NOS
Het Franse parlement stemt vandaag over afschaffing van een oude slavernijwet die formeel nooit is ingetrokken. De zogeheten Code Noir werd in 1685 door Lodewijk XIV geïntroduceerd met als doel de slavernij in de Franse koloniën te "reguleren". Onder de wet golden sommige mensen als bezit, waardoor zij verkocht, mishandeld en gedood konden worden. Toen de slavernij in Frankrijk in de 19e eeuw werd afgeschaft, werd de Code Noir een dode letter - maar nooit officieel ongeldig verklaard. Recent introduceerde de Franse wetgever Max Mathiasin een wetsvoorstel om Code Noir alsnog af te schaffen. Hij stamt zelf af van tot-slaaf-gemaakten en is afkomstig uit Guadeloupe, Frans grondgebied in de Caraïbische Zee. Mathiasin noemt de stemming een manier "om onze voorouders te eren, onze menselijkheid te herstellen". Het definitief intrekken van de wet vindt hij een "krachtig symbolisch en politiek gebaar". 'Vorm van belediging' De Franse president Macron zei vorige week dat de zestig artikelen van de Code Noir de afschaffing van de slavernij nooit hadden mogen overleven. "De stilte, zelfs de onverschilligheid, die we bijna twee eeuwen lang hebben betracht ten aanzien van deze Code Noir, kun je niet langer een vergissing noemen", zei Macron. "Het is een vorm van belediging geworden." Sommige van de artikelen uit de wet schreven voor dat slavenhouders ervoor moesten zorgen dat 'hun' slaafgemaakten christelijk werden. Andere artikelen schreven de doodstraf voor voor degenen die meerdere keren vluchtten, samenkwamen met slaafgemaakten van andere eigenaren of hun eigenaar hadden geslagen. Macron riep het Franse parlement op het wetsvoorstel goed te keuren. De verwachting is dat dat gebeurt vandaag. 'Misdaden tegen de mensheid' In 2001 introduceerde Frankrijk de Taubira-wet, waardoor slavenhandel en slavernij werden bestempeld als misdaden tegen de menselijkheid. Frankrijk was het eerste land ter wereld die de slavernij zo noemde. Excuses voor de rol van het land daarbij bleven uit, en van bijvoorbeeld herstelbetalingen wilde het land toen ook niets weten. Vorige week werd het 25-jarig jubileum van de Taubira-wet gevierd. Toen hintte president Macron wel op eventuele herstelbetalingen. Frankrijk verscheepte zo'n 1,4 miljoen mensen van West-Afrika naar onder meer Frans Guyana en de Caraïbische eilanden. Daarmee voerde Frankrijk de grootste slavenhandel na het Verenigd Koninkrijk en Portugal. Frankrijk-correspondent Saskia Houttuin: "Macron heeft de afgelopen jaren meerdere stappen gezet op het gebied van erkenning van het slavernijverleden en de koloniale tijd. Bij de 25-jarige herdenking van de ' Loi Taubira ' zei Macron iets opvallends: hij vroeg zich hardop af hoe de misdaad van het slavernijverleden kan worden hersteld. "Dat is iets dat we niet mogen ontwijken, maar we mogen ook geen valse beloften doen." Daarmee hintte hij op de mogelijkheid van eventuele herstelbetalingen. Ook kondigde Macron aan dat hij samen met de president van Ghana een commissie gaat oprichten die aanbevelingen gaat doen aan politieke besluitvormers over kwesties rond het slavernijverleden. Tegelijkertijd klinkt er ook kritiek. Net als veel andere westerse landen onthield Frankrijk zich van stemming over een VN-resolutie die de trans-Atlantische slavenhandel bestempelt als de "ergste misdaad tegen de menselijkheid". Een senator uit Guadeloupe noemde dat een "morele, historische en politieke fout" die het internationale imago van Frankrijk heeft "beschadigd". Ook heeft Frankrijk officieel nog altijd geen excuses aangeboden voor het slavernijverleden. Historici wijzen daarnaast op de sociale ongelijkheid die als gevolg daarvan nog altijd voortduurt. "Deze kwestie mag (met het schrappen van de Code Noir) niet verdwijnen", zei historica Myriam Cottias tegen de nieuwszender RFI."
Go to News Site