El Salvador’da dev uyuşturucu operasyonu: 6,6 ton kokain ele geçirildi

El Salvador’da dev uyuşturucu operasyonu: 6,6 ton kokain ele geçirildi

El Salvador Savunma Bakanı Francis Merino, El Salvador Başsavcısı Rodolfo Delgado ile El Salvador Güvenlik ve Adalet Bakanı Gustavo Villatoro açıklamalarda bulundu. El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele, Tanzanya bayraklı geminin kıyıdan yaklaşık 380 deniz mili açıkta yaklaşık 6,6 ton kokainle yakalandığını, ele geçirilen kokainin değerinin ise yaklaşık 165 milyon dolar olduğunu açıkladı.

Oligarşide kabuk değişimi

Oligarşide kabuk değişimi

Yaren ÇOLAK Kremlin koridorlarında çok sessiz ve derinden bir operasyon yürütülüyor. Sermayenin dikey tasfiyesi… Sermayenin genetik kodları yeniden yazılarak sadık bir garnizon sınıfı inşa ediliyor. BİRİNCİ PERDE: YIKIM Yeltsin döneminde oligarklar devleti yönetiyordu; Putin döneminde ise devlet, mülkiyeti yöneten 'memur-oligarklar' dönemini başlattı. Gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) neredeyse yarısını kontrol eden bu dar klik, Kremlin ile zımni bir anlaşma yapmıştı: "Siyasete karışma, mülkiyetini koru." Bu süreçte enerji, sanayi ve ulaştırma sektörlerinde devasa tekelleşmeler yaşandı. Ancak 2022 sonrası başlayan süreç, bu sözleşmenin yırtılıp atıldığını gösteriyor. Artık sadece "karışmamak" yetmiyor; mülkiyetin tamamen "sadık ve yerli" ellere geçmesi gerekiyor. Sermayenin bu agresif yeniden bölüşüm süreci, Rusya Federal Devlet İstatistik Servisi'nin (Rosstat) verilerinde somutlaşmakta. AK&M haber ajansının bu verilere dayanarak hazırladığı rapora göre, 2025 yılı içinde toplam değeri 11 milyar doları aşan 24 dev varlık yargı yoluyla doğrudan devlet mülkiyetine geçirildi. Şirketlerin kontrolünün el değiştirdiği Birleşme ve Devralma (M&A) piyasasında, 2024 yılında toplam işlemlerin yalnızca yüzde 7,2'sini kapsayan bu zorunlu el koymalar, 2025 itibarıyla yüzde 27,6’ya tırmandı. Bu devasa mülkiyet transferinin temelinde, Nisan 2008’de yürürlüğe giren 57-FZ sayılı "Stratejik Önem Taşıyan Şirketlere Yabancı Yatırımların Yapılma Usulü Hakkında Kanun" yatıyor. Başlangıçta amacı stratejik sektörlerdeki yabancı sermayeyi izne tabi tutmak olan bu kanun, 2022 sonrası çıkarılan başkanlık kararnameleriyle (özellikle 618 ve 81 numaralı kararnameler) bir "mülkiyet imha aracına" dönüştürüldü. Yapılan düzenlemelerle kapsam öyle genişletildi ki; sadece yabancı devletler değil, yabancı pasaportu veya oturum izni olan Rus vatandaşları da stratejik şirketlerdeki payları bakımından "yabancı yatırımcı" statüsüne sokuldu. Bu durum, Batı ile finansal veya hukuki bağı olan eski oligarkların "ulusal güvenliğe tehdit" ilan edilerek mülksüzleştirilmesinin kapısını açtı. Üstelik Anayasa Mahkemesi’nin 2024 sonunda aldığı kararla, yolsuzluk ve usulsüz özelleştirme davalarında zamanaşımının kaldırılması, devlete 30 yıl önceki dosyaları bile birer müsadere gerekçesi olarak kullanma yetkisi verdi. İKİNCİ PERDE: İNŞAAT Sözde 'millileştirme' hamlesi, tabii ki de halkın yararına bir kamulaştırma girişimi olmadı. Mülkiyetin eski sahiplerinden alınarak rejimin sadık muhafızlarına paylaştırıldığı bir servet transferi operasyonu başlatıldı. Bunun en somut kanıtı, 2025'te el konulan Domodedovo Havalimanı vakası. 25 yıl boyunca mülkiyetini koruyan Dmitri Kamenshchik, ‘yabancı pasaportu’ ve ‘stratejik sektör' kıskacına alınarak tasfiye edildi. Peki ya sonra? 20 Ocak’ta açılan ilk ihalede, havalimanı için 132 milyar rublelik bir bedel belirlendi. Ancak bu ihaleye, gerçek bir alıcı rekabeti yerine, sürecin ‘yasal’ görünmesini sağlayacak paravan katılımcılar dahil edildi. Beklendiği üzere alıcı çıkmadığı ilan edilince, fiyat hızla düşürüldü. Sadece dokuz gün sonra, 29 Ocak’ta yapılan ikinci ihale, Putin’in en sadık müttefiki Arkady Rotenberg’e bağlı Perspektiva şirketinin zaferiyle sonuçlandı. Domodedovo, sadece 66,1 milyar rubleye (yaklaşık 860 milyon dolar) adeta hediye edildi. İhale, Hollanda usulü (başlangıçta açıklanan azami fiyatla) gerçekleştirildi. Fiyat düşüşü yüzde 10 veya 13,2 milyar ruble olarak belirlendi. Minimum fiyat ise 66,1 milyar ruble olarak belirlendi. Ve sonuç; havaalanı minimum fiyattan satıldı. Rusya Ulaştırma Bakanlığı Kommersant'a yaptığı açıklamada, "İhale sonuçlarından memnunuz. Rusya'nın en büyük havaalanlarından birinin yönetimini deneyimli bir firmanın devralması, ulaştırma sektörü için büyük önem taşıyor" dedi. Buradaki asıl çarpıcı gerçek rakamların arasındaki uçurumda gizli: 2011 yılında aynı grup, bu havalimanını satın almak için 3,8 milyar dolar teklif etmişti. 15 yıl sonra, devletin bizzat yarattığı hukuki kriz ve "millileştirme" politikasıyla, aynı varlığı değerinin dörtte birine ele geçirdi. Kremlin dostu iş adamlarının yüksek kazançlı varlıkları ucuza satın almasına izin verilerek oligarşi, Putin’in elindeki bir oyun hamuru gibi yeniden şekilleniyor. Carnegie Rusya Avrasya Merkezi'nden Alexandra Prokopenko'ya göre bu durum yeni bir ‘etkili ve aktif sadıklar ordusu’ yarattı. Sözde “millileştirme” yapılarak Giacomo Tognini'ye göre, sadece 2024 yılında Rusya'da 11 yeni milyarder ortaya çıktı. Kısacası bugün Rusya’da oligarşi kabuk değiştiriyor. Kremlin, pek çok varlığa el koyuyor ama halk adına değil aksine sermayeyi, savaş ekonomisinin çarklarını daha "verimli" çevirecek sadık bir muhafız sınıfına paylaştırıyor. Giacomo Tognini’nin de altını çizdiği gibi, sadece bir yılda ortaya çıkan 11 milyarder, "milli" denilen bu ganimet sofrasının yeni sahipleri. El koyma, yandaş sermaye yaratma, rakipleri tasfiye etme, peşkeş çekme… Peki bu anlattıklarım size bir yerden tanıdık geliyor mu? Evet, doğru bildiniz…

Kamuda 5 milyon eşiği aşıldı, devletin maaş yükü büyüyor mu?

Kamuda 5 milyon eşiği aşıldı, devletin maaş yükü büyüyor mu?

Kamu istihdamı, iş gücü piyasasındaki ağırlığını korurken bütçe dengeleri üzerindeki etkisiyle de yeniden tartışma konusu oldu. Kayıtlı çalışan her 5 kişiden birinin doğrudan devletten maaş aldığı tabloda, personel giderleri merkezi yönetim harcamalarının en büyük kalemlerinden biri haline geldi. Son yıllarda artış eğilimini sürdüren kamu personel sayısı, mali disiplin, verimlilik ve sürdürülebilirlik başlıklarını yeniden gündeme taşıdı.