Telegrafi
Për Granit Xhakën, kapitenin e Kombëtares së Zvicrës, në vitet e fundit të karrierës së tij disa gjëra kanë ndryshuar. Ai është më i pjekur, më i qetë dhe e sheh futbollin ndryshe nga më parë. Por një gjë ka mbetur e pandryshuar, fati i Zvicrës në Kupën e Botës varet ende në masë të madhe nga ai. Në fillim të kësaj historie qëndron një rastësi. Sepse familja Xhaka kishte plane të tjera kur u largua nga Kosova në vitin 1990 për t’u shpëtuar trazirave të luftës në vendlindje. Ata donin të shkonin në Suedi, por fillimisht përfunduan në Bazel. Synonin të qëndronin vetëm për pak kohë, te një e njohur e nënës. Por nuk u larguan më kurrë. Kështu ndodhi që në vitin 1992, në Bazel, lindi një djalë me emrin Granit Xhaka, më 27 shtator. Tani, pothuajse 34 vjet më vonë, dihet një gjë, pavarësisht se çfarë do të ndodhë në Kupën e Botës, rastësia ka qenë bujare si me Xhakën, ashtu edhe me Zvicrën, shkruan NZZ . Ndoshta Granit Xhaka është futbollisti më i mirë që ka parë ndonjëherë ky vend, kjo varet nga parametrat dhe mënyra se si vlerësohen ata. Por me siguri ai e ka formësuar futbollin zviceran si askush para tij. Xhaka dhe homazhi në Sunderland Kupa e Botës në SHBA, Meksikë dhe Kanada do të jetë e katërta për mesfushorin. Dhe ndoshta edhe e fundit, ashtu siç mund të jetë e fundit edhe për disa futbollistë të tjerë: si Ricardo Rodríguez, miku i Xhakës që kur të dy u shpallën kampionë bote me Zvicrën U17 në vitin 2009. Ose për Remo Freulerin, me të cilin Xhaka formon zemrën e mesfushës zvicerane. Një vallëzim i fundit. Ose ndoshta jo, sepse Xhaka, me 33 vitet e tij, ende ka aq shumë energji sa që fundi i karrierës nuk duket askund. Siç e formuloi së fundmi Breel Embolo me një buzëqeshje: “Lojtarët më të vjetër të kombëtares janë të fortë”. Që nga e marta, zviceranët ndodhen në San Diego, ku po përgatiten për Kupën e Botës dhe mund të pritet shumë prej tyre në këtë turne. Skuadra ka lënë kohët e fundit përshtypjen e një ekipi të konsoliduar dhe të pjekur. Sikur të dinte saktësisht se çfarë mund të bëjë dhe çfarë jo. Dhe gjithashtu – dhe mbi të gjitha – çfarë dëshiron të jetë. Ndoshta nuk është rastësi që e njëjta gjë vlen edhe për Granit Xhakën. 33-vjeçari ka ndryshuar vitet e fundit, ndoshta madje është transformuar. Në turnetë e mëparshëm, Xhaka vinte si lojtar i Arsenalit ose Bayer Leverkusenit. Tani ai vjen si futbollist i Sunderlandit, klubit nga verilindja e ashpër e Anglisë, i cili vetëm vitin e kaluar u ngjit në Ligën Premier. Kur Xhaka njoftoi verën e kaluar se po transferohej te Sunderlandi, shumë njerëz e pritën me habi. Xhaka më vonë e shpjegoi transferimin edhe me faktin se dëshironte të përjetonte “momente vuajtjeje”. Kjo tregon shumë për atë që e intereson dhe e motivon tani, në fundin e karrierës së tij. Disa vite më parë, Xhaka mori vendimin se dëshironte të bëhej trajner. Kjo ia ndryshoi mënyrën se si e sheh lojën dhe si sillet në fushë. Ai tha një herë për Süddeutsche Zeitung: “Tani dua t’i bëj lojtarët e tjerë më të mirë: me paraqitje, motivim dhe udhëheqje”. Këshilltari i tij prej shumë vitesh, José Noguera, thotë se Xhaka është pjekur edhe sepse tani e di se çfarë dëshiron të bëhet në të ardhmen. “Graniti nuk ka më ndjenjën se duhet t’i bëjë vetë të gjitha në fushë”, thotë Noguera. Në Sunderland e donin pikërisht për të udhëhequr një skuadër të re dhe pa shumë përvojë. Sapo hyri në dhomat e zhveshjes, u bë menjëherë kapiten. Shumë shpejt trajneri Régis Le Bris e quajti “krahu im”. Xhaka organizoi lojën e ekipit të tij me instinkt të sigurt. Në fund, Sunderlandi përfundoi në vendin e shtatë. Liga e Evropës në vend të luftës për mbijetesë, që zakonisht është fati i skuadrave të sapongjitura në Ligën Premier. Një sensacion i vërtetë. Në Sunderland, ku futbolli është gjithçka për shumë njerëz, Xhakës i shprehet respekt i pakufishëm. Revista prestigjioze The Athletic e shpalli transferimin e tij si më të mirin e vitit në Ligën Premier. Ai dëshiron të bëhet kampion bote Dhe Mikel Arteta, trajneri i Arsenalit kampion, ka thënë një herë se Xhaka posedon një superfuqi, ai mund ta ndryshojë frymën e një skuadre. Deri më tani, Xhaka ka grumbulluar 145 paraqitje me kombëtaren, duke u bërë rekordmeni absolut i Zvicrës. Që nga viti 2018 ai është kapiten dhe lideri i padiskutueshëm i ekipit. Në epokën e tij, Zvicra arriti dy herë në çerekfinale të Kampionatit Evropian, në vitet 2021 dhe 2024. Më parë, zviceranët arrinin rregullisht në turnetë finalë, por 1/8-ta e finales dukej si një kufi natyror. Xhaka i mësoi kombëtares të mendojë në mënyrë të madhe. Simbol i kësaj ishte dikur deklarata e tij se në valixhe merrte rroba deri për finalen. Këtë e bën edhe këtë vit. “Dua të bëhem kampion bote”, tha së fundmi. 33-vjeçari është një lojtar siç nuk e ka parë kurrë më parë ky vend, një figurë që ngjall emocione dhe nuk lë askënd indiferent. Kur në Botërorin e vitit 2018 ai dhe Xherdan Shaqiri festuan golat kundër Serbisë me simbolin e shqiponjës dykrenare, kjo shkaktoi një debat të nxehtë për zviceranët “e vërtetë” dhe ata “më pak të vërtetë”, debat që kishte kohë që ziente dhe që vazhdon ende sot. Xhaka kurrë nuk e ka fshehur se mban dy zemra në kraharor. Se është krenar që është zviceran, por po aq krenar edhe për origjinën e tij. Ai përfaqëson realitetin jetësor të shumë njerëzve në Zvicrën e emigracionit – një gjë krejt e natyrshme në fakt, por për disa qarqe kjo është ende tepër. Kjo e shqetëson Xhakën, edhe në rolin e tij si kapiten i një kombëtareje multikulturore. Sa shumë e shqetëson, u pa në vitin 2022, kur ai komentoi në rrjetet sociale një koment racist të një lexuesi në faqen e Blick me fjalët: “Kjo nuk do të ndryshojë kurrë”. Më i qetë dhe më i ekuilibruar Kur bëhet fjalë për karakterizimin e Xhakës, shpesh përmendet historia e çelësit. Historia është kjo: edhe pse Graniti është më i vogli nga dy vëllezërit Xhaka dhe Taulanti më i madhi, ishte Graniti ai që mbante çelësin kur prindërit duhej të punonin. Dëshira për përgjegjësi i ka mbetur. Ambicia ende digjet brenda tij, ndoshta ashtu si vetëm te dikush që thotë se babai nuk e ka lavdëruar kurrë. Dhe kur mendon se diçka duhet thënë, ai ende e thotë, me zë të lartë dhe qartë. Por dëshira për provokim, që ndonjëherë irritonte të tjerët, është zhdukur – ose të paktën nuk shfaqet më. Po ashtu edhe ana e pakontrolluar dhe tepër emocionale që shpërtheu në dy Kupat e fundit të Botës, në ndeshjet kundër Serbisë. Njerëzit pranë kombëtares thonë se Xhaka është shumë më i qetë dhe më i balancuar se më parë, se udhëheq dhe orienton me më shumë pozitivitet. Me trajnerin Murat Yakin, Xhaka kishte për një kohë të gjatë një marrëdhënie të vështirë, veçanërisht në vjeshtën e vitit 2023 kjo u bë e dukshme. Por ndërkohë të dy e kanë gjetur gjuhën e përbashkët, edhe sepse trajneri tani e përfshin më shumë kapitenin në vendimmarrje. Yakin i tha së fundmi NZZ-së se kishte mësuar se si trajner i kombëtares duhej të komunikonte ndryshe me lojtarët sesa dikur në klub. Dhe me këtë, pa dashur, tregoi edhe se kush i është afruar kujt. Në kombëtaren zvicerane, shumëçka është e ndërtuar rreth Xhakës. Sa më mirë të luajë ai, aq më e fortë është Zvicra. Dhe natyrisht, vlen edhe e kundërta. Skuadra i është besuar atij deri në një masë të madhe. Dhe çfarë do t’i mungojë vërtet Zvicrës, në fushë dhe jashtë saj, do të kuptohet vetëm atëherë kur Granit Xhaka të mos jetë më aty. /Telegrafi/
Go to News Site
