Άγκυρα: Καχυποψία και προετοιμασία για ελεγχόμενη ένταση με Ελλάδα

Η τουρκική οπτική εντάσσει τις τελευταίες κινήσεις της Ελλάδας σε ένα ευρύτερο αφήγημα καχυποψίας. Στον τουρκικό δημόσιο λόγο, όπως αυτός αποτυπώνεται σε μέσα ενημέρωσης και αναλυτές, η Αθήνα εμφανίζεται να κινείται μεθοδικά, αξιοποιώντας τη διεθνή συγκυρία, προκειμένου να αναβαθμίσει τη γεωπολιτική της θέση – ακόμη και με ρίσκο όξυνσης των σχέσεων με την Άγκυρα. «Καιροσκοπική Ελλάδα» και ενεργειακή διείσδυση Σύμφωνα με τον Μπουλέντ Αϊντεμίρ, στην τουρκική φιλοκυβερνητική ιστοσελίδα ΧαμπέρΤουρκ, η έναρξη ενεργειακών δραστηριοτήτων της Ελλάδας στην ανατολική Μεσόγειο, σε συνεργασία με την αμερικανική Chevron, δεν θεωρείται μια απλή οικονομική πρωτοβουλία. Αντιθέτως, ερμηνεύεται ως μια κίνηση με έντονα γεωπολιτικά χαρακτηριστικά. Όπως επισημαίνει, η Αθήνα «δοκιμάζει επί του πεδίου» τις διεκδικήσεις της, αμφισβητώντας έμπρακτα τη συμφωνία θαλάσσιων ζωνών Τουρκίας–Λιβύης. Η χρονική συγκυρία, εν μέσω περιφερειακής αστάθειας και πολέμου στη Μέση Ανατολή, εκλαμβάνεται από την τουρκική πλευρά ως ένδειξη «γεωπολιτικού καιροσκοπισμού», με την Ελλάδα να επιχειρεί να εκμεταλλευτεί την απορρόφηση της διεθνούς προσοχής αλλού. Η Ευρώπη, η ενέργεια και ο ρόλος των ΗΠΑ Στην ίδια ανάλυση, ο Αϊντεμίρ συνδέει την ελληνική στρατηγική με τις αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες της Ευρώπης μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η Ελλάδα, υποστηρίζει, επιδιώκει να αναδειχθεί σε βασική ενεργειακή πύλη, αξιοποιώντας τα κοιτάσματα της ανατολικής Μεσογείου. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συμμετοχή της Chevron, καθώς –κατά την τουρκική ανάγνωση– η εμπλοκή ενός αμερικανικού ενεργειακού κολοσσού μετατρέπει μια διμερή ελληνοτουρκική διαφορά σε ζήτημα αμερικανικών συμφερόντων. Με αυτόν τον τρόπο, η Αθήνα φέρεται να επιχειρεί να «δέσει» τις ΗΠΑ στο πεδίο και να ενισχύσει την αποτρεπτική της ισχύ. Βάσεις, αποτροπή και «τετελεσμένα» Στο ίδιο πλαίσιο, ο Αϊντεμίρ αναφέρεται και στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ελλάδα, με έμφαση στη Σούδα. Αν και δεν θεωρεί ότι οι βάσεις αποτελούν αυτόματη εγγύηση ασφάλειας, εκτιμά ότι λειτουργούν αποτρεπτικά έναντι της Τουρκίας. Η βασική κατηγορία που διατυπώνεται είναι ότι η Ελλάδα επιδιώκει να δημιουργήσει «τετελεσμένα» στο πεδίο, προχωρώντας σε γεωτρήσεις και δραστηριότητες που θα καταστήσουν δύσκολη οποιαδήποτε ανατροπή τους. Στόχος, κατά την ίδια ανάλυση, είναι η ακύρωση στην πράξη του άξονα Τουρκίας–Λιβύης και η αναβάθμιση της Ελλάδας από χώρα διέλευσης σε ενεργειακό κόμβο. Το σενάριο της τουρκικής αντίδρασης Από την τουρκική σκοπιά, οι επιλογές αντίδρασης δεν είναι θεωρητικές. Ο Αϊντεμίρ περιγράφει ένα φάσμα κινήσεων που περιλαμβάνει αποστολή ερευνητικών και γεωτρητικών πλοίων, επίδειξη ναυτικής ισχύος, αλλά και ενίσχυση της συνεργασίας με τη Λιβύη. Παράλληλα, γίνεται λόγος για διπλωματικές πρωτοβουλίες σε ΟΗΕ και ΕΕ, αλλά και για προσπάθεια διατήρησης ισορροπιών με τις ΗΠΑ. Αν και η πιθανότητα άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης αξιολογείται ως χαμηλή, θεωρείται ιδιαίτερα πιθανή μια περίοδος έντασης, με «πολέμους NAVTEX» και κλιμάκωση σε διπλωματικό επίπεδο. «Δορυφοροποίηση» της Ελλάδας Σε ένα ακόμη πιο αιχμηρό πλαίσιο, ο Καντίρ Ερτάτς Τσελίκ, μιλώντας στο CNN Türk, προχωρά ένα βήμα παραπέρα, περιγράφοντας την Ελλάδα ως «κράτος δορυφόρο» των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Η ανάλυσή του εντάσσει την Ελλάδα και την Κύπρο σε μια ευρύτερη γεωπολιτική και –όπως τη χαρακτηρίζει– «θεολογική» στρατηγική του Ισραήλ στην ανατολική Μεσόγειο. Κατά τον ίδιο, η Κύπρος λειτουργεί ως κομβικό γεωστρατηγικό σημείο για την άσκηση πίεσης στη Μέση Ανατολή, ενώ η Ελλάδα εμφανίζεται να εντάσσεται σε αυτό το πλέγμα μέσω στρατιωτικών συνεργασιών και αμερικανικών βάσεων. Ο Τσελίκ υποστηρίζει επίσης ότι η αυξημένη αμερικανική παρουσία στην Ελλάδα ενισχύει την εξάρτηση της ελληνικής πολιτικής ελίτ από την Ουάσιγκτον, εντάσσοντας τη χώρα σε μια στρατηγική «περικύκλωσης» ευρύτερων αντιπάλων. Προετοιμασία για ένταση Αν συνθέσει κανείς τις παραπάνω αναλύσεις, προκύπτει μια συνεκτική –αν και έντονα επικριτική– τουρκική αφήγηση: η Ελλάδα παρουσιάζεται ως δρων που αξιοποιεί τη διεθνή αστάθεια για να ενισχύσει τη θέση της, τόσο ενεργειακά όσο και στρατηγικά, με τη στήριξη των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα εμφανίζεται –μέσα από αυτές τις αναλύσεις– αποφασισμένη να μην αποδεχθεί τετελεσμένα, προετοιμαζόμενη για μια περίοδο «ελεγχόμενης έντασης». Αυτό εξηγεί και τον τόνο των τουρκικών σχολίων: δεν πρόκειται απλώς για διαφωνία πολιτικής, αλλά για βαθιά δυσπιστία ως προς τις προθέσεις της Αθήνας. Και αυτή η δυσπιστία, όπως δείχνει η ρητορική που αναπτύσσεται, είναι ίσως ο σημαντικότερος παράγοντας που θα καθορίσει την ελληνο-τουρκική συνθήκη το επόμενο διάστημα. Διαβάστε επίσης: WSJ: Μυστική διπλωματία Τουρκίας-Αιγύπτου για αποκλιμάκωση ΗΠΑ–Ιράν

Go to News Site