023) -“Trudeau, SNC-Lavalin adlı şirket hakkında devam eden soruşturmayla ilgili Kanada Bağımsız Etik Komisyonu tarafından hazırlanan rapor hakkında ‘Etik kulları çiğnediğimi kabul ediyorum” şeklinde konuştu.” (“Trudeau’dan etik itirafı”, Cumhuriyet , 16 Ağustos 2019, Dış Haberler sayfası) -“Açılıştan sonra yine Alacahan’da Kevser Kartal “Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun Anadolu Yazmaları” adlı Eyüboğlu ’nun kendine has tekniğini uygulayarak yazma boyama uygulaması yaptı.” ( Metin Celâl , “Mazisini Özleyen Şehir”, Cumhuriyet , 22 Ekim 2014) ∗∗∗ HAFTANIN NOTU Sözün özünü ozanlar söyler! “Kadı ola davacı ve muhzır dahi şâhit, Ol mahkemenin hükmüne derler mi adâlet? Ziya Paşa (Terkib-i Bend) ∗∗∗ “Ne mümkün zulm ile bîdâd ile imhâ-yı hürriyet Çalış idraki kaldır muktedirsen âdemiyetten” Namık Kemal (Hürriyet Kasidesi) ∗∗∗ “Tutsaklığa yeğdir ölüm / Nerde varsa böyle zulüm / Çaresi isyan olmuştur.” Ataol Behramoğlu (Yunus Gibi)

Go to News Site