Add source Login
Óttast frekari samþjöppun valds á suðvesturhorninu

Óttast frekari samþjöppun valds á suðvesturhorninu

Sveitarstjórnarfólk víða um land óttast frekari samþjöppun valds á suðvesturhorninu, verði af breytingum á kosningalögum sem jafni vægi atkvæða á landsvísu. Á Íslandi er misvægi atkvæða milli landshluta með því allra mesta í Evrópu. Á Alþingi eru 63 þingsæti. Hversu margir stólar fara til hvaða flokks, ræðst af því hvað þjóðin velur þegar gengið er til kosninga. Það er þó ekki alveg svo einfalt, atkvæði gilda mismikið eftir kjördæmum. Það er þó ekki alveg svo einfalt, atkvæði gilda mismikið eftir kjördæmum. Kjördæmin eru sex og þingmennirnir dreifast í dag svona; Reykjavíkurkjördæmin tvö fá 11 þingsæti hvort. Suðvesturkjördæmi fær 14, Suðurkjördæmi tíu, Norðausturkjördæmi tíu og Norðvestur fær sjö. En þessi fjöldi er ekki í samræmi við íbúafjölda svo atkvæði landsmanna vega misþungt. Eitt atkvæði á Húsavík vegur 82 prósentum meira en atkvæði í Hafnarfirði. Misvægi atkvæði er því mjög mikið milli kjördæma. Starfshópur dómsmálaráðherra hefur unnið tillögur að því hvernig megi jafna þetta misvægi, sem leggur þá væntanlega grunn að frumvarpi um breytt kosningalög Reykjavíkurkjördæmin hefðu þá áfram 11 þingsæti. Suðvesturkjördæmi myndi bæta við sig 4 og fær 18, Suðurkjördæmi heldur sínum 10, Norðausturkjördæmi missir þrjá og fær sjö sæti 7 og Norðvestur færi úr sjö í 6. Málið sé flóknara en að atkvæði allra vegi jafnt Ráðamenn sveitarfélaga á landsbyggðinni hafa sumir lagst gegn þessum breytingum. Guðveig Lind eyglóardóttir, forseti sveitarstjórnar í Borgarbyggð segir fulltrúalýðræðið ekki byggja á fjölda atkvæða heldur á því sjónarmiði að rödd allra fái að heyrast. Og á þessum nótum tala fleiri í samráðsgátt stjórnvalda, þar sem landshlutasamtök, ráðamenn sveitarfélaga og fleiri gera athugasemdir við áformin. Flest segjast skilja hugsunina að baki því að atkvæði allra vegi jafnt, en málið sé flóknara en svo. Samtök sveitarfélaga á Norðurlandi eystra vilja að tekið verði tillit til fámennis þjóðarinnar og ójafnrar dreifingar um landið. „Já við höfum í rauninni áhyggjur af því að það sé ekki búið að greina hvaða áhrif þessar breytingar geta haft á byggðaþróun í landinu,“ segir Lára Halldóra Eiríksdóttir, formaður stjórnar SSNE. Rauði þráðurinn í umsögnunum er ótti við að hagsmunir smærri samfélaga verði undir og að gjá myndist milli landsbyggðar og höfuðborgar, sem sumum finnst raunar næg nú þegar. Ólafur Þ. Harðarson, prófessor í stjórnmálafræði, leiðir starfshóp dómsmálaráðherra um jöfnun atkvæða. Hann segist ekki viss um að ótti sveitarstjórnarfólks um samþjöppun valds á suðvesturhorninu byggist á raunverulegum forsendum. „Evrópuráðið telur að í heiðarlegum kosningum eigi vægi atkvæða að vera jafnt eftir kjördæmum og það gildir í flestum löndum Vestur-Evrópu. Ef við skoðum nágrannalöndin þá Séu nágrannalöndin skoðuð sé nánast jafnt vægi atkvæða í Finnlandi, í Svíþjóð, í Danmörku, í Færeyjum og á Grænlandi. Aðeins í Noregi og á Íslandi sé umtalsvert misvægi eftir kjördæmum og á Íslandi sé það meira heldur en í Noregi. Hann segir þó misvægið hér á landi hafa sáralítil áhrif. Þingið eigi að gæta vandlega að því að huga að hagsmunum alls landsins „Þetta er arfleifð frá fyrirgreiðslu pólitík þegar það skipti mjög miklu máli fyrir fólk í hverju kjördæmi að eiga sinn þingmann sem gat reddað brú eða einhverju slíku. Ef að hinsvegar verið er að tala um löggjöf fyrir landið allt þá skiptir þetta ekki máli og á ekki að skipta máli.“ Þingið eigi að gæta vandlega að því að huga að hagsmunum alls landsins og alls ekki síst landsbyggðarinnar. Misvægi atkvæða hér á landi er með því allra mesta í Evrópu. Sveitarstjórnarfólk óttast frekari samþjöppun valds á suðvesturhorninu verði af breytingum á kosningalögum sem jafni vægi atkvæða á landsvísu.

„Stuðlabergið er bara komið út í sjó“

„Stuðlabergið er bara komið út í sjó“

Mikið landrof hefur orðið í Reynisfjöru. Íbúar segjast aldrei hafa átt von á öðru eins. Náttúruvársérfræðingur segir austanáttina hafa verið stöðuga á svæðinu síðustu vikur og hafaldan með. Hún á von á því, sem og íbúar, að eitthvað af sandinum sem hafi færst til komi aftur. Það er þó alveg óvíst hvort hann komi allur til baka.