Μόνο 13 χώρες στον κόσμο αναπνέουν καθαρό αέρα -Οι τρεις βρίσκονται στην Ευρώπη

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ποιότητα του αέρα επιδεινώνεται σε όλο τον κόσμο , σε μεγάλο βαθμό λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Μόνο το 14% των πόλεων παγκοσμίως αναπνέει αέρα που θεωρείται ασφαλής, έναντι 17% το προηγούμενο έτος. Ο ελβετικός οργανισμός παρακολούθησης της ρύπανσης IQAir ανέλυσε δεδομένα από 9.446 πόλεις σε 143 χώρες, περιοχές και εδάφη για τη νέα Παγκόσμια Έκθεση για την Ποιότητα του Αέρα 2025. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ποιότητα του αέρα επιδεινώνεται σε όλο τον κόσμο, σε μεγάλο βαθμό λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Οι καπνοί από δασικές πυρκαγιές επιδείνωσαν ιδιαίτερα την ποιότητα του αέρα το 2025, όπως και οι καταιγίδες σκόνης και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα που ενισχύονται από την καύση ορυκτών καυσίμων. Ο ρόλος των πυρκαγιών Κατά τη διάρκεια της πιο καταστροφικής χρονιάς που έχει καταγραφεί για τις δασικές πυρκαγιές στην ΕΕ, πυρκαγιές έπληξαν την Ευρώπη, φτάνοντας σε ιστορικό υψηλό τον Αύγουστο, όταν κατέστρεψαν αγροκτήματα, δάση και κατοικίες. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα προκάλεσαν τουλάχιστον 43 δισεκατομμύρια ευρώ άμεσων οικονομικών απωλειών σε ολόκληρη την ήπειρο, λόγω φονικών καυσώνων, πλημμυρών και ξηρασιών. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) θέτει όρια ασφαλείας για τα λεπτά σωματίδια PM2,5 λόγω των κινδύνων που συνδέονται με αυτά για την υγεία. Λόγω του πολύ μικρού τους μεγέθους —λιγότερο από 2,5 μικρόμετρα σε διάμετρο— αυτά τα εισπνεύσιμα σωματίδια μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στους πνεύμονες και στη συνέχεια να περάσουν στο αίμα. Συνδέονται με αναπνευστικά προβλήματα, καρδιαγγειακές παθήσεις και χρόνιες ασθένειες όπως ο καρκίνος. Μόνο τρεις ευρωπαϊκές χώρες συμμορφώνονται πλέον με αυτές τις συστάσεις. Ποιες ευρωπαϊκές χώρες αναπνέουν τον πιο καθαρό αέρα; Στην Ευρώπη, η Ανδόρα, η Εσθονία και η Ισλανδία είναι οι μόνες χώρες που το 2025 τήρησαν την ετήσια σύσταση του ΠΟΥ για τα PM2,5, που έχει οριστεί στα 5 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο (µg/m³). Ανήκουν στις μόλις 13 χώρες και περιοχές παγκοσμίως που παρέμειναν εντός των ορίων που θεωρούνται ασφαλή. Οι υπόλοιπες είναι η Αυστραλία, τα Μπαρμπάντος, οι Βερμούδες, η Γαλλική Πολυνησία, η Γρενάδα, η Νέα Καληδονία, ο Παναμάς, το Πουέρτο Ρίκο, η Ρεϊνιόν και οι Αμερικανικές Παρθένοι Νήσοι. Αυτό σημαίνει ότι 130 από τις 143 χώρες που μελετήθηκαν, δηλαδή το 91%, δεν τηρούν αυτά τα όρια ασφαλείας. Οι πέντε πιο μολυσμένες χώρες είναι το Πακιστάν (67,3 µg/m³), το Μπανγκλαντές (66,1 µg/m³), το Τατζικιστάν (57,3 µg/m³), το Τσαντ (53,6 µg/m³) και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (50,2 µg/m³). Οι 25 πιο μολυσμένες πόλεις στον κόσμο Οι 25 πιο μολυσμένες πόλεις στον κόσμο βρίσκονται όλες στην Ινδία, το Πακιστάν και την Κίνα, με την Ινδία να φιλοξενεί τρεις από τις τέσσερις πιο μολυσμένες, συμπεριλαμβανομένης της πρώτης. Το Λόνι, στην πολιτεία Ούταρ Πραντές της βόρειας Ινδίας, κατέγραψε μέση ετήσια συγκέντρωση PM2,5 στα 112,5 µg/m³, σχεδόν 23% υψηλότερη από το 2024 και πάνω από 22 φορές το όριο του ΠΟΥ. Έρευνα του 2024 έδειξε ότι η οδική κυκλοφορία, οι βιομηχανικές εκπομπές, η σκόνη των δρόμων και οι ανεξέλεγκτοι χώροι απόθεσης απορριμμάτων ήταν οι κύριες πηγές ρύπανσης. Το Νιουβούντβιλ, στη Νότια Αφρική, είναι η λιγότερο μολυσμένη τοποθεσία της κατάταξης, με μέση ετήσια συγκέντρωση PM2,5 1,0 µg/m³. Βρίσκεται στο εκτεταμένο και ανώμαλο τοπίο της περιοχής Ναμακουαλάντ, στο Καρού, και είναι γνωστό για την ετήσια ανθοφορία του που προσελκύει επισκέπτες. Πού είναι ο αέρας πιο μολυσμένος στην Ευρώπη; Το 2025, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, 23 χώρες κατέγραψαν αύξηση της μέσης ετήσιας συγκέντρωσης PM2,5, 18 μείωση και μία χώρα προστέθηκε για πρώτη φορά στην έκθεση. Η ρύπανση από PM2,5 αυξήθηκε κατά περισσότερο από 30% στην Ελβετία και την Ελλάδα, λόγω καπνών από δασικές πυρκαγιές στη Βόρεια Αμερική και σκόνης από τη Σαχάρα που προήλθε από την Αφρική. Η Μάλτα κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση, σχεδόν 24%. Αυτό οφείλεται εν μέρει στις μακροχρόνιες προσπάθειες εγκατάλειψης του βαρέος μαζούτ στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας υπέρ των ανανεώσιμων πηγών, καθώς και σε πολιτικές που στοχεύουν στις εκπομπές από την κυκλοφορία. Η IQAir παρέχει επίσης κατατάξεις σε πραγματικό χρόνο, βασισμένες σε άμεση παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα. Τη στιγμή συγγραφής του άρθρου, το Παρίσι βρισκόταν ανάμεσα στις πέντε πιο μολυσμένες πόλεις του κόσμου, μαζί με το Πεκίνο, τη Ντάκα, τη Γουχάν και τη Σεούλ. Το Λονδίνο βρισκόταν επίσης στη δεκάδα. Την περασμένη Πέμπτη (19 Μαρτίου), η υπηρεσία παρακολούθησης της ατμόσφαιρας Copernicus (CAMS) της ΕΕ προειδοποίησε για υψηλά επίπεδα ρύπανσης PM2,5 στην Ευρώπη, που οφείλονται σε εποχιακές εκπομπές αμμωνίας από αγροτικά λιπάσματα, στην αύξηση της γύρης και σε στάσιμες καιρικές συνθήκες. Η βασική ρύπανση από την καύση ορυκτών καυσίμων, ιδίως σε ορισμένες περιοχές της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων, συμβάλλει επίσης σταθερά στη χαμηλή ποιότητα του αέρα, σύμφωνα με την Copernicus. Η Γερμανία, η Γαλλία, οι Κάτω Χώρες, το Βέλγιο, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία συγκαταλέγονταν στις χώρες που ενδέχεται να επηρεαστούν τις επόμενες ημέρες. Παραμένουν κενά στα δεδομένα για την ποιότητα του αέρα Σύμφωνα με τη νέα Παγκόσμια Έκθεση για την Ποιότητα του Αέρα, 54 χώρες παρουσίασαν αύξηση της μέσης ετήσιας συγκέντρωσης PM2,5, 75 κατέγραψαν μείωση και δύο παρέμειναν σταθερές. Αν και η φετινή έκθεση περιλαμβάνει 12 επιπλέον χώρες σε σχέση με την προηγούμενη, σημαντικά κενά εξακολουθούν να υπάρχουν. Σύμφωνα με την IQAir, μόνο ένα μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού έχει πρόσβαση σε υπερ-τοπικές και σε πραγματικό χρόνο πληροφορίες για την ποιότητα του αέρα. Και σε ορισμένες περιοχές, η κατάσταση επιδεινώνεται. Τον Μάρτιο του 2025, η διοίκηση Τραμπ κατάργησε το παγκόσμιο πρόγραμμα παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών, στερώντας από εκατομμύρια ανθρώπους την πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα. Το Κέντρο Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα (CREA), με έδρα τη Φινλανδία, ανέφερε ότι τα συστήματα παρακολούθησης έχουν αποδυναμωθεί σε 44 χώρες, ενώ άλλες έξι δεν διαθέτουν πλέον καθόλου. «Χωρίς παρακολούθηση, δεν μπορούμε να κατανοήσουμε πλήρως τι περιέχει ο αέρας που αναπνέουμε», δήλωσε ο Frank Hammes, διευθύνων σύμβουλος της IQAir Global. «Η επέκταση της πρόσβασης σε δεδομένα σε πραγματικό χρόνο δίνει τη δυνατότητα στις κοινότητες να αναλάβουν δράση. Μειώνοντας τις εκπομπές και αντιμετωπίζοντας την κλιματική αλλαγή, μπορούμε να πετύχουμε σημαντικές και διαρκείς βελτιώσεις στην ποιότητα του αέρα παγκοσμίως.» Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr

Go to News Site