24KZ
2026 жылдың бірінші тоқсанындағы мәліметтер бойынша «Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясының таза пайдасы екі есеге өсті, деп хабарлайды «24KZ». Экономист, Qazaq Expert Club тең құрылтайшысы Бауржан Шурмановтың айтуынша, IPO қарсаңында компанияның таза пайдасы 79,7 млрд теңгеден 150,1 млрд теңгеге жетті. Алайда егжей-тегжейлі талдау бұл өсімнің едәуір бөлігі бизнестің тиімділігінің артуынан емес, швейцар франкіне тәуелділіктен қалыптасқанын көрсетеді. Өсімнің басты факторы – швейцар франкі. Пайданың негізгі көзі бағамдық айырмадан түскен табыс болды – 101,8 млрд теңге. Бұл компанияның салық салынғанға дейінгі пайдасының жартысынан астамын құрайды, -деді экономист. Мұның себебі – Қазақстан аумағы арқылы өтетін халықаралық транзит тарихи түрде швейцар франкімен тарифтеледі. Соның нәтижесінде теңге әлсіреген кезде ҚТЖ-ның ұлттық валютадағы түсімі автоматты түрде өседі. Сонымен қатар, компанияның шетел валютасындағы ірі қарыздары сақталып отыр, оның ішінде 1 млрд CHF-тен асатын швейцар франкіндегі міндеттемелер де бар. Іс жүзінде бұл жүйе табиғи валюталық хедж ретінде жұмыс істейді: табыстың бір бөлігіндегі өсім валюталық қарыздарды өтеуге жұмсалады. Экономист Бауржан Шурмановтың пікірінше, бұл модельдің кері жағы да бар. Егер теңге нығайса, бұл әсер тез арада өзгереді. Сондықтан мұндай табыс көбіне қайта бағалау әсерінен қалыптасады және валюта нарығындағы жағдайға тікелей тәуелді. ҚТЖ-ның қысқа мерзімді міндеттемелері айналым активтерінен 1 трлн теңгеден астамға артық, бұл өтімділік тапшылығының сақталып отырғанын және тұрақты қайта қаржыландыруға тәуелділіктің жоғары екенін көрсетеді. Қарыздар мен облигациялар бойынша жалпы берешек көлемі 3,33 трлн теңгеге дейін өсті. Сонымен қатар капиталдық шығындар да айтарлықтай ұлғайып келеді: бір тоқсанның өзінде локомотивтерге, теміржол желілерін және инфрақұрылымды салуға жұмсалған шығындар 2,3 есе өсіп, 321,1 млрд теңгеге жетті. IPO төңірегінде белгісіздік әлі де сақталуда. Орналастыруды 2027 жылға ауыстыру туралы пікірлер айтылғанымен, «Самұрық-Қазына» қоры әзірге 2026 жылды негізгі мерзім ретінде қарастыруда. Талқыланып жатқан параметрлердің қатарында: акцияларды бір мезгілде үш алаңда — Лондон, Гонконг және Қазақстан биржаларында орналастыру мүмкіндігі; қосымша акциялар эмиссиясы; тартылған қаражатты ең алдымен қарыз жүктемесін азайтуға және инфрақұрылымды дамытуға бағыттау. Бұл ҚТЖ IPO-сын классикалық дивидендтік тарихтан гөрі Қазақстанның инфрақұрылымдық және транзиттік әлеуетіне бағытталған ұзақ мерзімді инвестиция ретінде қарастыратынын көрсетеді. «24KZ» Telegram-арнасына жазылыңыз
Go to News Site