Independent Turkish

İran sokaklarında militarizm ve sanat görüntüleri yan yana

Mayıs 2026 başından beri İran sokaklarında hummalı bir askeri eğitim faaliyeti sürüyor. Buna çok boyutlu iç seferberlik de diyebiliriz. Caddelere kurulmuş çadırlarda kadın erkek, genç yaşlı ve hatta çoluk çocuk demeden hemen herkese silah eğitimi veriliyor. Herhangi bir kara operasyonu ve işgal durumunda uygulanacak sivil savunma taktikleri öğretiliyor. Çadırda silah eğitimi Silahlı eğitimler daha çok bireysel otomatik silahlar bilhassa kalaşnikoflar aracılığıyla veriliyor. Askeri tecrübesi olmayan erkeklerle kadınlar bu çalışmalara katılıyorlar. Kadınlar çarşafları (Farsça çador) ile katılıyor; kimi erkek ve kadınlar İran bayrağının renklerini taşıyan bandanalar ve pazıbentler takıyorlar. Her yaştan çarşaflı veya başörtülü kadınlar sokaktaki silah eğitimine katılıyor / Fotoğraf: AFP Muhtemelen ergenlerin bu tür askeri talimlere heveslenmeleri isteniyor. Çocuklar ise şimdilik izleyici durumunda, sadece silahlarla fotoğraf çektirmelerine izin veriliyor. İran'daki silah eğitimi çocuklara da açık Genellikle Devrim Muhafızları (Pasdaran) mensupları ilk elde silahın özelliklerini göstererek Kalaşnikof’un parçalarını anlatıyor; tüfeğin sökülüp takılmasını, temizlenmesini, kurşunun hazneye nasıl konulacağını vs gösteriyorlar. Yarım saatlik izahtan sonra silah atışı, saldırı ve savunma pozisyonlarının pratiğine ilişkin talim yaptırılıyor. Ardından dileyen kadınların gez-göz-arpacık türünden nişan alma temel eğitimini almasını da sağlıyorlar. Nasır Sadiqi isimli eğitimci, seferberlik talimlerine "gönüllü katılımın yüksek olduğuna" işaretle şunları söylüyor: Maksat şahadet kültürünün geliştirilip yaygınlaştırılmasıdır. İkinci önemli amaç ise Mürşidimiz ve başkomutanımızın (28 Şubat’ta ABD-İsrail saldırısı sonucu katledilen Ali Hamaney’in) kanının yerde kalmaması için intikam hissiyatının güçlendirilmesidir. Şimdilik sivillerin temel askeri eğitimini esas alıyoruz; vakit ilerledikçe sorumlularımızın uygun gördüğü başka silahları kullanmayı da öğreteceğiz. Gece verilen silah dersleri / Fotoğraf: MDEAST News Silahlı eğitim kursunu tamamlayan devlet memuru 40 yaşındaki Ferdin Abbasi, "Öğrenmek lazım, çünkü gün gelecek saldırgan düşmana karşı kullanmamız gerekecek!" derken, 47 yaşındaki Fatıma Hüseyin ise "Eğitime çocukları da getiriyoruz ki, düşman-saldırı-silahlı savunma gibi kavramları içlerinde hissedebilsinler. Temennim odur ki, Mürşidimiz Ali Hamaney’in intikamını alacağımız gün yakında gelsin. Bunun için sonuna kadar savaşmalıyız!" şeklinde duygularını dile getiriyor. 39 yaşındaki bir ev kadını daha açık konuşuyor: Amerikan saldırısının çocuk, genç, yaşlı, kadın, erkek ayırt etmeden saldırıp öldürmeye koyulduğu bir ortamda silah kullanmayı öğrenmemiz elbette şart. Çünkü ihtiyaç halinde düşmana silahla karşı koyabilmeliyiz. Silah eğitimi derslerinden bir görüntü Siyasi sloganlar ve askeri marşlar eşliğinde silah eğitimi Sokaklardaki silah kullanma eğitimindeki seferberlik öyle sessiz sedasız geçiştirilmiyor; halka moral vermenin yanı sıra rejimin propagandasına da dönüştürülüyor. Halka açık yerlerde ve bilhassa şehir merkezlerinde yapılan talimler esnasında futbol maçlarındakine benzer gösteriler düzenleniyor; bazı amigolar kitleleri harekete geçiren sloganlar atıyor veya askeri marşlar söylüyor; düşmanı yeren sloganlara geniş zaman ayrılıyor. Bu arada kurulan seyyar büfe ve çadırlarda gelenlere çay ikram ediliyor, sağlık kontrolleri yapılıyor, psikolojik destek veriliyor, savaşta hayatını kaybedenlerin ruhları için dua ediliyor ve isimleri zikredilerek destanlar okunuyor. PR çalışması türünden halkla ilişkiler pratiği sergileniyor. Büyük küçük demeden herkese silah eğitimi veriliyor Sokaklardaki silahlı ve silahsız sivil savunma seferberlikleri sosyal medyada da dolaşıma sokuluyor. İran televizyon kanalları ise sokakların askerileştirilmesini canlı yayınlarda en ince ayrıntısına kadar veriyorlar. Düğünlerde bile savaş seferberliği İran yönetimi halkın desteğini alabilmek ve savaşa karşı seferber edebilmek için düğün törenlerini de kullanıyor. İran medyasına göre; toplu nikâh veya düğün törenlerine katılan davetlilerle "vatan uğruna kendini feda etme" etkinlikleri gerçekleştirilerek âdeta topyekûn savaş algısı yaratılmaya çalışılıyor. Nikâh-düğün merasimlerinin programını bizzat devlet belirliyor; Mayıs 2026’nın ikinci yarısında başkent Tahran’da yüzlerce çiftin nikâhı kıyılmış; en görkemlisi ise Tahran’daki İmam Hüseyin Meydanında gerçekleşmişti. Amaç bir yandan halkın moralini düzeltmek diğer yandan ABD-İsrail tehdidine karşı gövde göstermekti. Televizyonlar bu tür törenleri ayrıntılarıyla yayımlarken, durumdan vazife çıkaran devlet adamları, mesela parlamento başkanı Muhammed Bakr Qalibaf ile Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da girişime bizzat katılıp öncülük ediyorlardı. Zifaf törenlerinde askeri arabalar pembe renklerle süsleniyor / Fotoğraf: AFP Çelişkili görünse de nikâh için pembe örtüler, çiçekler ve balonlarla bezenmiş askeri arabaların üstüne her an ateş etmeye hazır biçimde mitralyözler yerleştiriliyor; evlenecek çiftler merasimin yapıldığı platformun üstüne çıkarılıyor ve orada hazır bekleyen molla ise Ali Hamaney’in dev posteri önünde nikâhlarını kıyıyor. Fransız Haber Ajansı AFP yüzlerce çiftin güller taşıyarak fotoğraf çektirip düğün merasimlerini şenliğe dönüştürdüklerinden bahsediyor. İranlı din adamı gelinle birlikte düğün merasimine giderken askeri arabayla taşınarak propaganda yapıyor / Fotoğraf: AFP Mahr Haber ajansının aktardığına göre; beyaz gelinlikli gelinle damat , "Evet savaş ortamındayız ama biz gençlerin de evlenmemiz gerekiyor!" diyorlar. Pastel renkli gelinlik giyen genç ise nikâhlısıyla birlikte şöyle bir gerekçe öne sürüyor: Bu gün Hz. Fatıma Anamız ile İmam Hz. Ali’nin nikâhlandığı gündür. Bu münasebetle nikâh kıydırdık ki, her ikisinin evlilik bereketinden nasiplenebilelim! Tahran'da savaş ve sanat sergisi / Fotoğraf: MDEAST News Sanat sergileri ve savaş Başkent Tahran’da savaş ve sanat konulu sergiler açılıyor; pop art akımın temsilcilerinden Robert Indiana, James Rosenquist ve Roy Lichtenstein gibi dünyaca ünlü ressamların tabloları galerilerde yer alıyor. İran'daki sanat sergisi Dahası; kitleleri motive edecek türden müzik şenlikleri ve konserler de düzenleniyor. Sanatçılar şaşalı biçimde sahnede boy gösterip şarkılarıyla kitleleri coşturuyor. Associated Press (AP) haber ajansına göre; savaştan aylar sonra Tahran’da modern müzik dahil benzeri konserler tekrar halka sunulmaya başladı. Öyle ki "Güney esintisi" adıyla düzenlenen konsere yaklaşık 300 kişi katıldı. Saldırıdan aylar sonra Tahran'da konserler başladı / Fotoğraf: MDEAST News Fararu.com web sitesi, 8 Nisan’dan bu yana Tahran’daki sanat müzesinde modern müzik gruplarının sahnede söylediği şarkıları haberleştiriyor. Bir müzik grubunun 50 kişilik korosunun yanı sıra aralarında ney, saksafon, gitar ve tulum olmak üzere birçok müzik aletinin de kullanıldığı görüldü. Hadi Ali Muhammed isimli bir izleyici, "Savaştan ötürü müzik şölenlerinden mahrum kalmıştık, neyse ki yeniden başladı" diyerek memnuniyetini ifade ediyor. Tahran ve diğer önemli şehirlerde bu tür askeri eğitimlerle sanat gösterileri, dosta düşmana karşı İran halkının vatan savunmasına hazır ve moralinin yüksek olduğu ve yönetimi destekledikleri yönünde mesajlar iletmeye de yarıyor. Madalyonun diğer yüzünde sivil toplumun mistikleştirilmiş ilahi bir atmosferde giderek militarist bir ruhla eğitilip donatılmasının hem yabancı saldırganlara hem de içerdeki muhaliflere bir çeşit gözdağı niteliğinde olduğu görülüyor. Sokakta resital Savaştan önce aylar boyunca protesto için ülke sokaklarına çıkan İranlılar hak, adalet, özgürlük ve eşitlik isterken ABD-İsrail saldırılarının yol açtığı boğucu ortamda çaresiz kalarak evlerine kapandılar. Trump ve Netanyahu’nun çağrısına uyup rejimi devirmek üzere sokağa çıkmadılar ama evlerinin pencerelerinde askeri-siyasi-idari merkezlere düşen bombaların rejimi devirebileceği umudunu da yitirmediler. İran'da ud eşliğinde şarkı söyleyen kadın Fırsatını bulan rejim ise boş durmadı; kitlesel baskı furyası başlatarak yüzlerce ve hatta binlerce insanı idam ettirdi; on binlercesini tutuklayıp eziyet ve işkenceden geçirdi; toplu kıyımlar yaptı. Zulüm ve zorbalık asla durmadı ama giderek azaldı bazen de yavaşladı. Kitle desteği kazanmak için başı açık kadınların İran bayrağıyla düşmana karşı etkinliklere katılmaları bile serbest / Fotoğraf: AFP Sadece Kürdistan’da 2025 yılından bu yana 2 bin kadar gencin farklı bahanelerle idam edildiğine dair haberler yayınlandı. İran İslam Devrimi’nin başından günümüze resmi söyleme egemen olan "Tek Allah, Tek Millet ve Tek Önder (Rehber)" şiarı muhalefetin sesini bastıramamış; giderek artan iç ve dış tehditler sonucu oluşan gerginliği ve çekişmeyi önleyememiştir. Gazeteci Abbas Abdi, "Sertlik yanlıları bu ülke nüfusunun sadece çeyreğini oluşturuyor" başlıklı bir makale yazınca (14 Mayıs), onun "milli birlik ve beraberliği bozmaya çalıştığına" kanaat getiren başsavcılık "ülkede ikilik ve fesat çıkarma" iddiasıyla Abdi aleyhinde dava açmaktan geri kalmamıştır. Yargı erkinden üst düzey bir yetkili ise konu hakkında "Toplumu ve sokağı anlamayanların, yetkililer için çeyrek temsilci demeleri fikri fukaralıktır; oysa ülkede 50 milyon fedaimiz vardır" demekten geri duramamıştır. İran’da hayat pahalılığı giderek artıyor ve ekonomik kriz derinleşiyor. "Tooseiran.ir" isimli internet gazetesinin verilerine bakılırsa enflasyon oranı yüzde 70’ler civarındadır. Yoksulluk yüzde 53 dolayında, işsizlik ise şimdilik yüzde 7,6 oranında seyrediyor. Hayat pahalılığında yoksul sayısı artıyor İran Çalışanları Topluluğu Birliği (Federasyonu) Başkanı, yükselen fiyatların etkilediği emekçiler, sabit gelirliler ve az gelirli ailelerin oranının yüzde 50 kadar olduğunu ve bu kesimlerin fakirlik tuzağına düşme tehlikesinin giderek arttığını belirtiyor. İlaveten çelik üretim veriminin yüzde 30 civarına düştüğü ölçüsünden bahisle böyle giderse işsizliğin daha da artabileceğini belirtiyor. Biz burada meslek ahlakı açısından İran’ın iki yüzünü de okuyucuya göstermek istedik. Nitekim bizim verdiğimiz ayrıntılar nedense Türkiye basınında yer bulamamıştı. *Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. İRAN militarizm Sanat FAİK BULUT dosya Faik Bulut Independent Türkçe için yazdı Faik Bulut Pazartesi, Haziran 8, 2026 - 08:30 Main image: Kolaj: Independent Türkçe TÜRKİYE'DEN SESLER Label: dosya Type: news SEO Title: İran sokaklarında militarizm ve sanat görüntüleri yan yana copyright Independentturkish: