شرق
بهمنماه سال گذشته، در اعتراض به تضعیف آموزش حضوری و گسترش شتابزده مجازیسازی دانشگاهها، کارزاری راهاندازی کردیم؛ کارزاری که با وجود اهمیت راهبردی موضوع، فقط ۱۸ امضا پای آن نشست. آن روز بیش از آنکه از تعداد اندک همراهان متعجب شوم، به حال روانی جامعه اندیشیدم. سمانه ناظریان -پژوهشگر و مدرس دانشگاه: بهمنماه سال گذشته، در اعتراض به تضعیف آموزش حضوری و گسترش شتابزده مجازیسازی دانشگاهها، کارزاری راهاندازی کردیم؛ کارزاری که با وجود اهمیت راهبردی موضوع، فقط ۱۸ امضا پای آن نشست. آن روز بیش از آنکه از تعداد اندک همراهان متعجب شوم، به حال روانی جامعه اندیشیدم. جامعهای خسته، فرسوده و گرفتار نوعی کرختی جمعی؛ وضعیتی که در آن انسانها زیر فشار بحرانهای ممتد، بهتدریج حساسیت خود را نسبت به خطرهای بنیادین از دست میدهند؛ حتی خطرهایی که آرام و بیصدا، بنیان آینده را هدف گرفتهاند. امروز با تداوم مجازیشدن مدارس و دانشگاههای کشور از اسفندماه سال گذشته تاکنون و در شرایطی که قرار بود بخشی از کلاسهای عملی، کارگاهی و حضوری بهصورت محدود از سر گرفته شود، تحولات و ناامنیهای اخیر بار دیگر احتمال تعلیق آموزش حضوری را افزایش داده است. مسئله اما فقط تعطیلی چندروزه کلاسها نیست؛ آنچه در معرض آسیب قرار گرفته، «زیست آموزشی حضوری» است؛ یکی از مهمترین زیرساختهای تمدنی، فرهنگی و انسانی هر کشور مستقل. مدرسه و دانشگاه فقط محل انتقال دانش نیستند؛ محل شکلگیری هویت، تمرین گفتوگو، زیستن جمعی، یادگیری مسئولیتپذیری، تجربه تفاوت، ساختن سرمایه اجتماعی و پرورش امید به آیندهاند. آموزش حضوری صرفا یک شیوه آموزشی نیست، بخشی از فرایند ملتسازی و تمدنسازی است. نسلی که تجربه زیسته حضور را از دست بدهد، در آینده صرفا با افت آموزشی مواجه نخواهد شد، بلکه با ضعف در مهارتهای ارتباطی، کاهش تابآوری اجتماعی، گسترش انزوا، فرسودگی روانی، افت تعلق جمعی و بحران هویت روبهرو خواهد شد. اینها آسیبهای مقطعی نیستند؛ نشانههای فرسایش تدریجی سرمایه انسانی و فرهنگی کشورند. کاهش کیفیت یادگیری عمیق، افت انگیزه تحصیلی و گسترش شکاف طبقاتی آموزشی نیز از دیگر پیامدهای این گسست خاموش است. نسل جوان بیش از آنکه صرفا به «محتوا» نیاز داشته باشد، به «حضور» نیاز دارد؛ حضوری که بخشی از امنیت روانی، امید اجتماعی، پویایی فکری و احساس تعلق او به جامعه را شکل میدهد. تجربه سالهای اخیر نیز نشان داد مجازیسازی شتابزده هرچند در شرایط اضطرار اجتنابناپذیر بود، نمیتواند جایگزین کامل زیست آموزشی حضوری شود. تجربه جهانی نیز نشان داده است حتی در شرایط بحران، جنگ یا تهدیدهای امنیتی، بسیاری از کشورها تلاش کردهاند آموزش حضوری را بهطور کامل تعطیل نکنند و بهجای آن، مدلهای انعطافپذیر و ترکیبی طراحی کنند. برای نمونه:
Go to News Site