Komast einfaldlega ekki inn

Aukinn áhugi er á starfsnámi meðal ungs fólks þrátt fyrir að íslenskt menntakerfi sé mjög bóknámsmiðað. Um leið er þrengt að starfsnámi þegar kemur að húsnæðismálum og því hefur þurft að synja mörgum umsækjendum, 18 ára og eldri, um skólavist í vinsælustu greinunum þar sem nemendur tíunda bekkjar ganga fyrir. Á þetta einnig við um þá sem hafa unnið við þá grein sem sótt er um í. Í nýlegri greiningu Samtaka iðnaðarins kemur fram að fleiri hundruð umsækjendum sé vísað frá iðnnámi vegna þess að skólarnir geti ekki tekið við öllum þeim sem sækja um. Fjallað er um Tækniskólann í þriðja þætti Kerfisins sem er á dagskrá Rásar 1 á þriðjudögum. Hildur Ingvarsdóttir skólameistari Tækniskólans segir að það sé misjafnt eftir greinum hversu margir sækja um. Síðasta haust bárust fjölmargar umsóknir um nám í rafvirkjun og nánast bara hægt að taka inn nemendur sem voru að ljúka grunnskóla eða nemendur sem þegar voru í grunndeild Tækniskólans. Stjórnendur fyrirtækja í rafiðnaði innan Samtaka rafverktaka áætla að ráða þurfi 800 rafvirkja á næstu fimm árum. Dragbítur á vöxt iðngreina Í greiningu Samtaka iðnaðarins kemur fram að ekki hafi tekist að bjóða upp á nægjanlegan fjölda nemaplássa í iðnnámi. Þetta veldur því að fleiri nemendur fá ekki inngöngu í námið. Undanfarin ár hefur um 600–1.000 nemendum verið vísað frá iðnnámi, samanlagt á haust- og vorönn, vegna þess að iðnnámsskólarnir geta ekki tekið við nema hluta nemenda. Þar segir jafnframt að hlutfall nemenda 21 árs og eldri sem hafnað er hefur aukist meira en hjá yngri nemendum. „Ljóst er að skortur á vinnuafli hefur verið dragbítur á vöxt byggingariðnaðar og mannvirkjagerðar síðustu ár og tækifærum til aukinnar verðmætasköpunar greinarinnar hefur verið fórnað vegna skorts á vinnuafli með rétta færni. Þetta hefur haft áhrif á efnahagsleg lífsgæði landsmanna – skapað skort á uppbyggingu, aukið kostnað og hækkað verðbólgu og vexti. Áhugi á iðnnámi er til staðar. Áskorunin er að menntakerfið hafi rými og fjármagn til að mennta þann mannauð sem nauðsynleg uppbygging íbúða og annarra mannvirkja krefst á komandi árum,“ segir í greiningu Samtaka iðnaðarins. „Stundum getum við vísað fólki sem er orðið eldra í kvöldskóla en þar fyllist allt líka þannig að þetta er viðvarandi vandi sem verður ekki leystur nema með ákvörðun um að koma með meira fjármagn inn í þennan hluta framhaldsskólakerfisins eða einhvern tilflutning, hvernig sem það er gert,“ segir Hildur Ingvarsdóttir. Tækniskólinn er stærsti framhaldsskóli landsins og fer kennslan fram víða á höfuðborgarsvæðinu. Til stendur að byggja nýjan skóla við Flensborgarhöfn í Hafnarfirði sem á að rúma þrjú þúsund nemendur. Fjármagnið takmörkuð auðlind „Við gætum alveg hér, þótt við séum mjög aðþrengd, verið með töluvert fleiri í skólanum, til dæmis á kvöldin. En í dag er það þannig að ef ég ætla að taka fleiri inn á kvöldin þá verð ég bara að minnka námið á daginn því fjármagnið er takmörkuð auðlind,“ segir Hildur. Hún segir að þetta hafi einnig áhrif á þau sem vilja læra iðngrein eftir stúdentspróf því þau komist einfaldlega ekki inn þar sem það sé allt fullt. Þau komist hins vegar strax inn í háskóla. „Ef við ætlum að komast þangað sem ég held að við séum eiginlega öll sammála um sem þjóð að komast; að það verði fleiri sem fari í iðn-, starfs- og tækninám og það muni nýtast samfélaginu best og það muni líka mæta áhuga og væntingum fólksins sjálfs sem er að stunda þetta nám, þá verðum við að horfa á menntakerfið í heild,“ segir Hildur og bætir við að þar verði að horfa á þetta allt niður í grunnskólana, þar sem litið verði til þess hvernig hægt sé að kynna og vekja áhuga á slíku námi, síðan í framhaldsskólana og háskólana. „Við verðum að horfa á þetta heildrænt og leggja einhverjar áherslur og setja okkur markmið um hvernig við ætlum að ná þessum markmiðum í stað þess að lenda í því ár eftir ár að þurfa að synja öllu þessu frábæra fólki sem vill læra eitthvað sem er svo gagnlegt,“ segir Hildur í þriðja þætti Kerfisins þar sem fjallað er um starfsnám. Í þættinum er einnig rætt við nemendur og kennara við Tækniskólann sem og Elsu Eiríksdóttur og Stellu Blöndal, prófessora við menntavísinda- og félagsvísindasvið Háskóla Íslands. Án aðgerða í íslensku menntakerfi gæti skortur á vinnuafli á sviði mannvirkjagerðar valdið minni uppbyggingu og töfum á framkvæmdum sem draga úr samkeppnishæfni atvinnulífsins. Fleiri hundruð umsækjendum hefur verið vísað frá iðnnámi undanfarin ár. Kerfið er á dagskrá Rásar 1 á þriðjudögum. Hægt er að hlusta á þriðja þáttinn hér fyrir ofan.

Go to News Site