Hafrannsóknarstofnun: veiðieftirlit Fiskistofu með grásleppuveiðum lítið og takmarkað

Hafrannsóknarstofnun: veiðieftirlit Fiskistofu með grásleppuveiðum lítið og takmarkað

Hafrannsóknarstofnun segir í bréfi til atvinnuveganefndar Alþingis að veiðieftirlit Fiskistofu með grásleppuveiðum árið 2025 hafi verið lítið (12 róðrar) og of takmarkað svo hægt sé að gera marktækar greiningar á umfangi meðafla líkt og greiningar fyrri ára hafa aðallega byggt á. Tilefnið er frumvarp til laga um að hverfa frá kvótakerfi í grásleppuveiðum og taka […]

Þegar þrennir íslenskir bræður kepptu á sömu Ólympíuleikunum

Þegar þrennir íslenskir bræður kepptu á sömu Ólympíuleikunum

Það hefur sjálfsagt ekki farið fram hjá mörgum að nú standa Vetrarólympíuleikarnir yfir á Ítalíu. Þar keppa fimm Íslendingar sem eru einum fleiri en þegar Ísland sendi fyrst keppendur. Fyrstu Vetrarólympíuleikarnir voru haldnir árið 1924 í Chamonix í Frakklandi og svo á fjögurra ára fresti til og með 1936 en eftir það lögðust Ólympíuleikar af í 12 ár vegna seinni heimsstyrjaldarinnar. Þegar þráðurinn var tekinn upp að nýju árið 1948 og haldnir Vetrarólympíuleikar í St. Moritz í Sviss fóru fjórir íslenskir keppendur. Líklega hefði verið hægt að senda fleiri frá Íslandi en vegna gjaldeyrishafta fékkst aðeins leyfi fyrir fjórum keppendum. Þrír þeirra kepptu í alpagreinum, þeir Guðmundur Guðmundsson, Magnús Brynjólfsson og Þórir Jónsson og Jónas Ásgeirsson keppti í skíðastökki. Þrjú bræðrapör í ellefu manna flokki Fjórum árum síðar, árið 1952, þegar næstu Vetrarólympíuleikar voru haldnir í Ósló í Noregi voru engin gjaldeyrishöft og auðveldara um vik að senda stóran og myndarlegan flokk íslenskra keppenda. Óslóarfararnir urðu ellefu talsins þar sem fjórir kepptu í alpagreinum, sex í skíðagöngu og einn í skíðastökki. Merkilegast er þó að þrjú pör íslenskra bræðra kepptu á þessum Ólympíuleikum í Ósló árið 1952. Bræðurnir Haukur (f. 1930, d. 2006) og Jón Karl Sigurðssynir (f. 1932, d. 2019) frá Ísafirði kepptu í alpagreinum, í bruni, stórsvigi og svigi. Þeir voru 20 og 22 ára þegar þeir kepptu á Óslóarleikunum árið 1952. Þess má geta hér að sonur Jóns Karls, Sigurður Jónsson (f. 1959, d. 1996) átti eftir að feta í fótspor föður síns og keppti á tvennum Vetrarólympíuleikum, 1976 í Innsbruck og 1980 í Lake Placid. Ísafjarðarbærður líka í skíðagöngu En áfram um bræðrapörin þrjú sem kepptu í Ósló en hin þeirra kepptu í skíðagöngu. Annars vegar Gunnar (f. 1930, d. 2022) og Oddur Péturssynir (f. 1931, d. 2018) frá Ísafirði. Þeir kepptu báðir í 18 km skíðagöngu en Gunnar var einnig hluti af boðgönguliði Íslands á leikunum. Oddur fór aftur á Ólympíuleikana fjórum árum síðar, 1956 í Cortina d‘Ampezzo á Ítalíu og keppti þar í 15 og 30 km göngu. Mývetningabræður í skíðagöngu Á leikunum í Cortina 1956 keppti Jón Kristjánsson einnig í sömu skíðagöngugreinum og Oddur Pétursson, en Jón hafði farið með Matthíasi bróður sínum á Óslóarleikana árið 1952 og þar koma þriðju bræðurnir til sögunnar. Jón (f. 1920, d. 1996) og Matthías (f. 1924, d. 1998) voru elstir af þessum þrennum bræðrum í Ósló eða 28 og 34 ára. Þeir voru Mývetningar, fæddir á Litlu-Strönd. Matthías keppti í 50 km göngunni í Ósló en Jón í 18 og 50 km göngunum auk þess að vera hluti af íslensku boðgöngusveitinni. Fjórum árum síðar í Cortina keppti Jón í 15 og 30 km göngu. Íslensku ólympíufararnir í Ósló árið 1952 voru meðal neðstu keppenda í sínum greinum og eftir leikana fékk Þjóðviljinn þá til að gera upp leikana. Í fyrirsögn blaðsins sem dró saman orð Íslendinganna sagði: „Þurfum meiri þjálfun, meiri keppnisreynslu við góða menn. Við erum ekki ánægðir enn.“ Fleiri íslensk systkini á Ólympíuleikum Fleiri dæmi eru um íslensk systkini sem keppt hafa á sömu Ólympíuleikunum þó að það hafi aldrei fleiri en eitt systkinapar keppt á sömu leikunum, ekki þrjú eins og í Ósló 1952. Frjálsíþróttabræðurnir Haukur og Örn Clausen úr Reykjavík kepptu á Sumarólympíuleikunum í London árið 1948 og urðu þá fyrstu íslensku bræðurnir til að keppa á Ólympíuleikum. Á Vetrarólympíuleikunum í Cortina árið 1956 kepptu systkinin Steinþór og Jakobína Valdís Jakobsbörn frá Ísafirði í alpagreinum. Systkinin Bryndís og Magnús Már Ólafsbörn kepptu svo í sundi á Sumarólympíuleikunum í Seoul árið 1988. Þau fetuðu þar með í fótspor móður sinnar Hrafnhildar Guðmundsdóttur sem keppti í sundi á tvennum Ólympíuleikum. Ein bræðratenging til viðbótar tengd 1952 En íslensk systkini hafa líka keppt á sitt hvorum Ólympíuleikunum. Fyrst ber þar að tengja okkur við margnefnda Vetrarólympíuleika í Ósló árið 1952. Þar keppti Siglfirðingurinn Ari Guðmundsson nefnilega í skíðastökki, en átta árum síðar á vetrarleikunum í Squaw Valley í Bandaríkjunum mætti Skarphéðinn Guðmundsson, bróðir Ara, til leiks og keppti einnig í skíðastökki. Tómas Leifsson frá Akureyri keppti í alpagreinum í Innsbruck árið 1976 og átta árum síðar í Sarajevo; árið 1984 keppti svo yngri systir hans, Nanna Herborg Leifsdóttir, á Ólympíuleikunum þar, einnig í alpagreinum. Tómas og Árni Óðinsson, sem keppti líka á Ólympíuleikunum í Innsbruck 1976, voru í viðtali í Mannlega þættinum á Rás 1 í síðustu viku þar sem þeir rifjuðu upp þátttöku sína á Vetrarólympíuleikunum. Þátttaka Íslendinga á Vetrarólympíuleikunum í Ósló árið 1952 var merkileg. Í ellefu manna keppendahópi Íslands mátti þar finna þrjú pör af bræðrum.

Birtir mynd af sér á sjúkrahúsinu eftir mikla aðgerð – Staðfestir að draumurinn sé úr sögunni

Birtir mynd af sér á sjúkrahúsinu eftir mikla aðgerð – Staðfestir að draumurinn sé úr sögunni

Jack Grealish hefur staðfest í tilfinningaþrunginni færslu á samfélagsmiðlum að tímabili hans sé lokið eftir að hann fór í aðgerð á fæti. Enska landsliðsstjarnan, sem er á láni hjá Everton, varð fyrir álagsbroti í vinstri fæti í 1-0 sigri liðsins á Aston Villa í síðasta mánuði. Meiðslin reyndust það alvarleg að hann þurfti að fara Lesa meira

Dánarorsök Catherine O‘Hara gerð opinber

Dánarorsök Catherine O‘Hara gerð opinber

Kanadíska leikkonan Catherine O‘Hara, sem lést á dögunum 71 árs að aldri, lést af völdum blóðtappa í lungum. Þetta kemur fram í krufningarskýrslu sem gerð hefur verið opinber, að því er segir í frétt TMZ. Catherine glímdi þar að auki við krabbamein í endaþarmi og var það skráð sem undirliggjandi sjúkdómur. Á dánarvottorðinu kemur enn Lesa meira

Ó­víst hversu mörg börn sækja ekki skóla þrátt fyrir skóla­skyldu

Ó­víst hversu mörg börn sækja ekki skóla þrátt fyrir skóla­skyldu

Mennta- og barnamálaráðuneytið hefur ekki upplýsingar um hversu mörg börn á Íslandi sækja ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu í landinu. Ráðuneytið safnar ekki upplýsingum frá sveitarfélögum um skólasókn barna með kerfisbundnum hætti en miðlægum nemendagrunni verður ætlað að veita ráðuneytinu heildarsýn yfir stöðu mála og hægt verði að nýta gögn þaðan til að bæta gæði skólastarfs, þjónustu, stefnumótun og forgangsröðun stjórnvalda í skólamálum.

Hlutfall fólks á örorku hækkað um tæplega fimmtíu prósent

Hlutfall fólks á örorku hækkað um tæplega fimmtíu prósent

Hlutfall fólks á örorku- og endurhæfingarlífeyri hækkaði um 49% frá aldamótum til 2024, úr 6,3% í 9,4%, meðal fólks á vinnumarkaði. Mest hefur fjölgað greiningum á þunglyndi, kvíða, verkjavanda, ADHD og einhverfu. Þetta kemur fram í nýrri íslenskri rannsókn Odds Ingimarssonar, geðlæknis og lektors við læknadeild Háskóla Íslands. Í janúar 2025 voru tveir þriðju af hópnum með geðgreiningar en tæplega helmingur með greiningar tengdar stoðkerfi. Þá hefur einnig orðið aukning í greiningum eftirstöðva veirusýkinga, streitu og alvarlegrar kulnunar. Meira um veikindi sem erfitt reynist að meta Niðurstöðurnar eru taldar varpa ljósi á þróun sjúkdómsbyrði samfélagsins á tímabilinu, þar sem algengi langvinnra og flókinna sjúkdóma sem oft tengjast geðhag og lífsstíl hefur verið að aukast. Rannsóknin sýnir að mun meira er orðið um veikindi þar sem oft reynist erfitt að meta hversu mikil skerðingin er til að sinna vinnu. Samspil veikinda, félagslegrar stöðu og fjárhagslegra hvata til að stunda vinnu sé flókið. Þetta komi vel fram hjá einstæðum mæðrum á aldrinum 30 til 39 ára, þar sem hlutfall örorku er 25% ef börn eru eitt til tvö, 36% ef börn eru þrjú, en er 51% ef börn eru fjögur eða fleiri. Samkvæmt niðurstöðum rannsóknarinnar er örorku- og endurhæfingarlífeyrir mun hærri hjá konum en körlum. Árið 2025 var hlutfallið 61% hjá konum en 39% hjá körlum. Örorka hjá einstæðum mæðrum er talin skýra að hluta til þennan mun.

Fólki á endurhæfingu og örorku fjölgað um helming frá aldamótum

Fólki á endurhæfingu og örorku fjölgað um helming frá aldamótum

Hlutfall fólks á örorku- og endurhæfingarlífeyri hækkaði um 49% frá aldamótum til 2024 meðal fólks á vinnumarkaði. Árið 2000 var hlutfallið 6,3% - en var komið upp í 9,4% árið 2024. Mest hefur fjölgað greiningum á þunglyndi, kvíða, verkjavanda, ADHD og einhverfu. Þetta kemur fram í nýrri íslenskri rannsókn Ólafs Ó. Guðmundssonar, tryggingayfirlæknis, Haralds Jóhannssonar, læknis og Guðmundar Helga Hjaltalín, kerfisfræðings. Í janúar 2025 voru tveir þriðju af hópnum með geðgreiningar en tæplega helmingur með greiningar tengdar stoðkerfi. Þá hefur einnig orðið aukning í greiningum eftirstöðva veirusýkinga, streitu og alvarlegrar kulnunar. Meira um veikindi sem erfitt reynist að meta Niðurstöðurnar eru taldar varpa ljósi á þróun sjúkdómsbyrði samfélagsins á tímabilinu, þar sem algengi langvinnra og flókinna sjúkdóma sem oft tengjast geðhag og lífsstíl hefur verið að aukast. Rannsóknin sýnir að mun meira er orðið um veikindi þar sem oft reynist erfitt að meta hversu mikil skerðingin er til að sinna vinnu. Samspil veikinda, félagslegrar stöðu og fjárhagslegra hvata til að stunda vinnu sé flókið. Þetta komi vel fram hjá einstæðum mæðrum á aldrinum 30 til 39 ára, þar sem hlutfall örorku er 25% ef börn eru eitt til tvö, 36% ef börn eru þrjú, en er 51% ef börn eru fjögur eða fleiri. Samkvæmt niðurstöðum rannsóknarinnar er örorku- og endurhæfingarlífeyrir mun hærri hjá konum en körlum. Árið 2025 var hlutfallið 61% hjá konum en 39% hjá körlum. Örorka hjá einstæðum mæðrum er talin skýra að hluta til þennan mun.