Mediamax

FT. ԱՄՆ-ն եւ ԵՄ-ն պետք է համոզեն Բաքվին հրաժարվել նախապայմանից

Ներկայացնում ենք The Financial Times-ի The incredible shrinking influence of Putin’s Russia խմբագրական հոդվածի թարգմանությունը: Հայաստանի արեւմտամետ առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանի համոզիչ հաղթանակը խորհրդարանական ընտրություններում Ուկրաինա Վլադիմիր Պուտինի ներխուժումից հետո Ռուսաստանի գլոբալ ազդեցության նվազման հերթական վկայությունն է։ Այս ընտրությունները դարձան ամենակարեւորը Հայաստանի պատմության մեջ՝ 1991 թվականին Խորհրդային Միությունից անկախացումից ի վեր։ Դրանք փաստացի հանրաքվե էին՝ հարեւան Ադրբեջանի հետ խաղաղության գործընթացի եւ Եվրոպայի ու ԱՄՆ-ի հետ մերձեցման Փաշինյանի կուրսի վերաբերյալ՝ առանց Մոսկվայի հետ կապերի վերջնական խզման։ Նժարը հօգուտ ռուսամետ ընդդիմության թեքելու եւ Հայաստանը սեփական ազդեցության գոտում պահելու համար Կրեմլն արգելափակեց հայկական արտադրանքի ներմուծումը, սպառնաց ուկրաինական սցենարով միջամտությամբ եւ գործի դրեց ապատեղեկատվության իր ստանդարտ արսենալը։ Բայց՝ ապարդյուն։ Ռուսաստանի վերահսկողությունը իր հարավկովկասյան սատելիտի նկատմամբ կորսվեց երկու ռազմական պարտությունների հետեւանքով, որոնք Հայաստանը կրեց Ադրբեջանից՝ Լեռնային Ղարաբաղի վիճելի տարածքի համար մղվող պայքարում։ Երկրորդի ժամանակ՝ 2023 թվականին, ադրբեջանական ուժերը գրավեցին ողջ անկլավը՝ ստիպելով 100 000 հայ բնակիչներին լքել այն, ինչը փաստացի վերջ դրեց հակամարտությանը։ Երկու դեպքում էլ Ռուսաստանը չմիջամտեց՝ չնայած Երեւանի հանդեպ ունեցած պարտավորություններին։ Հայ ընտրողները չներեցին Մոսկվային այս դավաճանությունը։ Բազմամյա հակամարտությունը Հայաստանին դատապարտել էր կախվածության Մոսկվայից եւ կլեպտոկրատական ռուսամետ էլիտաների իշխանության։ Այժմ, երբ դա հետեւում է, երկիրը կարող է ընթանալ պակաս կոռումպացված եւ ավելի ժողովրդավարական ուղիով։ Ի պատիվ Փաշինյանի՝ նա ձգտում է պարտության դառնությունը վերածել առավելության. ձգտում է խաղաղության Ադրբեջանի հետ, ճանաչում է նրա տարածքային ամբողջականությունը, բացում է սահմաններն ու առեւտրային ուղիները՝ այդ թվում Թուրքիայի հետ։ Հայերը կիրակի օրը հավանություն տվեցին այս կուրսին։ Առջեւում դեռ շատ վտանգներ կան, եւ Մոսկվան կարող է կրկին փորձել Հայաստանը ներքաշել իր ուղեծիր։ Փաշինյանի կուսակցությանը անհրաժեշտ մեծամասնություն չունի հանրաքվեի միջոցով սահմանադրական փոփոխություններ իրականացնելու համար։ Ադրբեջանը պնդում է, որ սահմանադրության մեջ Լեռնային Ղարաբաղի մասին որեւէ հիշատակում չլինի. դա նրա պայմանն է հարաբերությունների կարգավորման համար։ ԱՄՆ-ն եւ ԵՄ-ն պետք է փորձեն համոզել Բաքվին հրաժարվել այդ պահանջից կամ գոնե հետաձգել այն։ Հարկավոր է նաեւ ճնշում գործադրել Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի վրա, որպեսզի վերջիններս բացեն սահմաններն ու առեւտրային հոսքերը եւ հայերին ցույց տան խաղաղության իրական պտուղները։ Մոսկվան դեռեւս ունակ է բարդացնել կյանքը։ Հայաստանի ընտրություններին միջամտելու նրա փորձերն ուշ սկսվեցին եւ կարող էին անհամեմատ ավելի կոշտ լինել։ Հնարավոր է՝ նա չափից ավելի կլանված է Ուկրաինայի պատերազմով, կամ էլ կուտակում է ուժերը։ Նա կարող է լիակատար առեւտրային էմբարգո սահմանել կամ բարձրացնել գազի գինը։ Ռուսաստանը պահպանում է իր ռազմաբազան Հայաստանում եւ վերահսկում է երկրի երկաթուղիները։ Հարեւան Վրաստանի տեղաշարժը դեպի ռեպրեսիվ միակուսակցական կառավարում պետք է նախազգուշացում լինի։ Այս ամենը ծայրահեղ կարեւոր է դարձնում ԱՄՆ-ի եւ ԵՄ-ի մշտական ու ակտիվ ներկայությունը տարածաշրջանում։ Թրամփի վարչակազմն անցյալ տարի օգնեց ամրապնդել խաղաղության համաձայնագիրը Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջեւ եւ հանդես է գալիս որպես տարածաշրջանում նոր տրանսպորտային միջանցքի երաշխավոր, որն ունակ է ամրապնդել տնտեսությունների փոխկախվածությունը եւ ապահովել դրանց բարգավաճումը։ ԵՄ-ն, իր հերթին, պետք է առաջ շարժվի հայերի համար վիզային ռեժիմի ազատականացման հարցում եւ նպաստի առեւտրային ու ներդրումային կապերի զարգացմանը։ Հայաստանն այն եզակի երկրներից է, որտեղ Եվրոպան եւ Ամերիկան գործում են միասնաբար։ Թարգմանությունը՝ Մարթա Սեմյոնովայի Այս հոդվածը թարգմանվել եւ հրապարակվել է «Գալուստ Կիւլպէնկեան» Հիմնարկութեան աջակցությամբ : Հոդվածում արտահայտված մտքերը պարտադիր չէ, որ արտացոլեն «Գալուստ Կիւլպէնկեան» Հիմնարկութեան կամ Մեդիամաքսի տեսակետները:

Go to News Site

Google Play

App Store